काठमाडौँ । पछिल्लो समयमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले अर्थमन्त्रीमा डा स्वर्णिम वाग्लेको विकल्प खोजेको राजनीतिक चर्चा छ । प्रधानमन्त्रीले अर्थमन्त्री फेर्नै चाहान्छन् ? त्यसो भए प्रधानमन्त्रीले कसलाई बनाउन चाहान्छन् त अर्थमन्त्री ?
२०८२ फागुन २१ गते जब चुनाव हुने घोषणा भयो वा बालेन्द्र शाहलाई वरिष्ठ नेता र प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार घोषणा गरेर चुनावी वातावरणमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी कुद्यो, त्यस क्रममा प्रस्तावित अर्थमन्त्री डा वाग्ले नै थिए । चुनाव प्रचारप्रसार तीव्र भइरहेका बेला प्रस्तावित प्रधानमन्त्रीले नै प्रस्तावित अर्थमन्त्रीको रूपमा डा वाग्लेलाई आव २०८३/८४ को बजेट लेख्न भनेको अभिव्यक्ति मिडियामा छताछुल्ल थिए ।
यसैबिचमा तनहुँ प्रकरणबाट बालेन्द्र र डा. वाग्लेबिचको सम्बन्धमा खटपट आएको मानिन्छ । बालेन्द्रको देशव्यापी चुनावी दौडाहा (सभा) भइरहेका बेला तनहुँबाट चुनाव लडिरहेका डा वाग्लेले बालेन्द्रको बारेमा दिएको अभिव्यक्ति उल्लेखनीय थियो । आफ्नो कोरटिममा डा. वाग्लेले पार्टी सभापति रवि लामिछाने सम्पत्ति शुद्धीकरण र सङ्गठित अपराधमा मुछिएकाले सांसद पदमा कायम रहन नसक्ने, त्यस्तो अवस्थामा आफू नै प्रधानमन्त्री बन्ने चर्चा गरेको बताइन्थ्यो । उक्त सूचना बालेन्द्रसम्म पुगेपछि उनी तनहुँको सभालाई सम्बोधन नगरी सिधै पोखरा पुगेको राजनीतिक वृत्तमा चर्चा हुन्थ्यो ।
रास्वपा चुनावमा होमिँदै गर्दा त्यहाँभित्र बालेन्द्रद्वारा इच्छ्याइएका उम्मेदवार पनि प्रशस्तै थिए । भनिन्छ, अहिले पनि रास्वपाका सांसद सङ्ख्यामा बालेन्द्रका सांसद उल्लेखनीय छन् । तीमध्ये प्युठान प्रतिनिधिसभाबाट निर्वाचित सुशान्त वैदिक र समानुपातिक कोटाबाट निर्वाचित उद्योगपति विदुषी राणाको नाम अहिले चर्चामा छ ।
बालेन्द्र सरकार बनेपछि अर्थमन्त्रीमा बालेन्द्र सरकारमा डा. वाग्ले अर्थमन्त्री त भए तर आव २०८३/८४ को बजेट निर्माणको क्रममा प्रधानमन्त्री कार्यालय र अर्थमन्त्रीको बेग्लाबेग्लै धु्रव निर्माण भएको थियो । प्युठानबाट सांसद बनेका डा. वैदिक पनि प्रधानमन्त्री कार्यालयबाट बनेको बजेट निर्माणको अर्को धु्रवमार्फत् सहभागी हुने गरेको बताइएको छ ।
बजेट निर्माणको क्रममा प्रधानमन्त्री र अर्थमन्त्रीका दृष्टिकोण बाझिएको देखिन्थ्यो । अर्थमन्त्री डा. वाग्ले मध्यम वर्गलाई विशेष सहुलियत दिन चाहान्थे भने प्रधानमन्त्री काठमाडौँ महानगरपालिकाका मेयर हुँदाखेरिका घोषणा बजेटमा सामेल गर्न चाहन्थे । प्रधानमन्त्रीको त्यो दृष्टिकोणलाई बजेटमा मूर्त रूप दिन डा. वैदिकलगायत खटिएको भनिन्छ ।
