वासिङटन डिसी । आधा शताब्दीभन्दा बढी समयपछि चन्द्रमामा अवतरण गर्ने प्रयास गर्ने पहिलो अमेरिकी अन्तरिक्ष यान जनवरी ८, २०२४ सोमबार बिहान सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरिएको छ ।
नयाँ रकेट युनाइटेड लन्च एलायन्स (युएलए) को भुल्कान सेन्टौरले फ्लोरिडाको केप क्यानाभेरल स्पेस फोर्स स्टेसनबाट स्थानीय समयअनुसार बिहान २:१८ बजे एस्ट्रोबोटिकको पेरेग्रिन लुनार ल्यान्डरलाई लिएर आफ्नो पहिलो यात्राको लागि उडेको होे ।
करिब ४८ मिनेटपछि बिना कुनै समस्या रकेटबाट ल्यान्डर अलग भएपछि मिसन कन्ट्रोलका कर्मचारीले ताली बजाएर खुसियाली मनाएका थिए ।
यूएलएका अध्यक्ष तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत टोनी ब्रुनोले नासाको प्रत्यक्ष प्रसारणमा प्रक्षेपणको प्रशंसा गर्नुभयो ।
अहिलेसम्म पृथ्वीको सबैभन्दा नजिकको खगोलीय छिमेकमा सफल अवतरण केवल केही राष्ट्रका अन्तरिक्षसम्बन्धी निकायले मात्र पूरा गरेका छन् । यस अभियानलाई पूर्व सोभियत सङ्घले पहिलोपटक सन् १९६६ मा सम्पन्न गरेको थियो भने त्यसपछि लगत्तै अमेरिका चन्द्रमामा मानिसलाई अवतरण गराउने मुलुक बनेको थियो ।
पछिल्लो एक दसकमा चीनले तीनपटक सफलतापूर्वक अवतरण गरेको छ भने भारतले गत वर्ष आफ्नो दोस्रो प्रयासमा यो उपलब्धि हासिल गरेको थियो ।
अब व्यावसायिक पेलोड सर्भिस (सिएलपिएस) कार्यक्रमअन्तर्गत अमेरिका व्यावसायिक चन्द्र अर्थव्यवस्थालाई प्रोत्साहित गर्न र लागतको एक अंशमा आफ्नै हार्डवेयरले बनेको यानसहित व्यावसायिक क्षेत्रमा फर्किरहेको छ ।
एस्ट्रोबोटिकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जोन थोर्नटनले अपोलोपछि पहिलो पटक अमेरिकालाई चन्द्रमाको सतहमा फर्काउनु महत्त्वपूर्ण सम्मानको कुरा भएको बताउनुभयो ।
नासाले यस कार्यका लागि एस्ट्रोबोटिकलाई एक अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी भुक्तानी गरेको छ भने अर्को सम्झौता गरिएको कम्पनी ह्युस्टनस्थित इन्ट्युटिभ मेसिन्सले फेब्रुअरीमा प्रक्षेपण गर्ने र चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवनजिक अवतरण गर्ने योजना बनाएको छ ।
आर्टेमिस नासाको नेतृत्वमा यस दसकको अन्त्यमा चन्द्रमामा अन्तरिक्ष यात्रीलाई फर्काउने कार्यक्रम हो । (रासस/एएफपी)