अमरध्वज राना, अध्यक्ष, मल्लरानी गाउँपालिका प्युठान
० तपाईंहरूको माउ पार्टी नेकपा (मसाल) ले नेकपा विप्लव समूहलाई मित्रशक्ति मान्दछ तर त्यही मित्रशक्तिद्वारा तपाईंप्रति गरिएको फागुन ९ गतेको अभद्र व्यवहारलाई कसरी लिनुभएको छ ।
– हाम्रो पार्टी नेकपा (मसाल) ले हरेक राजनैतिक शक्तिलाई उसले अपनाउने नीतिको आधारमा राजनैतिक रूपले विश्लेषण गर्दछ । हाम्रो विश्लेषण के हो भने विप्लव मित्रशक्ति हो तर उसका गतिविधि उग्रवामपन्थी भड्कावयुक्त र अराजक प्रकारको छ । यति हुँदाहुँदै पनि कैयौँ मामिलामा, जस्तै : राष्ट्रियताको मामिलामा, जनतन्त्रको मामिलामा उनीहरूसँग हाम्रो विचार मिल्दछ ।
जुन प्रकारको अराजक प्रकारका गतिविधिमा उनीहरूका कार्यकर्ता सामेल छन्, त्यसैको एउटा परिणाम २०७८ साल फागुन ९ गतेको घटना हो । विप्लव पार्टीको गलत चिन्तन र अराजक गतिविधिका कारणले हामीमाझ सहकार्यको नीतिलाई कमजोर बनाउँछ† राष्ट्रियता, जनतन्त्र, जनजीविकाका मुद्दाहरूमा सँगै जानबाट रोक्न सक्छ । फलस्वरूप नेपाली आन्दोलन कमजोर हुन्छ । यस्ता घटना नदोहोराउन हामी नेकपा (विप्लव) पक्षलाई चेतावनी दिन्छौँ ।
० नेकपा विप्लव समूह मल्लरानी गाउँपालिकाबाट के चाहन्छ ? खासमा उनीहरूको माग के हो ?
–
तत्कालीन नेकपा (माओवादी) ले २०५२ सालदेखि जुन “जनयुद्ध” थालनी गर्यो, त्यतिखेर उनीहरूले वर्गविश्लेषण नगरिकन युद्ध सुरु गरेका थिए । त्यस क्रममा उनीहरूले आफ्नोतर्फबाट जबर्जस्ती सत्ताको अभ्यास गर्ने सर्वसत्तावादी दृष्टिकोण पनि अपनाएको मान्न सकिन्थ्यो । कथित जनयुद्धको विधिवत् समापन भएको यतिका वर्ष बितिसक्दा पनि त्यसको धङधङी विप्लव समूहमा अझैसम्म यथावत रहेको प्रष्ट देखिन्छ । उनीहरूको चिन्तन प्रणाली अझ पनि सर्वसत्तावादी प्रकारको तथा गतिविधि अराजक प्रकारको नै छ । त्यसैको परिणामस्वरूप उनीहरूले भनेको मानेमा वर्गदुस्मन पनि मित्रशक्ति हुने, अर्कातिर, त्यसको विपरीत भएमा मित्रशक्तिलाई पनि वर्गदुस्मनसरह व्यवहार गर्ने खालका गतिविधि उनीहरूमा देखा पर्दछ । त्यसै क्रममा फागुन ९ गते विप्लव समूहद्वारा प्युठानको मल्लरानी गाउँपालिकामाथि दुव्र्यवहार गरिएको हो ।
० सरङकोटस्थित भूमि विकास आधारभूत विद्यालयमा के भएको हो ?
– सरङकोटस्थित भूमि विकास माध्यमिक विद्यालयमा २०७८ साल माघ १६ गते सोही विद्यालयको कक्षा ६ मा पढ्ने छात्रा सुस्मिता मल्लको मृत्यु भएको थियो । त्यस विषयलाई लिएर त्यस विद्यालयका प्रधानाध्यापक यसोधा श्रेष्ठ र शिक्षक ललित मल्ललाई शङ्काको घेरामा राखिएको थियो । विद्यालय व्यवस्थापन समिति, शिक्षक अभिभावक सङ्घ र त्यहाँका अभिभावकहरूले आरोपित शिक्षकहरूलाई हाजिर हुन नदिई मल्लरानी गाउँपालिकामा समेत त्यसबारे उचित निर्णय लिन निवेदन पठाएका थिए । तत्पश्चात् सो विद्यालयको पठनपाठन रोकिएको थियो ।
यस प्रकारको अवस्थामा सो विद्यालयको पठनपाठन सुचारु गर्नका निम्ति फागुन ५ गतेको गाउँपालिकाको शिक्षा समितिले निर्णय गरेअनुसार मल्लरानी गाउँपालिका अध्यक्ष, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत, शिक्षा शाखा प्रमख, शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइ प्रमुखका साथै शिक्षक सङ्गठन, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, शिक्षक अभिभावक सङ्घ र वडास्तरीय राजनीतिक दलका प्रतिनिधि र वडाका जनप्रतिनिधि, एवम् प्रकारले स्थानीय टोल विकास समिति र अभिभावकहरूमाझ छलफल गर्ने कार्यक्रम रहेको थियो । सोही क्रममा एक्कासि विप्लव समूहका कार्यकर्ता भन्ने गोपिलाल सुनारको नेतृत्वमा आएका कार्यकर्ताले अभद्र कृयाकलाप गरेर भागेका हुन् ।
० नेकपा विप्लव समूहले मल्लरानी गाउँपालिकामाथि लगाएका अरू आरोपको वास्तविकता के हुन् ?
