जोमसोम । मुस्ताङमा यस वर्ष एक अर्ब बढीको स्याउ विक्री भएको छ । कृषि ज्ञान केन्द्र मुस्ताङका अनुसार गत वर्ष सात हजार दुई सय ३८ मेट्रिक टन स्याउ उत्पादन भएकोमा यस वर्ष सात हजार छ सय ३६ मेट्रिक टन स्याउ उत्पादन भएको हो ।
गत वर्ष ९१ करोड ८६ लाख ७२ हजार रुपियाँबराबरको स्याउ बिक्री भएकोमा यस वर्ष एक अर्ब १० करोड रुपियाँबराबरको स्याउ उत्पादन भएको केन्द्रले जनाएको छ ।
कृषि ज्ञान केन्द्र मुस्ताङका कृषि प्राविधिकको स्थानीय किसानको फरक फरक बगैँचा अनुगमन तथा स्याउको क्रप कटिङसम्बन्धी स्थानीय तहका कृषि शाखा र यहाँका किसानका आधारमा स्याउको उत्पादन निकालिएको केन्द्रका प्रमुख राजेश गुरुङले बताउनुभयो ।
यस वर्ष ८० प्रतिशत जिल्लाबाहिर निकासी भइसकेको छ भने १० प्रतिशत स्याउ जिल्लामै खपत भएको छ । साथै १० प्रतिशत हार्भेस्ट गर्न बाँकी रहेको केन्द्र प्रमुख गुरुङको भनाइ छ ।
यस वर्ष छ हजार एक सय आठ मेट्रिकटन बढी स्याउ जिल्लाबाहिर निकासी हुँदा ८६ करोड १८ लाख ४० हजार रुपियाँ मुस्ताङ भित्रिएको केन्द्र प्रमुख गुरुङले बताउनुभयो । साथै सात सय ६३ मेट्रिक टन अर्थात् ११ करोड दुई लाख ३० हजार रुपियाँबराबर स्याउ जिल्लामै खपत भएको छ । अब ७६३ मेट्रिक टन स्याउ हार्भेस्ट गर्न बाँकी छ ।
मुस्ताङमा कुल आठ सय ३२ हेक्टर क्षेत्रफलमा स्थानीय जातको स्याउ र ६० हेक्टर क्षेत्रफलमा उच्च घनत्वको हाइब्रिड स्याउ उत्पादनशील क्षेत्र छ । यसमा स्थानीय स्याउ छ हजार ६९ मेट्रिक टन र हाइब्रिड स्याउ एक हजार पाँच सय ६७ मेट्रिक टन उत्पादन भएको कृषि ज्ञान केन्द्रले बताएको छ ।
यहाँ स्थानीय स्याउ ७८ करोड ८९ लाख ७० हजार रुपियाँबराबरको उत्पादन भएको हो । हाइब्रिडतर्फ ३१ करोड ३४ लाख रुपियाँबराबरको स्याउ उत्पादन भएको केन्द्रले उल्लेख गरेको छ ।
ज्ञान केन्द्रका अनुसार मुस्ताङमा स्थानीय स्याउ प्रतिकेजी एक सय ३० रुपियाँ र हाइब्रिड स्याउ प्रतिकेजी दुई सय रुपियाँमा बिक्री भइरहेको छ ।
यस वर्ष स्थानीय स्याउ प्रतिहेक्टर उत्पादकत्व १० दशमलव ४१ मेट्रिक टन र हाइब्रिड स्याउको प्रतिहेक्टर उत्पादकत्व २६ दशमलव १२ मेट्रिकटनले उत्पादन भएको केन्द्रले जनाएको छ । गत वर्ष स्थानीय स्याउ प्रतिहेक्टर उत्पादकत्व १० दशमलव ७४ मेट्रिक टन भएकोमा यस वर्ष शून्य दशलव ३३ मेट्रिक टन प्रतिहेक्टर उत्पादकत्व घटेको छ ।
यसैगरी गत वर्ष उच्च घनत्वको हाइब्रिड स्याउ प्रतिहेक्टर उत्पादकत्व २५ मेट्रिन टनले उत्पादन भएकोमा यस वर्ष प्रतिहेक्टर उत्पादकत्व एक दशमलव १२ मेट्रिकटन वृद्धि भएको छ । यहाँ स्थानीय र हाइब्रिड गरी समग्रतामा प्रतिहेक्टर उत्पादकत्व एघार दशलव ८७ मेट्रिक टन रहेको केन्द्रले जनाएको छ ।
यस वर्ष मुस्ताङको तल्लो क्षेत्रमा स्थानीय जातको स्याउ उत्पादनमा आंशिक ह्रास आएको देखिए पनि माथिल्लो क्षेत्रमा स्थानीय जातका स्याउ उत्पादनमा कुनै असर नपुगेको कार्यालय प्रमुख राजेश गुरुङले बताउनुभयो ।
यस वर्ष स्याउ उत्पादनशील क्षेत्र वृद्धि भएकै कारण स्याउ उत्पादन बढेको हो । गत वर्ष पाँच सय ६६ हेक्टर स्थानीय जातका स्याउ उत्पादनशील क्षेत्र रहेकोमा १३ हेक्टर क्षेत्रफल विस्तार हुँदै यस वर्ष पाँच सय ८३ हेक्टर क्षेत्रफल पुगेको हो ।
यसैगरी गत वर्ष ५० हेक्टर क्षेत्रफलमा उच्च घनत्वको हाइब्रिड स्याउ उत्पादनशील क्षेत्र रहेकोमा १० हेक्टर क्षेत्रफल विस्तार हुँदै ६० हेक्टर क्षेत्रफल पुगेको हो । (रासस)