युगदर्शन साप्ताहिकको सम्पादकीय
यसै वर्ष अक्टोबर २७ का दिन इजरायलमा र नोभेम्बर ३ का दिन अमेरिकामा निर्वाचन सम्पन्न भयो । यी दुबै निर्वाचनमा बेन्जामिन नेतान्याहू र डोनाल्ड ट्रम्पलाई बहुमत मिल्न सकेन । इजरायलमा नेतान्याहू एकल दलको रूपमा यथावत रहे तर उनी वा उनको गठबन्धनले सरकार गठन गर्ने गरी बहुमत हासिल गर्न सकेन । उता, अमेरिकाको निर्वाचन भने भर्खरै सरकार परिवर्तन गर्ने प्रकारको थिएन । फेरि पनि संसद्को दुबै सदनमा ट्रम्प नेतृत्वको रिपब्लिकन पार्टीले बहुमत प्राप्त गर्न सकेन । अब अमेरिकाको दुबै सदनमा प्रतिपक्षी डेमोक्रेट पार्टीको बहुमत कायम हुन पुगेको छ ।
इजरायल र अमेरिकाको पछिल्लो जनमतको अर्थ के हो ? तथ्य स्पष्टै छ । त्यहाँका जनताले नेतान्याहू र ट्रम्पका नीतिलाई समर्थन गरेनन्, फलस्वरूप जनताले उनीहरूको सरकारलाई निरन्तरता दिन चाहेनन् । यसको अर्थ यो पनि हो– इजरायल र अमेरिकी जनताले युद्ध र त्यसको परिणामस्वरूप अपनाइएका सबै नीतिलाई अस्वीकार गरेका छन् । नेतान्याहू र ट्रम्पले पछिल्लो समयमा इरान, युक्रेन र प्यालेस्टाइन युद्धको सन्दर्भमा जुन नीति अपनाएका थिए, त्यसले ती दुबै देशमा चरम असन्तोष उत्पन्न भएको थियो । त्यहाँ महँगी, मुद्रास्फीति, बेरोजगारी, विदेशी ऋण चुलिएर गएको थियो । ट्रम्पको आप्रवासनसम्बन्धी नीतिको चौतर्फी विरोध भइरहेको थियो । यता, नेतान्याहूले प्यालेस्टाइनमा युद्ध अपराध मच्चाइरहेका थिए । उनले प्यालेस्टाइनको वंशनाश नै गर्न चाहेका थिए ।
कुनै समयमा हिटलरका प्रचारमन्त्री गोयल्बस भन्ने गर्थे– ‘झुट कुरा पनि पटकपटक दोहोर्याउने हो भने त्यो सत्य हुन्छ ।’ अमेरिका र इजरायलले पछिल्लो समय त्यही गरिरहेका थिए तर त्यहाँका जनताले नेतान्याहू र ट्रम्पका ती गोयल्बसीय दाबीलाई अस्वीकार गरेका छन् । उनीहरूले युद्धको विकल्पमा शान्तिको पक्ष लिएका छन्, यद्यपि अहिले इजरायल र अमेरिकामा जुन राजनीतिक शक्ति विकल्पमा आएका छन्, ती पनि जनपक्षीय छैनन् । ती शक्तिको सत्तारोहणका बाबजुद इजरायल र अमेरिकी जनताको जनजीवनमा आमूल परिवर्तन आउने छैन, न त उनीहरूको युद्ध र अन्तर्राष्ट्रिय नीतिमा फरक आउनेछ । त्यसका बाबजुद यी देशमा नेतान्याहू र ट्रम्पको निरन्तरतालाई जनताले अस्वीकार गरेको बुझ्न कठिनाइ छैन । जनताले बढी खराबमध्ये कम खराब विकल्प रोजेको देखिन्छ । यसको अर्थ हो– यदि त्यहाँ अहिलेका सत्तापक्ष र प्रतिपक्षको विकल्पमा अन्य भरपर्दो शक्ति जनतासामु प्रस्तुत हुन्छन् भने त्यहाँको राजनीतिक शक्तिसन्तुलन फेरिनेछ । त्यसपछि मात्रै त्यहाँका जनताको जनजीवन फेरिनेछ, त्यससँगै इजरायल र अमेरिकाको विदेशनीति र युद्धनीतिमा भिन्नता देखिनेछ र विश्वशान्तिको पक्षमा वातावरण तयार हुनेछ ।
साम्राज्यवादी शक्तिहरूले आफ्ना विरोधीको सरकार भएका देशमा लोकतन्त्र, मानवअधिकार, स्वतन्त्रता, जनजीविका र विकासबारे असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै आएका छन् तर उनीहरूको आफ्नै देशमा अवस्था के छ ? इजरायल र अमेरिकामा पछिल्लो चुनावले देखाइसकेको छ । अहिले युरोपका विभिन्न देशमा युवाविद्यार्थी र मजदुर स्वत:स्फूर्त प्रकारले जसरी सडकमा आएका छन्, त्यसबाट विकसित भनिएका नयाँ साम्राज्यवादी देशको अवस्था के रहेछ भन्ने स्पष्ट हुन्छ । यसबाट यो पनि स्पष्ट हुन्छ– विश्वव्यवस्थाको रूपमा पुँजीवाद वा साम्राज्यवाद अहिलेको विकल्प होइन, यसको सही विकल्प वैज्ञानिक समाजवाद हो । व्यक्तिगत सम्पत्ति र पुँजीको सत्ता ध्वस्त नपारीकन विश्वका शोषितउत्पीडित जनताको जनजीवनमा आमूल परिवर्तन आउने छैन । साम्राज्यवादले व्यक्तिगत सम्पत्तिको लागि नाफामा वृद्धि र पुँजीको निर्माण तथा त्यही पुँजीको शासनको निरन्तरताका लागि विश्वभरि युद्धलाई निरन्तरता दिइरहेछ । त्यसका विरुद्ध विश्वव्यापी सङ्घर्ष अहिलेको आवश्यकता हो । त्यसैले साम्राज्यवादको सत्ताको निरन्तरता होइन, वैज्ञानिक समाजवादको स्थापनापछि मात्रै लोकतन्त्र, मानवअधिकार, स्वतन्त्रता, जनजीविका र विकासको ग्यारेन्टी हुन सक्नेछ र विश्वशान्ति पनि ।
(युगदर्शन साप्ताहिक, वर्ष १८, अङ्क १०, २०८३ कात्तिक २५ गते बुधबारको सम्पादकीय)