– नेकपा विप्लव समूहका कार्यकर्ताले लगाएका आरोपहरू कुनै पनि सही छैनन् । विप्लव समूहको प्युठान जिल्ला सेक्रेटरीले निकालेको विज्ञप्तिबाट यो कुरा प्रष्ट हुन्छ । मल्लरानी गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधि र कर्मचारीले गरेका कामहरू असल छन् । जसले काम राम्रो काम गर्दैन, त्यसलाई भुक्तानीका प्रकृयाहरूमा नियमानुसार रोक्ने पनि गरिन्थ्यो । केही योजनाका, जस्तै : कतिपय उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष स्वयम् विप्लवका कार्यकर्ता भनिने गोपिलाल सुनार पनि थिए । उनले काम सम्पन्न गरी भुक्तानीको माग गर्ने गर्दथे तर मल्लरानी गाउँपालिकाले भुक्तानी दिनका निम्ति योजना सम्पन्न र मूल्याङ्कन गरी ल्याउनू भनेर ताकेता गर्दथ्यो । त्यसो नगरेर उनले त्यसका लागि आनाकानी गरिरहँदा केही योजनामा उनको र गाउँपालिकाको माझमा कबोलनामासमेत भएको थियो । त्यसैलाई उनीहरूले तमसुक भनेर जुन विज्ञप्ति निकालेका छन्, त्यो तमसुक नभएर कबोलनामा मात्र थियो ।
० विप्लव समूहको यस्तो अभद्र व्यवहारबारे मल्लरानी गाउँपालिकाले के गरिरहेको छ ?
– हामी विप्लव समूहको फागुन ९ गतेको घटनाप्रति सचेत छौँ । अराजक समूहले नराम्रो गतिविधि गर्यो भनेर हामी अराजक दिशातिर जादैनौँ । हामी उनीहरूको गतिविधिलाई कानुनी प्रकृयाको दायरामा ल्याउनका निम्ति वैधानिक उपाय गरिरहेका छौँ ।
० यो घटनालाई राष्ट्रिय जनमोर्चा प्युठानले कसरी लिएको छ ?
– राष्ट्रिय जनमोर्चाको वैधानिक सङ्घर्षको बाटोमा हिँड्ने राजनीतिक पार्टी हो । जबसम्म अराजक व्यक्तिहरूलाई नेकपा विप्लवले कारबाहीको दायरामा ल्याउँदैन र स्वयम् नेकपा विप्लव प्युठानले आत्मालोचना गर्दैन, तबसम्म प्युठान जिल्लामा राष्ट्रिय जनमोर्चाले सहकार्यलाई स्थगित गरेको छ ।
० प्युठानमा नेकपा (एमाले) को भूमिकाबारे नेकपा (मसाल) ले शङ्का व्यक्त गरेको छ । त्यहाँ एमालेको भूमिका कस्तो छ ?
