खलङ्गा । जाजरकोटको भेरी नगरपालिका–२ का किसान मकैको घोगामा दाना नलागेपछि मर्कामा परेका छन् । वडा नं. २ बाहुनथाना, रिसाङ, पोख्रा, पुरानो रिसाङ, दारा र तातोपानीलगायत क्षेत्रमा लगाइएको मकैमा दाना लागेको छैन ।
दाना नलाग्दा रु २० लाखभन्दा बढी नोक्सान भएको किसानको गुनासो छ । ‘बोटमा रहरलाग्दो मकैको घोगा भयो तर, घोगामा एउटा पनि दाना लागेन’ किसान भन्छन्– ‘मकै भित्राउने बेला हुन लाग्दा समेत दाना नभएपछि बोट फाँडेर गाईवस्तुलाई खुवाउनुको विकल्प देखिएन ।’
कृषि विकास कार्यालयको अनुदानमा लगाएको मकैबालीमा घोगा नलागेको किसानको भनाइ छ । करिब रु २० लाख बराबरको अनुदान सहयोग लिएका त्यस क्षेत्रका सहकारी र कृषक समूहले लगाएको मकैमा घोेगा नलाग्दा मकैको बोट फाँडेर गाईवस्तुलाई खुवाएको किसान विर्खबहादुर कार्कीले बताउनुभयो ।
मकैको ब्लक क्षेत्रमा वितरण गरिएको रु २० लाख बराबरको अनुदान रकममध्ये समूहलाई रु तीन लाख ५० हजार, व्यक्तिगत फारमलाई रु ५० हजार र सहकारीलाई रु ६ लाखका दरले वितरण गरेको कृषि विकास कार्यालयले जनाएको छ । कार्यालयका अनुसार सो अनुदान रकममा किसान समूह र सहकारीले समेत ५० प्रतिशत आफ्नो तर्फबाट जम्मा गरेका थिए ।
मकैको मूल बिउ दैलेखबाट ल्याएको र उन्नत बिउ रेडपान्डा सहकारी संस्था भेरी–२ तिलिङगेबाट ल्याएको कार्कीले बताउनुभयो । मूल बिउ एक सय र उन्नत बिउ ५२० किलोग्राम खरिद गरेर ८५ जना किसानलाई सानो चौतारी सहकारी संस्थाले वितरण गरिएको उहाँले बताउनुभयो । अनुदान रकम पाएर उन्नत बिउ र मूल बिउको नाममा लगाएका अधिकांश ठाउँमा दाना नलाग्ने समस्या आएको बताइएको छ । बिउ दैलेख नार्कले उत्पादन गरेको कृषि विकास कार्यालयका सूचना अधिकारी टोपेन्द्र विकले बताउनुभयो ।
घोगामा दाना नलागेपछि किसानहरूले मकैको बोट फाँडेर गाईवस्तुलाई खुवाउन थालेको र त्यसपछि सो खेतलाई जोतेर अर्को बाली लगाउने तयारी गरेको स्थानीयवासी बताउँछन् । कृषि प्राविधिकको परामर्सअनुसार भिटामिन, मल, कीटनाषक औषधिको प्रयोग गर्नुका साथै आवश्यक सिँचाइको समेत प्रबन्ध गरिएको किसान बताउँछन् । (रासस)
