दीप गोले तामाङ ##

नेपालमा २००६ सालमा कम्युनिस्ट पार्टीको स्थापना भएसँगै राजनीतिक इतिहासमा सङ्घर्ष, बलिदान र परिवर्तनको सिलसिला अगाडि बढ्यो । यहाँ जनताले निरङ्कुश राणा शासनको विरुद्ध आवाज उठाए । त्यस क्रममा सामन्तवादको जरा हल्लाए र समानता तथा मुक्तिको सपना बोकेर अनेक प्रकारको आन्दोलनमा होमिए तर आज विडम्बना के छ भने क्रान्तिका नाममा खोलिएका धेरै पार्टी र पात्र क्रान्तिको लागि होइन, त्यसको आवरण मात्रै बोकेर हिँडिरहेका छन् । यही आवरणधारी पार्टी मुखले कम्युनिस्ट बोल्ने तर व्यवहारमा पुँजी र स्वार्थ बोकेर सेवा गर्ने तत्त्वलाई आज जनताले क्रिप्टोकम्युनिस्ट भनेर चिन्ने अवस्था बनेको छ ।

नेकपा (एमाले) पार्टी दक्षिणपन्थी अवसरवादले चुनावी माध्यमबाट सत्ता परिवर्तन हुन्छ भनेर जनतामा भ्रम सिर्जना गरिरहेका छन् भने माओवादी पार्टीले १० वर्षे कथित जनयुद्धको नाममा उग्रवामपन्थी भड्काव विचार बोकेर हत्याहिंसा गर्दै शान्तिप्रक्रियाबाट संसदीय व्यवस्थामा डुबेर पार्टीको अस्तित्वसमेत मेटाउन सफल भएको छ । यस्ता कैयन् शक्तिहरू अझै छन् ।

क्रिप्टो भन्नासाथ त्यस्ता व्यक्ति, समूह वा नेतालाई बुझिन्छ, जसले सार्वजनिक रूपमा आफूलाई माक्र्सवादको अनुयायी जनवादी, समाजवादी वा कम्युनिस्टको रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् तर भित्री रूपमा उनीहरूको राजनीति साम्राज्यवादसँग मिलेर अवसरवाद, निजी स्वार्थ सत्तासिन र वर्गसम्झौतामा आधारित हुन्छ । उनीहरूको भाषणमा क्रान्तिकारी किसान, मजदुर उत्पीडित वर्गको आवाज गुञ्जिन्छ तर वर्गसङ्घर्ष उनीहरूको व्यवहारमा शून्य अझ त्यही वर्गमाथि बारम्बार धोका र शोषण दोहोरिएको हुन्छ ।

नेपालमा यस्ता खराब प्रवृत्ति दिनप्रतिदिन दिन दुई गुना रात चौगुना बढ्दो छ । कृषिप्रधान देश भन्छ । गाउँका गरिब किसानलाई अझै मल, बिउबिजन, सिँचाइ, बजारको समस्याले सधैँ थिचिएका छन् । श्रमिक वर्ग न्यून ज्यालादारीमा पसिना बगाउन बाध्यता छन् । बेरोजगारले युवा विदेशिने क्रम जारी छ । नेपालमा भने कम्युनिस्ट नामको राजनीति गर्ने सत्तामा प्रधानमन्त्री, मन्त्री, राष्ट्रपति बनेर भ्रष्टाचार गर्ने अनि महँगा गाडी चढ्ने, महल बनाउने, बैङ्क ब्यालेन्स, जम्मा गरी लुकाउने, विलासी जीवनशैली कमिसनमा व्यस्त देखियो । एनजिओ, आइएनजिओ चलाउने यही क्रिप्टो कम्युनिस्टको असली अनुहार बोकी उनीहरू जनताको भावनासँग खेल्न सिपालु भइसकेका छन् । सोहीअनुसार चुनावको बेला क्रान्ति, परिवर्तन, समानता, न्याय, विकास र राष्ट्रियताका कुरा उठाएर मख्ख पार्छन् । ठेकेदार, व्यापारी, उद्योगपतिलाई चुनाव जिताउँछन् । त्यस्ता सस्ता लोकप्रिय नारा, बाचा मुद्दा ओझेलमा पार्छन् । कृषिप्रधान देश भन्ने किसानका खेतमा होइन, आफ्नो किसानलाई मारेर आयातमा निर्भर हुन्छ कमिसनको लागि । यो केवल वैचारिक विचलन मात्र होइन, यो पूरै जनआन्दोलनका सहिदको सपनालाई अपमान गरिएको छ । विश्वासघात हो ।

