काठमाडौं । सर्वोच्च अदालतको आदेशबाट नेकपा (एमाले) र माओवादी केन्द्र पुनर्वहाली भएपछि संकटमा परेको सरकारले जनता समाजवादी दललाई सत्ता साझेदार बनाउने रणनीति लिएको छ ।
माओवादी केन्द्रले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिने अवस्था आएपछि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले जसपालाई भित्र्याएर सत्ता लम्ब्याउने रणनीति लिनुभएको हो । निलम्बित सांसद रेशम चौधरीको रिहाई र संविधान संशोधनलाई जसपाले मुख्य माग बनाएको छ । जसमा बालुवाटारले ‘ग्रिन सिग्नल’ दिइसकेको बुझिएको छ ।
त्यसका लागि एमाले र जसपाका नेताहरुबीच मंंगलबार छलफल भएको छ । मंगलबार प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा भएको छलफलमा सरकारको तर्फबाट अर्थमन्त्री विष्णु पौडेल, एमालेका संसदीय दलका उपनेता सुवास नेम्वाङ र प्रधानमन्त्रीका परराष्ट्र मामिला सल्लाहकार डा. राजन भट्टराईको सहभागिता रहेको थियो। त्यसैगरी संघीय समाजवादीतर्फबाट सर्वेन्द्रनाथ शुक्ला र लक्ष्मणलाल कर्ण सहभागी रहेका थिए ।
नेकपा एमालेसँगको सत्ता सहकार्यका लागि जनता समाजवादी पार्टीले कार्यदलसमेत गठन गरेको छ। आइतबार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई भेट्न बालुवाटार पुगेका जसपा अध्यक्ष महन्थ ठाकुर र राजेन्द्र महतोको टोलीले कार्यदल गठन गरेको हो । कार्यदलमा लक्ष्मणलाल कर्ण र सर्वेन्द्रनाथ शुक्ल रहेका छन् ।
त्यस्तै, सरकारका तर्फबाट पनि जसपासँग छलफलका लागि दुई सदस्यीय कार्यदल बनाइएको छ । जसमा विष्णु पौडेल र सुवास नेम्वाङ सदस्य रहेको बालुवाटार स्रोतले जनाएको छ । यद्यपी यो कार्यदल बनेकोबारे नेताहरुले फरक फरक प्रतिक्रिया दिएका छन् । एमाले नेता नेम्वाङले जसपासँग छलफल भएको तर, कार्यदल भने नबनिसकेको दाबी गर्नुभयो ।
यता, दुवै दलले सत्ता साझेदारी गर्ने आन्तरिक सहमति भएपनि जसपाभित्र यसको विरोध भएको बुझिएको छ । जसपाले कार्यदल निर्माण गरिसक्दासमेत संघीय परिषद् अध्यक्ष डा .बाबुराम भट्टराई र अर्का अध्यक्ष उपेन्द्र यादव पक्षलाई जानकारी नभएको बुझिएको छ । यो समूह प्रधानमन्त्री ओलीसँग रुष्ट छ । अध्यक्ष ठाकुर पक्षले ओलीसँग सहकार्यका लागि सकारात्मक भएपनि भट्टराई र उपेन्द्र यादवपक्ष त्यसको विरुद्धमा उभिएका छन् । सरकारमा जाने बिषयमा जसपा पनि दुई धारमा बाँडिएको छ ।
सर्वोच्च अदालतको फैसलापछि एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्र पूर्ववत् अवस्थामा फर्किएका छन् । प्रतिनिधिसभामा एमालेको १२० सांसद कायम छन् । जसपासँग निलम्बित सांसद चौधरीसहित ३४ सांसद छन्। सरकार बनाउन १३४ सांसद संख्या आवश्यक पर्छ। जसपा र एमाले मिलेमा ओली नेतृत्वको सरकार जोगिने भएकाले ओली पक्षले सरकार जोगाउन जसपासँग कार्यदल नै बनाएर छलफल थालेको बताइएको छ ।
प्रधानमन्त्री ओलीले जसपा पुरै सरकारमा नआएमा जसपामा फुट पारेर भएपनि एउटा पक्षलाई सरकारमा ल्याउने योजना बनाएको स्रोतले बताएको छ ।
