काठमाडौँ । धरानस्थित बी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा महङ्गा मेडिकल उपकरणमध्ये १९ प्रकारका उपकरण प्रयोगविहीन अवस्थामा छन् । अर्कातिर, उपकरणको अभावमा बिरामीले पाँच महिनासम्म कुर्नुपर्ने बाध्यता छ ।
महालेखा परीक्षकको ५८औं वार्षिक प्रतिवेदनले बी.पी. कोइराला प्रतिष्ठानमा १९ वटा उपकरण प्रयोगविहीन अवस्थामा थन्क्याएर राखिएको उल्लेख गरेको छ ।
बी.पी. प्रतिष्ठानमा फोटोथेरापी, सिटीस्क्यान, भेन्टिलेटर, रिसिन्ज पम्प, अप्टिकल कोहेरेन्स टोमोग्राफी (ओसिटी), क्यान्सर डाइग्नोसिस (क्यान्सर पहिचान) गर्ने इमुनोहिस्ट्रोकेमेस्ट्री मेसिन, अर्थोपेडिक (हाडजोर्नी) विभागमा एउटा अप्रेसन थिएटर (ओटी) टेबललगायत उपकरण खरिद गरेर ल्याएदेखि थन्क्याएर राखिएको छ ।
सिटीस्क्यान मेसिन मर्मत नगरी अर्को नयाँ खरिद गर्ने भन्दै दुई महिनाअघि कवाडी बनाइएको छ । जबकि, प्रतिष्ठानमा भेन्टिलेटर र आइसियु अभाव देखाएर बिरामी अन्यत्र पठाउने गरिएको छ ।
महालेखा परीक्षकको प्रतिवेदनले औँल्याएका ती मेडिकल उपकरण व्यापारीसँग मिलोमतोमा किनिएका अस्पताल श्रोत भन्दछ । करोडौँ रुपियाँमा किनिएका ती मेसिनमध्ये केही कमसल थिए भने केही प्रयोग गर्न योग्य जनशक्ति पनि नभेतिएको बताइएको छ । कति उपकरण जडान र परीक्षण नै नगरी आपूर्तिकर्ताले अग्रिम भुक्तानी लिइसकेका छन ।
अस्पतालका अनुसार २५६ स्लाइसको सिटीस्क्यान ल्याउन प्रतिष्ठानले काठमाडौँको म्याक्स मेडिटेक कम्पनीलाई २०७७ भदौमा १६ करोड रुपियाँको ५० प्रतिशत अग्रिम भुक्तानी दिएको भएपनि अहिलेसम्म मेसिन ल्याउने तयारी छैन । जबकि खरिद सम्झौतामा ठेक्का पाएको १२० दिनभित्र उपकरण जडान, परीक्षण र सञ्चालन र प्रतिष्ठानका प्राविधिकलाई चलाउन सिकाउनुपर्ने उल्लेख छ ।
तोकिएको समयमा मेसिन आपूर्ति गर्न नसक्ने त्यस्ता कम्पनीलाई कालोसूचीमा राखेर कुल बजेटको ०.०५ प्रतिशत रकम हर्जाना तिराउनुपर्ने भएपनि अस्पताल प्रशासनले उल्टै पटक पटक गरी आगामी मङ्सिरसम्मको म्याद थपिदिएको छ ।
प्रतिष्ठानमा उपचार सेवा पाउनका लागि बिरामीले शल्यक्रिया गर्नुपरे पाँच महिनासम्म पर्खनुपर्ने अवस्था रहेको पनि महालेखाको प्रतिवेदनले उल्लेख गरेको छ । त्यस्तै, सामान्य ल्याब तथा एक्सरे रिपोर्ट पाउनसमेत बिरामीले २४ घण्टा कुर्नुपर्छ ।
प्रतिवेदनमा भनिएको छ– “अप्रेसन कक्ष, दक्ष जनशक्ति, मेडिकल उपकरण अभावलगायतको समस्या देखाएर शल्यचिकित्सातर्फ नाक, कान घाँटी, न्युरो सर्जरी, डेन्टल सर्जरी र ग्यास्ट्रोलोजीमा एक महिना, जनरल सर्जरीमा डेढ महिना, स्त्री तथा प्रसूतिमा दुई महिना, अर्थोपेडिक (हाडजोर्नी) मा तीन महिना र पेडियाट्रिक (बालरोग विभाग) मा पाँच महिनासम्म बिरामीले उपचारका लागि पर्खिनुपर्ने देखिन्छ ।”