– जुन ठाउँमा घटना घटेको छ, सोही वडाका वडाअध्यक्ष नेकपा (एमाले) का कार्यकर्ता हुन् । उनी फागुन ९ गतेको कार्यक्रममा उपस्थित नहुनु शङ्काको विषय हो । कतै त्यो घटना थाहा पाएर पनि उनी त्यो कार्यक्रममा नपुगेका त होइनन् ? यसरी नेकपा (एमाले) प्रति आशङ्का व्यक्त भएको हो । त्यसको सत्य तथ्य पत्ता लगाएर सार्वजनिक गर्ने दिशातिर हामी गइरहेका छौँ ।
० अब तपाईंहरूको कार्यकाल सकिनै लाग्यो । गत पाँच वर्षमा तपाईंको नेतृत्वमा के कस्ता काम भए ? सङ्क्षिप्तमा बताइदिनुस् न ।
– हाम्रो पार्टी नेकपा (मसाल) र वैधानिक मोर्चा राष्ट्रिय जनमोर्चाले भन्दै आएको छ, जबसम्म नेपाली समाजमा आमूल परिवर्तन हुँदैन अर्थात् नौलो जनवादी क्रान्ति सम्पन्न भएर जनवादी गणतन्त्रको स्थापना हुँदैन, तबसम्म मजदुर वर्ग र सर्वहारा वर्गको मुक्ति हुन सक्दैन । जनवादी गणतन्त्रभन्दा पहिलेको व्यवस्थामा गरिने कामहरू सीमित प्रकारका मात्रै हुन्छन् । फेरि पनि जुन स्रोत र साधनहरू मल्लरानी गाउँपालिकामा उपलब्ध छ, त्यसलाई अधिकतम प्रयोग गरेर जनताको पक्षमा हामीले इमान्दारिपूर्वक काम गर्ने जमर्को गरेका छौँ ।
हामी निर्वाचित भएलगतै भौतिक पूर्वाधार, खानेपानी, कृषि, पशु, महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र अपाङ्गताका समस्या हुँदाहुँदै पनि तत्कालको अवस्थामा “उज्यालो मल्लरानी” को नारा लिएर शिक्षा, स्वास्थ्य, विद्युतीकरण र फुसका छाना विस्थापन गरी जस्तापाता लगाउने जुन नीति लियौँ, त्यस क्रमा विद्युतीकरणतर्फ ९५ प्रतिशत काम सम्पन्न ग¥यौँ । फुसको छना हटाउने काम ९५ प्रतिशत सम्पन्न गरेका छौँ । शैक्षिक सुधार गर्नका निम्ति बालविकासदेखि माध्यमिक तहसम्म ४१ जना शिक्षकहरूको व्यवस्था गरेका छौँ । शिक्षाको क्षेत्रमा गाउँपालिकाको आर्थिक वर्षमा विनियोजित कुल बजेटमध्ये २३ प्रतिशत रकम विनियोजन गरेका छौँ । स्वास्थ्य संस्था सञ्चालन तथा व्यवस्थापनका लागि करारमा कर्मचारी व्यवस्था गरेका छौँ र त्यसका लागि अनुदान उपलब्ध गराएका छौँ ।
यसले के देखाउँछ भने मल्लरानी गाउँपालिकामा सङ्घ र प्रदेश सरकारबाट विनियोजन भएका रकमको सदुपयोग भएको छ । त्यसका निम्ति मल्लरानी गाउँपालिका इमान्दारितापूर्वक लागेको छ भन्ने प्रष्ट हुन्छ ।
० निर्वाचित जनप्रतिनिधिको हैसियतले मल्लरानी गाउँपालिकाका जनताको जीवन स्तर उकास्नका लागि आगामी दिनका के कस्ता काम गरिनुपर्दछ भन्ने लाग्दछ तपाईंलाई ?
– मैले पहिले नै भनिसकेको छु, जबसम्म पुँजीवादी व्यवस्थालाई फालेर जनवादी गणतन्त्रको स्थापना हुँदैन, तबसम्म जनताका आधारभूत तप्काको समस्या समाधान हुँदैन । तैपनि यही व्यवस्थाभित्र केही न केही गर्न सकिन्छ भन्ने सत्य हो । नेपाल कृषिप्रधान देश भएको हुँदा कृषि तथा पशु क्षेत्रलाई व्यवस्थित ढङ्गले अगाडि बढाउनु उचित हुन्छ । कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रलाई व्यावसायिक ढङ्गले अगाडि बढाएर आत्मनिर्भर बनाउनका निम्ति स्थानीय तहको ध्यान जानुपर्दछ, तब मात्र बेरोजगार युवाहरूलाई विदेशिनबाट रोक्न सकिन्छ । युवाहरूलाई स्वदेशमा नै अड्याउन सक्नु नै देश विकासको एउटा आवश्यकता हो भन्ने मेरो बुझाइ छ । मेरो विचारमा यो नै आगामी दिनमा मल्लरानी गाउँपालिकामा गर्नुपर्ने मुख्य काम हो भन्ने लाग्दछ ।
० अन्तमा, युगदर्शनमार्फत् आह्वान गर्नुपर्ने केही विषय छन् कि ?
– आज देश अत्यन्त गम्भीर मोडमा छ । राष्ट्रियताको रक्षाका निम्ति वामपन्थी शक्तिलगायत देशभक्त र जनतान्त्रिक शक्तिहरू एकजुट भई लड्नु अपरिहार्य आवश्यकता बनेको छ । यस्तो अवस्थामा नेकपा विप्लव समूहको अराजक प्रकारको गतिविधिले “भाइ फुटे गवार लुटे” भने जस्तै भिएको छ । यसरी मित्रशक्तिहरू एकआपसमा भिड्यौँ भने यस खालको अवस्था स्वयम् हाम्रै निम्ति र देशका निम्ति समेत घातक हुन्छ । यस्ता अराजक गतिविधिहरू सञ्चालन नगर्नका निम्ति म नेकपा विप्लव समूहका साथीहरूसित अनुरोध गर्दछु ।
प्रस्तुति : प्रकाश थापामगर