उधारो सहमति मान्दैनौंः जसपा
यता, जनता समाजवादी पार्टीले सांसद रेशम चौधरीको रिहाई, संविधान संसोधन लगायत मुद्दालाई सम्बोधन गर्ने पक्षलाई सरकार गठनमा समर्थन गर्ने संकेत गरेको छ । जनता समाजवादी पार्टीको मंगलबार बसेको संसदीय दलको बैठकले आफना एजेण्डालाई केन्द्रमा राखेर छलफल अघि बढाउने निर्णय गरेको हो ।
सांसद रेशम चौधरीको रिहाई, मधेस थरुहट आन्दोलनका मुद्दा फिर्ता, संविधान संशोधन लगायत सबै सवाललाई केन्द्रमा राखेर छलफल गर्ने र माग सम्बोधन हुने विश्वसनिय आधार भएपछि मात्रै पार्टीले सरकार गठनबारेको निर्णयमा पुग्ने सांसद राजेन्द्र महतोले जानकारी दिनुभयो । उहाँले विगतमा आफ्ना माग सम्बोधन गर्ने आश्वासन दिएपनि कांग्रेस र कम्युनिष्ट दुवैले छलछाम गर्ने गरेको उल्लेख गर्दै यसपटक भने ‘उधारो सहमति’ कसैसँग नहुने स्पष्ट पार्नुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो ‘हाम्रा मुद्दा केन्द्रित भएर सबै पक्षसंग कुरा गर्छौ । हाम्रा सांसद रेशम चौधरीको रिहाई लगायत मधेस थरुहट आन्दोलनका मुद्दा फिर्ता, संविधान संशोधन लगायत सबै सवाललाई केन्द्रमा राखेर आफ्ना कुरा राख्छौ । जो पक्ष हामीसँग कुरा गर्न चाहन्छ उ सँग हामी कुरा गर्छौ । सबै कुरा बुझिसकेपछि पार्टीले औपचारिक निर्णय गर्छ । विगतको सबै अनुभवबाट पाठ सिक्दै आगामी दिनमा पार्टीले निर्णय गर्छ । उधारो होइन । नगदमा चाहिन्छ । धेरै झुक्याए हामीलाई । अब यो हुनेवाला छैन । सबैसँग वार्ता गर्ने र बैमानी सैतानि कसैको चल्नेवाला छैन यसपाली ।’
टीकापुर घटनामा संलग्न रहेको भन्दै चौधरीलाई अदालतका जन्मकैद सुनाएको छ । २०७२ भदौ ७ गते टीकापुरमा थरुहट आन्दोलन हिंसात्मक बन्दा नेपाल प्रहरीका एसएसपी लक्ष्मण न्यौपानेसहित ८ जना प्रहरी र १ नाबालकको ज्यान गएको थियो। पुर्पक्षका लागि जेलमै रहँदा उनले २०७४ को प्रतिनिधि सभा चुनावमा वारेसमार्फत उम्मेदवारी दिएका थिए। उक्त निर्वाचनमा उनले कैलाली १ बाट भारी मत ल्याएर सांसदमा निर्वाचित भएका थिए । मधेशवादी दलहरुले चौधरीको मुद्दा खारेजी र रिहाइका लागि माग गर्दै आएका छन्।
कांग्रेस र जसपालाई समेटेर सरकार बनाउने प्रचण्डको योजना
यता, नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले सरकार विरुद्ध अविस्वासको प्रस्ताव पेश गर्ने र कांग्रेस तथा जसपालाई समेटेर सरकार बनाउने प्रयास थाल्नुभएको छ । त्यसका लागि मंगलबार प्रचण्ड कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा र जसपाका अध्यक्ष बाबुराम भट्टराईलाई भेट गर्न जानुभएको थियो ।
कुनै पनि हालतमा एमालेलाई समर्थन नगर्ने प्रचण्डको चाहनाका कारण माओवादी कांग्रेस र जसपाको पनि गठबन्धन बन्न सक्छ । तर, प्रचण्डलाई भन्दा ओलीलाई समर्थन गर्दा आफ्ना माग पुरा हुने भएकाले ओलीलाई नै समर्थन गर्ने महन्थ–राजेन्द्रहरुको योजना देखिन्छ । सरकारमा सामेल हुने विषयमा जसपा पुनः फुटको अवस्थामा पुगेको छ ।