बागलुङबजार । बागलुङको बरेङ गाउँपालिकामा आठ वर्षदेखि व्यावसायिक अलैँचीखेती फस्टाउँदै गएको छ ।

यहाँका कृषकले नमूना अलैँची उत्पादक कृषक समूहमार्फत व्यावसायिक अलैँचीखेती गर्दै आएका हुन् ।

बसाइँसराइका कारण रित्तिदै गएका जमिनलाई उपयोग गरी बर्सेनि लाखौँको अलैँची यहाँबाट निर्यात गर्ने गरेका छन् । अघिल्लो वर्षको तुलनामा यस वर्ष उत्पादनमा गिरावट आएको छ । अलैँची फुल्ने बेला लामो समय खडेरी पर्दा उत्पादनमा ५० प्रतिशतले कमी आएको नमूना अलैँची उत्पादक कृषक समूहका अध्यक्ष विमल पौडेलले जानकारी दिनुभयो ।

आठ वर्षअगाडि खेती सुरु गरे पनि छ वर्षदेखि उत्पादन दिन थालेको भन्दै अलैँचीले विस्तारै बजारसमेत पाउन थालेको उहाँको भनाइ छ । गाउँको तीन सय रोपनीमा गरेको अलैँची खेती किसानको आयआर्जनको माध्यम बनेको उहाँले बताउनुभयो ।

दुई वर्षअगाडि रु ३५, गत वर्ष रु २८ र यस वर्ष रु २२ लाखको अलैँची निर्यात भएको उहाँको भनाइ छ । उहाँले यस वर्ष १६ क्विन्टल अलैँची बिक्री गरेको जनाउँदै रु आठ सयदेखि रु एक हजार पाँच सयसम्म मूल्य पार्न सफल भएको बताउनुभयो ।

समयमा पानी परेको भए यस वर्ष झन्डै रु ३५ लाख बढीको अलैँची उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको उहाँको भनाइ छ ।

‘यो ठाउँमा अलैँची राम्रो उत्पादन भइरहेको थियो । पोहोरपरार साल राम्रो उत्पादन हुँदा मूल्य कम पाइयो । यस वर्ष कम उत्पादन भयो । मूल्य बढी पाइयो । मुख्य समस्या खडेरी बन्यो । चैतवैशाखमा फूल फुल्ने र दाना हाल्ने गर्छ । त्यस बेला पानी परेन, दाना र फूल सकेपछि उत्पादन राम्रो गर्न सकिएन’ अध्यक्ष पौडेलले भन्नुभयो– ‘तर हामी उत्साहित छौँ । उत्पादन बढाउने गरी काम गरिरहेका छौँ । हामीले उत्पादन गरेको अलैँची धेरै ठाउँमा पुग्ने गरेको छ । किसान पनि यसको खेती गर्नतर्फ आकर्षित भएका छन् । बजार व्यवस्थापनलाई पनि जोड दिएका छौँ ।’

बरेङ गाउँपालिकाले वडा नं २ हुग्दिशिरलाई अलैँचीखेतीको पकेट क्षेत्र घोषणा गरी किसानलाई व्यावसायिक बन्न आकिर्षत गरेको छ ।

पाखोबारीमा पनि अलैँची राम्रो हुने हुँदा वनमाराले ढाक्न थालेका जग्गाको सदुपयोग हुन थालेको स्थानीय कृषक तुलसीप्रसाद शर्माले बताउनुभयो । हाल तीन सय रोपनी क्षेत्रफलमा अलैँची खेती गरिदै आए पनि आफूहरू यसको क्षेत्र विस्तार गर्ने योजनामा रहेको उहाँको भनाइ छ । अलैँचीमा ढुसीजन्य रोग लाग्ने र बोट मर्ने हुँदा पालिकाले प्राविधिक सहयोग गरे थप उत्पादनमा टेवा पुग्ने शर्मा बताउनुहुन्छ । अलैँची खेतीमा बरेङ गाउँपालिकासहित केन्द्र र प्रदेश सरकारले समेत सहयोग गर्दै आएको उहाँको भनाइ छ ।

अलैँची खेतीसम्बन्धी आफूहरूलाई प्राविधिक ज्ञान नभएको जनाउँदै शर्माले पालिकाले यससम्बन्धी तालिमको व्यवस्था गरिदिन सके उत्पादन अझै बढेर जाने बताउनुभयो । समूहमा गाउँका सबैलाई समेट्ने र युवा शक्तिलाई परिचालन गर्नका लागि थप योजना बनाएको उहाँको भनाइ छ । प्राविधिक ज्ञानको कमीका कारण समय–समयमा अलैँचीका बोट मर्ने समस्या आएको शर्माले बताउनुभयो ।

बरेङ गाउँपालिकाका अध्यक्ष कृष्णप्रसाद शर्माले किसानलाई आधुनिक प्रविधिसँग जोडेर उत्पादन वृद्धि गर्नका लागि पालिकाले हरेक वर्ष लगानी गर्दै आएको बताउनुभयो । किसानलाई आवश्यक तालिम, पराशर्म र उन्नत जातका बिउबिजन प्रदान गर्दै आएको उहाँको भनाइ छ ।

बरेङमा प्रशस्त उत्पादन हुने उर्वर भूमि रहेको हुँदा त्यसको उपयोग गरी रोजगार सिर्जना गर्नतर्फ आफूहरूले जोड दिएको अध्यक्ष शर्माले जानकारी दिनुभयो । (रासस)