खिमराज चालिसे, चंडीगढ़ ।
कोखिलामा बन्दुक भिरेझैँ वेडमिन्टनका वैट भिरेर दैनिक निश्चित समयमा घरबाट निस्कने नेपाली महिलाहरुलाई बाटामा हिँडदा नै स्थानीय भारतीयहरु ट्वाल्ल परेर उत्सुकताका साथ हेरिरहन्छन् । मानौं उनीहरुको पैदलयात्रा कुनै युद्धअभ्यासको प्रतिविम्व हो ।

यसप्रकारको दैनिक दृष्य कुनै फिल्मांकन वा नाटक मञ्चनको होइन, वल्कि आधा धर्ति ओगटेर बसेका महिलाहरुको हकहित, न्याय, स्वतन्त्रता र समानताको लागी सक्रिय सहभागिता जनाउने मूल प्रवाह अखिल भारत नेपाली एकता समाजका महिलाहरुको दैनिक वेडमिन्टन खेलको अभ्यास हो ।

यसै त पुरुष प्रधान समाजमा महिलाहरुलाई सामाजिक, राजनैतिक काम गर्न र घरेलु कामसँगै दैनिक खेलकुदलाइ समय निकाल्न गाह्रो हुन्छ । झन् विदेशी भूमिमा रोजी–रोटीको खोजीमा आएका महिलाहरुलाई ति सबै काम गर्दागर्दै भूमीमा दैनिक खेलकुदका लागि समय दिन झन् कति असहज होला ? तरपनि मूल प्रवाह अखिल भारत नेपाली एकता समाजको विश्वविद्यालयरुपी संस्थाबाट प्रशिक्षित महिलाहरु सामूहिक रुपमा काम गर्ने प्रतिवद्धता, उत्सुकता, रुची र चाहनाले थोरै भएपनि समय दिएर सामाजिक कार्यको साथसाथै शारीरिक रुपमा स्वस्थ रहन प्रयास गर्नु आफैँमा गर्वको कुरा हो ।

कोरोना महामारीको कारण करिब साढे दुई महिनाको लामो कर्फ्यु र लकडाउनमा घर मै बस्नु पर्दा शारीरिक तथा मानसिक तनाव बढ्न सक्ने सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै सतर्क रुपमा चंडीगढ़को इन्डस्ट्रियल एरिया अनतर्गत सेक्टर २८ का महिलाहरुले खेलको अभ्यास जारी राखेका छन् । जुना चालिसे, सिमा खड़का, सरस्वता भुसाल, विष्णु अर्याल, लक्ष्मी अधिकारी, सुनिता, तिर्था भुसाल, गोमा जीसी लगाएतका महिलाहरुको सक्रियतामा जुन २०२० बाट महिलाहरुको वेडमिंटन सुरु गरिएको हो ।

खेलबाट आम नेपालीहरु मात्र होइन स्थानीय बासीहरु पनि प्रभावित बनेका छन् । नेपाली महिलाहरुको खेल र स्वास्थ्य प्रतिको रुचीले आफूहरु पनि आकर्षित भएको स्थानीय बताउँछन् ।

उहाँहरुको यो प्रयासले चंडिगढमा महिलाहरु समेत सम्मिलित हुने गरि खेल विभागको दिनांक ९ अगस्तको पुनर्गठन गरिएको थियो । जसले धेरै महिलाहरुलाई खेल विभागको मूल समितीमा राखिएको छ । यसरी महिलाहरुलाई विधिवत रुपमा सांगठनिक नीति निर्देशन भित्र रहेर अझै अनुशासित पूर्वक खेल खेल्न प्रोत्साहित गरिरहेको छ ।

इन्डस्ट्रियल एरियाका महिलाहरुको खेल भावनालाई नजिकबाटै नियालिरहेका सिटी एरिया अन्तर्गत सेक्टर १६ र सेक्टर २४ का महिलाहरुले पनि वेडमिंटन दैनिक खेल्ने उत्साह देखाउनु भयो । जसले गर्दा त्यहा पनि मन्जु विक, जमुना खड्का, बिमला पाण्डे, सम्झना विक, मिना थापा, सपना क्षत्री, समुन्द्र कार्की र सावित्रा ओली, लगाएतको सक्रियता तथा सहभागितामा अगस्तदेखि लगातार प्रतिदिन महिलाहरुले वेडमिंटन उत्साहपुर्ण सहभागितामा खेलिरहेका छन् ।

चंडिगढमा नेपाली महिलाहरुको खेलकुदप्रतिको रुची र सक्रियतालाइ देखेर स्थानीयबासीले पनि प्रसंशा गरिरहेका छन् । वेटमिन्टनको वैट पनि राम्ररी समाउन नआउने महिलाहरुले आफैँ नियमवद्ध खेल्ने स्कोरिंग गर्ने नेट सही तरिकाले बाँध्ने, र कुनै पाइन्ट (नम्वर) या रेखांकनमा समस्या भइहाले पनि सौहार्द र मर्यादित रुपमा आफैँ सुल्झाउने गुणको पनि विकास भएको छ ।

यसको साथ साथै खेलकूदको माध्यामबाट महिलाहरुलाई सशक्तिकरणमा थप उर्जा मिल्ने र संगठनको विकासदेखि पारिवारिक र सामाजिक घनिष्ठता झन् परिपक्क हुने विश्वास गरिएको छ।अहिले भारतको एउटा नगरबाट महिलाहरुले दैनिक खेलकूद सुरु गरिएको भएपनि निकट भविष्यमा भारतव्यापीरुपमा महिलाहरुलाई विभिन्न नगर, एरियाहरुमा खेलकूद प्रति प्रोत्साहित गर्दै सहभागी गराउने मूल प्रवाह नेपाली एकता समाजले प्रतिवद्धता जनाएको छ ।

मूल प्रवाहले बेला बेलामा गर्ने खेलकूद र महिलाहरुको विषयमा गरिने महत्वपूर्ण निर्णयहरुले अझै उर्जा दिँदै महिला शशक्तिकरणको अभियानमा मिलको पथ्थर प्रमाणित हुने निश्चित छ ।