काठमाडौँ । अखिल नेपाल जनजाति सम्मेलनले उनन्तिसौँ विश्व आदिवासी दिवस (अगस्त ९) को अवसरमा शुभकामना व्यक्त गरेको छ । सम्मेलनले त्यस सन्दर्भमा देशव्यापी रूपमा कार्यक्रम गर्ने पनि जानकारी दिएको छ ।

सम्मेलनका कार्यवाहक अध्यक्ष अमरध्वज रानाको हस्ताक्षरमा २०८० साउन २४ गते (अगस्त ९, २०२३) बुधबार सार्वजनिक गरिएको प्रेसवक्तव्यमा सो जानकारी दिइएको हो ।

कावा अध्यक्ष रानाद्वारा जारी गरिएको प्रेसविज्ञप्तिमा अन्तर्राष्ट्रिय आदिवासी जनजाति आन्दोलनद्वारा प्राप्त उपलब्धिको रक्षाका लागि स्वयम् आदिवासी जनजाति नै सचेत र सङ्गठित हुनुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिइएको छ । उहाँले ती उपलब्धि आफैमा पर्याप्त नभए पनि थप उपलब्धिका लागि सङ्घर्ष गर्नुपर्नेमा जोड दिनुपर्ने बताइएको छ ।

नेपालको सन्दर्भमा २०६२–६३ सालको जनआन्दोलनको म्यान्डेटअनुसार बनेको २०७२ सालको संविधानमा लिपिबद्ध राजनीतिक उपलब्धि लोकतन्त्र, गणतन्त्र, धर्मनिरपेक्षता र समावेशिताको रक्षा गर्नुपर्ने बताइएको छ । अहिले देशमा प्रतिगामी शक्तिहरूले भारतीय साम्राज्यवादको आर्थिक सहयोग लिएर जनआन्दोलनको उपलब्धि उल्ट्याउन देशलाई राजतन्त्र तथा हिन्दु राष्ट्रस्थापनाको प्रयासमा लागेको बताउँदै वक्तव्यमा त्यसको रक्षार्थ आदिवासी जनजातिसहित सम्पूर्ण जनआन्दोलनका पक्षधर शक्तिहरू एकजुट हुनुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिइएको छ ।

पछिल्लो समयमा देशभित्र अमेरिकी साम्राज्यवादी हस्तक्षेप प्रत्यक्ष रूपमा नै आएकाले त्यसबाट जनआन्दोलनको उपलब्धि गुम्न सक्नेतर्फ वक्तव्यमा सचेत गराइएको छ । अमेरिकी साम्राज्यवाद जस्तो शक्तिशाली शक्तिसित जुध्न कठिन भए पनि विश्वभरिका न्यायपूर्ण जनताको सङ्गठित शक्तिले त्यो कार्यमा सफलता मिल्ने विश्वास वक्तव्यमा गरिएको छ । त्यसका साथै लोकतन्त्र, गणतन्त्र, धर्मनिरपेक्षता, समावेशिता, जनजाति अधिकारको रक्षालगायतका न्यायपूर्ण सङ्घर्षमा होमिन उनन्तिसौँ विश्व आदिवासी दिवसले प्रेरणा दिने अपेक्षा पनि वक्तव्यमा गरिएको छ ।

यस्तो छ, प्रेसवक्तव्यको पूर्ण पाठ :

“सर्वप्रथम हाम्रो सङ्गठन अखिल नेपाल जनजाति सम्मेलन केन्द्रीय समितिको तर्फबाट उनन्तिसौँ विश्व आदिवासी दिवस अगस्त ९, २०२३ को अवसरमा देशविदेशमा रहनुभएका दाजुभाइ, दिदीबहिनीलाई शुभकामना व्यक्त गर्न चाहन्छौँ ।

