नुवाकोट । एमसिए–नेपालले मिलेनियम च्यालेञ्ज कर्पोरेशन (एमसीसी) नेपाल कम्प्याक्ट अन्तर्गत रातमाटे र नयाँ दमौली सबस्टेशन तथा करिब २९७ किलोमिटर प्रसारण लाइन निर्माण कार्य औपचारिक रूपमा सुरु गरेको छ।
परियोजना अन्तर्गत ४०० केभी क्षमताका तीन सबस्टेशन र प्रमुख प्रसारण लाइनहरू निर्माण हुनेछन्। अमेरिकी अनुदान ५५ करोड अमेरिकी डलर र नेपाल सरकारको १९.७० करोड अमेरिकी डलर सहलगानीमा अघि बढाइएको यो आयोजना राष्ट्रिय विद्युत् ग्रिड सुदृढ गर्ने, आपूर्ति प्रणालीलाई भरपर्दो बनाउने र क्षेत्रीय ऊर्जा व्यापारमा नेपालको सहभागिता विस्तार गर्ने उद्देश्यसहित अघि बढाइएको हो।
निर्माण हुने प्रसारण लाइनहरूमा लप्सीफेदी–रातमाटे–हेटौँडा, रातमाटे–दमौली र दमौली–बुटवल खण्ड समावेश छन्। परियोजना सम्पन्न भएपछि यी पूर्वाधार नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीमा समाहित हुनेछन्।
ऊर्जा क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार उच्च भोल्टेज प्रसारण लाइन र आधुनिक सबस्टेशन निर्माणले दीर्घकालीन रूपमा विद्युत् आपूर्तिको गुणस्तर सुधार गर्ने, चुहावट तथा अवरोध घटाउने र औद्योगिक विकासका लागि आधार तयार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
तर, यस्ता ठूला वैदेशिक सहायतामा आधारित पूर्वाधार परियोजनाहरूले नीतिगत स्वतन्त्रता, सम्झौताको शर्त र दीर्घकालीन रणनीतिक प्रभावका विषय जन्मिदै आएका छन् । एमसीसीसम्बन्धी परियोजनालाई लिएर नेपालमा विगतदेखि राष्ट्र र राष्ट्रियतामाथि साम्राज्यवादी हस्तक्षेपको रुपमा आलोचना हुँदै आएको छ ।
समर्थकहरूले यसलाई ऊर्जा पूर्वाधार विकास र आर्थिक आधुनिकीकरणको अवसरका रूपमा लिएका छन् । आलोचकहरूले राष्ट्रिय प्राथमिकता, निर्णय प्रक्रिया र बाह्य प्रभावका सम्भावित आयामबारे बहस चलाउँदै आएका छन् ।