सबैभन्दा खतरनाक पक्ष के हो भने यस्ता तत्त्वले जनतालाई भ्रमित बनाइरहेका छन् । सामाजिक सञ्जाल, भाषण कार्यक्रम र नारामा क्रान्तिको रगत उमाल्ने सुन्दर चम्किलो शब्दको प्रयोग गरेर उनीहरूले वास्तविक वर्गसङ्घर्षलाई कमजोर बनाइरहेका छन् । उनीहरू क्रान्तिकारी भाषा बोल्छन् तर परिवर्तनको बाटो बन्द गर्छन् । उनीहरू जनताको पक्षधरजस्तो देखाउछ तर अन्तत: साम्राज्यवाद र शाषकवर्गसँग सम्झौता आफूलाई गर्छन् । आत्मसमर्पण गर्छन् । वर्गसङ्घर्ष बाटो छोड्छन् ।

नेपालमा राजनीतिक संस्कृतिमा यो रोग २०४६ सालपछि गहिरिएर गएको छ । विचार, सिद्धान्तको नाममा सङ्गठन निर्माण गर्ने तर भित्रबाट व्यक्तिवाद र परिवारवादलाई अति बढावा दिने प्रवृत्ति हावाको बेगजति नै तीव्र बनेको छ । पार्टीभित्र लोकतन्त्रको जनवादको कुरा गर्ने आफै फेरि आलोचना सहन सक्दैनन् । समानताको नारा दिने व्यक्ति नै आफ्नै वरिपरि शक्तिकेन्द्र निर्माण गर्छन् । यसरी क्रान्तिको मर्मलाई खोसेर निकम्मा बनाइरहेका छन् ।

आज यिनीहरूकै रवैयाले अति भएपछि जेनजीले भ्रष्टाचारको अन्त्य सामाजिक सञ्जालको विषयलाई लिएर भदौ २३– २४ गतेको आन्दोलनले विध्वंस गरी फागुन २१ को निर्वाचनमा १८२ सिट प्राप्त गरेको छ । उनीहरूले नारामा विश्वास गरेनन्, आफै मैदानमा उत्रिएका छन् ।
क्रान्तिको शब्दले मात्रै पेट भरिएन । आज किसान र मजदुरको हातमा कुनै अधिकार छैन । खेतीयोग्य जमिन बाँझै छ । युवाका हातमा रोजगार छैन । पीडितको हातमा न्याय छैन । यो देखिनुपर्ने हुन्छ तर यो देखिदैन भने यस्तो राजनीति खोक्रो मात्र हुन्छ ।

आजका क्रान्तिको नाममा फैलिएको ढोगको हामीले पर्दाफास गर्नुपर्नेछ । जनताको बलिदानलाई आफ्नो निजी लाभको सिँढी बनाउने क्रिप्टो कम्युनिस्टधारीलाई जनताले चिन्ने बेला आएको छ । माक्र्सवादी विचारको नाममा व्यापार गर्ने, सिद्धान्तको नाममा सत्तामा लिप्त हुने र जनताको मुक्तिको नाममा आफू तानाशाह, अधिनायकवादी, फासीवादी बनाउँदै व्यक्तिगत साम्राज्य खडा गर्नेहरू विरुद्ध अब जनताको वैचारिक सङ्घर्षको अपरिहार्य छ ।

नेपालको अहिलेको तात्कालिक अवस्थामा वास्तविक जनपक्षीय राजनीति, पारदर्शिता, इमानदार नेतृत्व र वर्गसङ्घर्षको माध्यमबाट वर्गीय न्यायमा निर्भर हुनैपर्छ । क्रान्ति अब नारामा मात्र होइन, व्यवहारमा देखिनुपर्छ अन्यथा फेरि इतिहासले उहीँ अवसरवादी शक्तिलाई कठोर रूपमा स्वीकार्नैपर्ने हुन्छ ।

क्रान्ति शब्द पवित्र छ । असमानताको अन्त्य हो । त्यसैले यसलाई स्वार्थी मान्छेको हातमा बन्धक बनाउन दिनुहुँदैन । जनताको मुक्तिको नाममा जनतालाई नै धोका दिने क्रिप्टो कम्युनिस्ट प्रवृत्ति विरुद्ध जनतामा चेतना जगाउने, सङ्गठन निर्माण गर्ने र वैचारिक स्पष्टता बनाउने अब हाम्रो काँधमा छ र आज आवश्यकता पनि हो ।