काठमाडौं । यतिवेला नेकपा एमालेमा अर्को नयाँ विषय प्रवेश गरेको छ । एमाले नेताहरुले १५–१७ असोज २०७८ मा सम्पन्न प्रथम विधान महाधिवेशनबाट पारित पार्टी विधानलाई नै मध्यनजर गरेर नै आ–आफ्ना विचार गरिरहेका छन् । गोदावरीमा सम्पन्न विधान महाधिवेशनले भने लगातार एउटै पदमा दुईपटक भन्दा बढी रहन नपाउने व्यवस्था पारित गरेको थियो ।
तर, प्रधानमन्त्री ओलीले पाटी विधानको धारा–६४ नै फेल भइसकेको तर्कसहित आजिवन नेतृत्वमा रहने संकेत दिएर बोलिरहेका छन् । अझै २०÷२५ वर्ष कसैले आँखा लगाउन आवश्यक नरहेको बताइरहेका छन् ।
विधानको धारा– ६४ (क) मा ‘पालिका वा सो भन्दा माथिल्लो पदाधिकारीको हैसियतमा कार्यरत कुनैपनि व्यक्ति एउटै तह र एउटै पदमा दुई पटक भन्दा बढी उम्मेदवार हुन पाउने छैन’ लेखिएको थियो । यसरी गरिएको विधानमाथि सुटुक्क गरिएको संशोधनले पदमा लगातार दुई कार्यकाल भन्दा बढी बस्न नपाउने व्यवस्था पनि भन्ने खोलेको बुझिन्छ ।
तर दुई महिना नपुग्दै १०–१४ मंसिर २०७८ मा सम्पन्न दशौं राष्ट्रिय महाधिवेशनबाट विधानको व्यवस्था उल्ट्याइएको खुलेको छ । एक पदाधिकारीले दिएको जानकारी अनुसार ‘नेतृत्व कसरी चयन गर्ने भन्ने लफडामा थियौं । सर्वसम्मत नेतृत्व घोषणा गर्ने कि भीम रावलको माग बमोजिम चुनावमा जाने भन्नेमा अल्मलियौं’, तर त्यसैबेला सुटुक्क विधान संशोधन गरिएछ ।’
वरिष्ठ उपाध्यक्ष पोखरेल, युवराज ज्ञवाली मात्र नभएर अरु धेरै पदाधिकारी समेत विधानको धारा–६४ (क) हटिसकेको तथ्यप्रति बेखबर भएको बुझिन्छ । त्यसैले उनी उमेर हद र लगातार दुई कार्यकाल बढी एउटै पदमा बस्न नपाउने विधानको व्यवस्था नहट्ने सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिइरहेका छन् ।
एमालेमा यस्तो प्रावधान राखेर विधान संशोधनको मस्यौदा प्रस्तावक नेता ज्ञवाली नै विधानमा भएको सुटुक्क गरिएको संशोधनप्रति बेखबर हुनुले एमाले राजनीतिक इमान्दारीतामा समेत धक्का पुग्ने देखिन्छ ।
उमेर हदबन्दी र पदीय जिम्मेवारीमा दुईपटक भन्दा धेरै रहन नपाउने व्यवस्थाका कारण ईश्वर पोखरेल तेस्रोपटक महासचिव बन्न रोकिएर वरिष्ठ उपाध्यक्ष पद गोदावरी विधान महाधिवेशनले सिर्जना गरेको थियो ।
जुन व्यवस्था अन्तर्गत ईश्वर पोखरेलले कार्यकारी महासचिव छाडेर वरिष्ठ उपाध्यक्षको नयाँ पद लिँदै थिए, उनैले आफूलाई अवरोध गर्ने पार्टीको व्यवस्था हटिसकेको जानकारी नपाएको खुल्यो ।
सातौं महाधिवेशनबाट चुनिएको ओलीकै नेतृत्वमा बामदेव गौतम, ईश्वर पोखरेल, युवराज ज्ञवाली, अष्टलक्ष्मी शाक्य र प्रदीप ज्ञवाली रहेको कार्यदल बनेको थियो । यो कार्यदलको सुझाव बमोजिम आठौं राष्ट्रिय महाधिवेशनबाट एमाले बहुपदीय संरचनामा गएको थियो । त्यसैबेला ७० वर्षे उमेर हद र एउटै पदमा दुईपटक भन्दा बढी रहन नपाउने व्यवस्था कार्यान्वयनको निर्णय हुनेवाला थियो ।
विस २०७१ मा सम्पन्न नवौं राष्ट्रिय महाधिवेशनबाट भने उमेर हद र कार्यकाल अवधिको निर्णय भएको थियो । जसको कारण सिद्धिलाल सिंह र भरतमोहन अधिकारी र दशौं राष्ट्रिय महाधिवेशनबाट नेता अमृत बोहोरा बिदा भएका थिए ।
त्यसैका निम्ति धारा–६४ (क) हुलमुलमै खारेज गरिएको बुझ्न गाह्रो पर्दैन । दशौं महाधिवेशन मै पनि उमेर हदको व्यवस्थामा –७० वर्ष नकटेको’ परिभाषा गर्दै ओलीलाई अध्यक्ष दोर्होयाउन सजिलो पारिएको थियो ।
