काठमाडौं । चीनले नेपालको सिमाना नमिचेको दाबी गरेको छ । भारतले कालापानी लगायतको क्षेत्र समेटेर नयाँ नक्सा सार्वजनिक गरेपछि चीनले पनि नेपाली भूभाग मिचेको समाचार आइरहेका बेला चीनले त्यसको खण्डन गरेको हो ।
नेपालस्थित चिनियाँ दुतावासले बिहीबार साँझ जारी गरेको विज्ञप्तिमा कालापानी क्षेत्रको सीमा विवादलाई नेपाल र भारतबीचको मित्रवत् परामर्श र वार्ताबाट समाधान खोज्नुपर्ने जनाएको छ । नेपालको सार्वभौमिकता तथा भौगोलिक अखण्डताको उसले सधै सम्मान गर्ने पनि चीनले स्पष्ट पारेको छ ।
‘नेपाल र भारतबीचको कालापानी भूभागको विवाद उनीहरूबीचको मित्रवत परामर्श र वार्ताको माध्यमबाट समाधान होस भन्ने चिनियाँ पक्ष चाहन्छ,’ चिनिया दुतावासले भनेको छ, ‘नेपाली पक्षको सार्वभौमिकता तथा भौगोलिक अखण्डताको चीन सधै सम्मान गर्दछ ।’
चीनले पनि नेपाली भूभाग मिचेको भन्दै विभिन्न सञ्चारमाध्यम र नेताहरुबाट आएको समाचारको खण्डन गरेको छ । ‘केही गैरजिम्मेवार सञ्चारमाध्यम तथा व्यक्तिहरुको समूहले चीनले पनि नेपालको भूभाग मिचेको भन्ने विषयमा हामीले जानकारी लिएका छौं ।
यस प्रकारका आरोपहरु आधारहीन र अन्यौल सिर्जना गर्ने र आममानिसको ध्यान अर्कोतर्फ मोड्ने उद्देश्यले आएको हो,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘नेपाल र चीनबीच सन् १९६१मा सीमा सन्धिमा हस्ताक्षर भई सीमा छुट्याउनुको साथै सीमाकांन गरिएको हो ।’
यसैसाता संसदको राज्यव्यवस्था तथा सुशासन समितिमा नेपाली कांग्रेसका सांसदद्वय देवेन्द्रराज कँडेल र अमरेशकुमार सिंहले चीनले ११ स्थानमा नेपाली भूभाग मिचेको भन्दै त्यस बारेमा पनि सरकार चुप रहन नहुने बताएका थिए ।
नेपाल र चीनबीच सीमा र सुख्खा बन्दगाहजस्ता मामिलामा राम्रो सहकार्य हुँदै आएको चिनियाँ दुतावासले दावी गरेको छ । ‘यही अक्टोबरमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको सफल नेपाल भ्रमण भएको थियो र सो भ्रमणको समयमा दुई पक्षले सीमा व्यवस्थापन प्रणालीसम्बन्धी सहमति हस्ताक्षर गरेको थिए,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘सीमा मामिलामा नेपालसँग सहकार्यलाई थप सुदृढ गर्न, बाह्य हस्ताक्षेप रोक्न र साझा विकास प्रवर्धन गर्न चीन इच्छुक छ ।’
भारतले हालै जारी गरेको नयाँ नक्सामा नेपालको कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा सहितको भूभागलाई भारततर्फ समावेश गरेपछि विवाद चर्किएको छ । नेपाल सरकारले यस विषयमा आपत्ति जनाइसकेको छ ।
भारतले जारी गरेको नक्साको विरोधमा नेपालका सबै राजनीतिक दलहरु एकजुट भएका छन् । सरकारले नेपाली भूभाग फिर्ता गर्ने विषयमा सबै प्रकारको कुटनीतिक प्रयास गर्ने जनाएको छ । भारतले आफ्नोतर्फ पारेको सो भूभाग चीनसँग समेत सीमा जोडिएको क्षेत्र रहेको छ ।