अन्तत: जेठ १५ गते बजेट प्रस्तुत भयो । उक्त बजेटमा प्रधानमन्त्री कार्यालयको सक्रियताका बाबजुद डा. वाग्लेका कैयौँ करवृद्धिसम्बन्धी एजेन्डाले सरकारलाई अप्ठ्यारो पारिरहेको बताइन्छ । खासगरी शिक्षा, स्वास्थ्य, विद्युत् आदिमा लगाइएको थप करले सरकारलाई बदनाम गरिरहेको प्रधानमन्त्री निकट स्रोतको भनाइ छ । ठिक यही सन्दर्भमा प्रधानमन्त्रीले अर्थमन्त्रीको विकल्प खोजेको चर्चा चुलिएको छ ।
यिनै सन्दर्भमाझ असार २८ गते डा. वाग्लेकै घरमा रास्वपा सभापति लामिछाने र प्रधानमन्त्री बालेन्द्रमाझ करिब पाँच घण्टासम्म सुकुम्वासी समस्यासँगै सरकारका कामबारबाही, पार्टीमा पदपूर्तिलगायत समसामयिक विषयमा छलफल भएको बताइन्छ । छलफलमा प्रधानमन्त्रीले अर्थमन्त्रीसमेतको कार्यशैलीप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेको बताइन्छ ।
यसैमाझ आर्थिक विधेयकमार्फत गरिएको करका दर हेरफेर र बिवाइडी गाडी आयातको विषयलाई लिएर जेठ १५ देखि नै चौतर्फी विवाद हुन थालेको थियो । विशेषगरी बिवाइडीको विषयमा प्रधानमन्त्रीले अर्थमन्त्रीलाई समेत बाइपास गरे । उनले अर्थमन्त्रालय, भन्सार विभाग, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीका प्रतिनिधि सम्मिलित संयुक्त छानबिन समिति गठन गरेका थिए, यद्यपि छानबिन समितिको प्रतिवेदन सार्वजनिक नगरी सात सय बढी बिवाइडी गाडी भन्सारबाट छुटाइयो ।
ठिक यही बेला सभापति लामिछाने र उपसभापतिसमेत रहेका अर्थमन्त्री डा वाग्ले काभ्रेको धुलिखेलस्थित दुसित थानी रिसोर्टमा छलफल गरेको समाचार छ । शनिबार अबेर मात्रै उनीहरू रिसोर्टबाट काठमाडौं फर्किए । यो भेटघाटले कतै अर्थमन्त्री फेरिन थालेको हो कि भन्ने चर्चाले बल पाउन थालेको छ ।
कतिपय पक्षले साउन १५ गतेसम्म मन्त्रिपरिषद्मा केही फेरबदल हुने, त्यसको चपेटामा परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाललगायत पर्ने चर्चा पनि चल्ने गरेको छ, यद्यपि प्रधानमन्त्री कार्यालयले यसबारे आधिकारिक जानकारी दिइसकेको छैन ।
के साँच्चै अर्थमन्त्री फेरिन्छन् त ? त्यसो भए प्रधानमन्त्रीले सम्भावित अर्थमन्त्री कसलाई बनाउन चाहान्छन् ? त्यस सन्दर्भमा डा. वैदिकसँगै रामेछापका सांसद डा. कृष्णहरि बुढाथोकीको नाम पनि चर्चामा छ, यद्यपि डा. बुढाथोकी यतिखेर प्रतिनिधिसभाअन्तर्गत अर्थसमितिको सभापतिको जिम्मेवारीमा छन् । उनले पनि बजेट निर्माणको सन्दर्भमा प्रधानमन्त्री कार्यालयमार्फत सक्रिय रहेको भनिएको छ ।
त्यससँगै बलियो उम्मेदवारको रूपमा उद्योगपति राणालाई अर्थमन्त्री बनाउन खोजिएको चर्चा पनि छ । गत केही दिनयता राणाकै पहलमा विभिन्न उद्योगपतिसँग, त्यससँगै नेपाल राष्ट्र बैङ्कका गभर्नरसँग, सेयर मार्केटका प्रमुखलगायतसितको भेटघाट प्रधानमन्त्री एक्लैले गर्नु तर त्यसमा अर्थमन्त्री डा. वाग्लेलाई सामेल नगर्नुले अर्को आशङ्का जन्माएको छ ।
