काठमाडौं । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी(मसाल) ले वर्तमान गणतन्त्रबाट जनताका समस्या समाधान हुन नसक्ने बताएको छ ।

गणतन्त्र दिवसका अवसरमा आइतबार शुभकामना दिँदै मसालले नयाँ जनवादी गणतन्त्र स्थापनाका लागि संघर्ष अगाडि बढाउनुपर्नेमा जोड दिएको छ ।

महामन्त्री मोहनविक्रम सिंहले जारी गर्नुभएको वक्तव्यमा प्रतिगामी कोणबाट हुने आक्रमणबाट वर्तमान गणतन्त्र, धर्मनिरपेक्षता, समावेशिता जस्ता उपलब्धिको रक्षा गर्दै नयाँ जनवादी व्यवस्थाका लागि संघर्ष गर्नुपर्नेमा मसालले जोड दिनुभएको छ ।

यस्तो छ वक्तव्य :
‘आज गणतन्त्र दिवस हो । आजकै दिन जेष्ठ १५ गते २०६५ सालमा गणतन्त्रको घोषणा गरिएको थियो । जनताको लामो सङ्र्घष, त्याग र बलिदानपछि नेपालमा राजतन्त्रको समाप्त भएर गणतन्त्रको स्थापना भएको थियो । यसकारण आजको गणतन्त्र दिवसले नेपालको सम्पूर्ण राजनीतिक इतिहासमा नै ऐतिहासिक महत्व राख्दछ । आजको अत्यन्त गम्भीर ठुलो समस्या के हो भने गणतन्त्रलाई समाप्त गर्नको लागि कैयौँ दिशाबाट हमला भइरहेको छ । यसैले गणतन्त्रको रक्षाका लागि सङ्घर्ष गर्नु अहिले गणतन्त्र पक्षधर राजनीतिक शक्तिका साथै सम्पूर्ण जनताको दायित्व भएको छ ।

२००७ सालमा निरङ्कुश राणा शासनको अन्त्य भएर बहुदलीय व्यवस्थाको स्थापना भएको थियो । २०५९ सालमा बहुदलीय व्यवस्थालाई समाप्त गरेर राजाको निरङ्कुश शासन प्रत्यक्ष रूपमा कायम भएको थियो । त्यसैले नेपालको इतिहासले बारम्बार के कुरा प्रस्ट गर्दै आएको छ भने कुनै बेला एक वा अर्को प्रकारको प्रतिक्रियावादी सत्तालाई समाप्त गरेपछि प्रतिगामी शक्तिहरु गुमेको सत्ताको पुनस्र्थापनाका लागि पुनः नयाँ प्रकारले प्रयत्न गर्दछन् । त्यही प्रकारले राजतन्त्रको अन्त्यपछि राजावादीहरूले गणतन्त्रलाई समाप्त गरेर राजतन्त्रको पुनस्र्थापनाको लागि अभियान चलाइरहेका छन । त्यसैले त्यस प्रकारको प्रयत्नलाई असफल पार्नका लागि उच्च प्रकारको सर्तकता अपनाउनु अहिलेको आवश्यकता भएको छ ।

अहिले प्रतिगमनको खतरा २०१७ साल वा २०५९ सालमा भन्दा गम्भीर भएको छ । ती प्रतिगमनका लागि मुख्य भूमिका राजाको नै रहेको थियो । अहिले प्रतिगमनको पक्षमा अन्य दुईवटा शक्तिहरू थपिएका छन् : एउटा ओली नेतृत्वको एमाले र अर्को भारतीय साम्राज्यवाद । त्यसले गर्दा अहिले प्रतिगमनको खतरा पहिले भन्दा गम्भीर बन्दै गएको छ । त्यो बाहेक कतिपय वाम पक्षधर शक्तिहरूले पनि देशमा कायम रहेको गणतन्त्रलाई प्रतिक्रियावादी बताउँदै त्यसमाथि हमला गरिरहेका छन् । त्यसबाट पनि प्रतिगामी शक्तिहरूलाई गणतन्त्रमाथि हमला गर्न मदत पुगिरहेको छ । अर्का शव्दमा, कतिपय वामपन्थी शक्तिहरूले पनि एक वा अर्को प्रकारले गणतन्त्रमाथि हमला गर्ने काममा प्रतिगमनको सेवा गरिरहेका छन् ।

राजावादीहरूले गणतन्त्रका साथै धर्मनिरपेक्षतामाथि पनि हमला गरिरहेका छन् । उनीहरूले हिन्दु धर्मको हतियार उठाएर राजतन्त्रको पुनस्र्थापना गर्न खोज्दै छन् । ओलीले पनि धर्मनिरपेक्षतालाई खारेज गरेर देशमा हिन्दु राष्ट्रको स्थापना गर्ने नीति अपनाएका छन् ।

त्यसका साथै उनले देशमा कायम भएको बहुदलीय व्यवस्थालाई पनि समाप्त गर्दै छन् । ओलीद्वारा दुई दुई पटक संसदको विघटन र संसदको पुनस्र्थापनापछि पनि लामो समयसम्म त्यसलाई अवरोध गर्न उनले अपनाएको कार्यविधिबाट उनको मुख्य उद्देश्य बहुदलीय व्यवस्थाका साथै गणतन्त्रलाई समाप्त गर्ने दिशातर्फ लक्षित भएको कुरा प्रष्ट छ । ओलीको त्यो नीतिलाई राजावादीहरूले स्वागत गरेका छन् र त्यसैले राजावादी र ओलीका बिचमा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपले गठवन्धन कायम हुँदै गएको छ । त्यसैले हाम्रो पार्टीले राजावादीहरूका साथै एमालेका विरुद्ध पनि सम्झौताहीन सङ्घर्ष चलाउनुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिएको छ ।