अगस्त ९ विश्व आदिवासी आन्दोलनको महत्त्वपूर्ण दिन हो । अगस्त ९, १९८२ का दिन संयुक्त राष्ट्र सङ्घले विश्वभरिका आदिवासी जनजातिका बारेमा अध्ययन गर्न र उनीहरूको मुद्दामामिला हेर्ने गरी आदिवासी जनजातिसम्बन्धी “आदिवासी कार्यदल” गठन गरेको थियो । १९९३ मा अस्ट्रियाको राजधानी भियनामा सम्पन्न साधारणसभाले १९९५–२००४ सम्मलाई दसकलाई “विश्व आदिवासी दसक” र ९ अगस्तलाई “विश्व आदिवासी दिवस” को रूपमा मनाउने घोषणा गरेको थियो । संयुक्त राष्ट्र सङ्घले आदिवासी जनजाति मामिला हेर्ने कार्यदल गठन गरेको र त्यो कार्यदलको औपचारिक बैठक अगस्त ९ का दिन बसेकाले त्यसलाई महत्त्व दिँदै विश्व आदिवासी दिवस मनाउने काम विश्वभरि प्रचलनमा रहेको छ । त्यसै अवसरमा नेपालमा पनि अखिल नेपाल जनजाति सम्मेलनको आयोजनामा ९ अगस्त अर्थात् २०८० साउन २४ गतेलाई देशव्यापी रूपमा विविध कार्यक्रमसहित उनन्तिसौँ विश्व आदिवासी दिवस मनाउन गइरहेका छौँ ।

अहिले नेपालमा आदिवासी जनजाति आन्दोलनले धेरै उपलब्धिहरू! जस्तै : लोकतन्त्र, गणतन्त्र, धर्मनिरपेक्षता, समावेशिता प्राप्त गरेको छ । यी सबै आदिवासी जनजाति आन्दोलनले स्थापित गरेका गरेका मुद्दा हुन् । यति मात्र पर्याप्त छैन, थप उपलब्धि प्राप्त गर्न लागि अझै थप आदोलनको आवश्यकता छ । ती उपलब्धिलाई मास्न देशीय प्रतिक्रियावादी र विदेशी साम्राज्यवादी शक्तिहरू लागिपरेका छन् । त्यसका साथै प्रतिगमन अहिले टड्कारो र गम्भीर समस्याको रूपमा आएको छ । विशेष गरेर नेपालको राजनीतिमा अमेरिकी साम्राज्यवाद नाङ्गो रूपमा आएको छ । फेरि पनि लोकतन्त्र, गणतन्त्र र धर्मनिरपेक्षता खतम गर्न र भारतीय जनता पार्टी, त्यसको सरकार र त्यसका समर्थकले हिन्दु राज्यको वकातत गर्न त्यसका पक्षधर दलका नेतालाई आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराइरहेको तथ्य बाहिरिएको छ । त्यसैले त्यसका विरुद्ध नेपालका आदिवासी जनजातिले प्राप्त गरेका लोकतन्त्र, गणतन्त्र, धर्मनिरपेक्षताको रक्षा गर्दै प्रतिगमनको विरुद्धमा सङ्घर्ष गर्नु अहिलेको प्रमुख आवश्यकता हो ।

त्यसैगरी, कालापानीमा भारतीय सेनाको कब्जा विरुद्धको सङ्घर्ष, अमेरिकी साम्राज्यवादका विभिन्न हस्तक्षेपकारी नीतिको विरुद्ध सङ्घर्ष, अमेरिकाको आफ्नो साम्राज्यवादी नीतिलाई कार्यान्वयन गर्नका लागि विभिन्न दलमाथि दबाब दिने जस्ता नीतिका विरुद्ध सङ्घर्ष गर्नुपर्दछ ।

संसारको एउटा अत्यन्त शक्तिशाली साम्राज्यवादी शक्तिका विरुद्ध सङ्घर्ष गर्नु कठिन कुरा हो तैपनि शोषित, उत्पीडित जनताका विभिन्न तह र तप्काले क्रान्तिकारी जोस र उत्साहसहित गर्ने सङ्घर्षले जतिसुकै शक्तिशाली दुस्मनलाई पनि पराजित गर्न सक्छन् । तसर्थ, यो उनन्तिसौँ विश्व आदिवासी दिवस–२०२३ ले आदिवासी जनजातिसहित सम्पूर्ण शोषित, पीडित जनतालाई थप सङ्घर्षका लागि प्रेरणा प्रदान गरोस भन्ने शुभकामना व्यक्त गर्दछौँ ।”