२०१७ सालमा देशमा कायम भएको निरङ्कुश राजतन्त्र र पंचायती व्यवस्था वा २०५९ सालमा कायम भएको निरङ्कुश प्रत्यक्ष शासन प्रतिगमनविरोधी राजनीतिक शक्तिहरूको संयुक्त मोर्चा नीतिको परिणामस्वरुप नै ध्वस्त भएका थिए । अहिले पनि संयुक्त मोर्चा नीतिको त्यो परम्परालाई अगाडि बढाउ“दै ५ दलीय गठवन्धन बनेको थियो र अहिले स्थानीय चुनावको वेलामा पनि ५ दलीय चुनावी तालमेल भएको थियो । ५ दलीय गठबन्धनका कारणले नै ओलीको संसदलाई विघटन गर्ने दुई दुई पटकका प्रयत्नहरू असफल भएका थिए, ओली सरकार अपदस्थ भएको थियो, एमाले नेतृत्वका प्रदेश सरकारहरू ढलेका थिए र राष्ट्रिय सभाको चुनावमा एमालेको नराम्रो हार भएको थियो । ५ दलीय चुनावी तालमेलका कारणले अहिलेको स्थानीय चुनावमा पनि एमालेलाई ठुलो धक्का लागेको छ । अब प्रदेश र संसदीय चुनावमा एमालेलाई अरू निर्णयात्मक धक्का दिनुपर्ने आवश्यकता छ । देशमा बहुदलीय व्यवस्था, गणतन्त्र र धर्मनिरपेक्षताको रक्षाको लागि एमालेलाई त्यसरी निर्णायक रूपले पराजित गर्नु अहिलेको राष्ट्रिय आवश्यकता भएको छ ।

यो कुरालाई हामीले स्पस्ट शव्दमा स्वीकार गर्नु पर्दछ कि अहिलेको स्थानीय चुनावमा एमालेलाई निर्णयात्मक रुपले पराजित गर्नु थियो तर त्यो कार्य पूरा हुन सकेन । स्वयम् ५ दलीय चुनावी तालमेलभित्र विभिन्न पक्षहरूका कारणले त्यो कार्य सफल हुन सकेन । ५ दलभित्र एमालेसित चुनावी तालमेल नगर्ने समझदारी बनेको थियो, तर राष्ट्रिय जनमोर्चा बाहेक अन्य पक्षहरूले त्यो ५ दलीय समझदारीलाई इमान्दार रूपले पालन गरेनन । ५ दलभित्रका कतिपय पक्षहरूले तात्कालिक स्थानीय चुनावी सफलताका लागि कैयाँै स्थानहरूमा एमालेसित तालमेल गर्ने नीति अपनाए भने कतिपय पक्षहरूले नीतिगत रूपमा नै ५ दलीय गठबन्धनको वा चुनावी तालमेलको खुला प्रकारले विरोध गरे । उनीहरूका त्यस प्रकारका नीति वा कार्यहरूबाट प्रतिगमनलाई मदत पुग्यो ।

त्यस प्रकारका नीति वा कार्यहरूमा समयमा नै सुधार गरिएन भने आगामी प्रदेश वा संसदीय चुनावमा प्रतिगमनलाई निर्णयात्मक प्रकारले पराजित गर्नु सम्भव हुने छैन र त्यसको असर बहुदलीय व्यवस्था गणतन्त्रमाथि पर्ने छ । आज गणतन्त्र दिवसको अवसरमा सैद्धान्तिक महत्वको एउटा अर्को कुराप्रति पनि हामी स्पस्ट हुनु पर्दछ : आज देशमा कायम भएको गणतन्त्रद्वारा जनताका आधारभूत समस्याहरूको सम्भव छैन । त्यसका लागि देशमा नया“ जनवादी गणतन्त्रको स्थापना आवश्यक हुने छ । त्यस प्रकारको गणतन्त्र ल्याउनको लागि हामीले लामो क्रान्तिकारी आन्दोलन गर्नुपर्ने छ । तैपनि तत्कालीन दृष्टिले अहिले देशमा कायम भएको गणतन्त्रको प्रगतिशील र सकारात्मक महत्व छ ।

त्यसैले विद्यमान गणतन्त्रसित हाम्रा गम्भीर प्रकारका सैद्धान्तिक र रणनीतिक मतभेद भएपनि कार्यनीतिक दृष्टिले हामीले त्यसको रक्षाका लागि जोड दिनु पर्दछ । अन्त्यमा आज गणतन्त्र दिवसको उपलक्ष्यमा बहुदलीय व्यवस्था, गणतन्त्र र धर्मनिरपेक्षताको रक्षा गर्न एकतावद्ध भएर सङर्घष गर्न प्रतिज्ञा गरौँ । प्रतिगमनविरोधी शक्तिहरूको ऐक्यवद्धताको बलमा नै प्रतिगमनलाई रोक्न सम्भव हुने छ र रोक्नु पनि पर्दछ ।
२०७९ जेष्ठ १५ गते ।’
मोहनविक्रम सिंह
महामन्त्री