टेकराज भुसाल (टेकु) बुटवल ।

इलामको माङ्सेबुङ गाउँपालिका वडा न. ४ मा खोप लगाएपछि डेढ महिनाकी बालिकाको मृत्यु भएको विषयमा छानबिन गर्न गठित टोलीले अनुसन्धान सुरु गरेको छ ।

गाउँपालिकाको सिमलटार स्वास्थ इकाइमा जन्मने बित्तिकै लगाउनुपर्ने बीसीजीसहित चारवटा खोप लगाएपछि डेढ महिनाकी बालिका युशिका (बुनु) देवानको मृत्यु भएको थियो । मृतक बालिकाका परिवारले खोपकै कारण बालिकाको मृत्यु भएको आरोप लगाएपछि गाउँपालिकाले छानबिन समिति गठन गरेको थियो ।

माङसेबुङ गाउँपालिका वडा नं ५ का वडा अध्यक्ष नरेन्द्र कुमार राईको संयोजकत्वमा रहेको छानबिन समितिले पीडित परिवारसँग सोधपुछ गर्नुका साथै बालिकालाई लगाइएको खोपबारे अनुसन्धान सुरु गरेको हो । समितिमा जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय इलामका विष्णु वस्त्री, प्रदेश १ स्वास्थ्य निर्देशनालयका उदेश श्रेष्ठ, डब्लुएचओ दमकका डा. करिश्मा गुरुङ हुनुहुन्छ ।

छानबिन टोलीसँग स्थानीय जनप्रतिनिधि, तथा विभिन्न राजनीतिक दलका ब्यक्तिहरुसमेत घटनास्थल पुगेका छन् । छानबिन टोलीले मृतकका परिवारसँग घटना सम्बन्धी जानकारी लिनुका साथै बालिकाको रिपोर्ट, र स्वास्थ्य इकाईमा रहेको बालिका सम्बन्धि कागजातहरु अध्ययन सुरु गरेको जनाएको छ ।

बालिकाको सबै रिपोर्ट अध्ययन पछि छानबिन प्रतिवेदन आउन करिब डेढ महिना लाग्ने डा. करिश्मा गुरुङले बताउनु भयो ।

स्थानीय तेज कुमार देवान र माया देवानको १ महिना १३ दिनकी दोस्रो छोरी बुनुलाई गत मंसिर २२ गते जन्मने बित्तिकै लगाउने बीसीिजी खोप र छ हप्तामा लगाउने डीपीटी, ओपीभी, पीसीस्भी एफ र आईपीभी एकैपटक लगाइएको थियो । खोप लगाएको साँझबाट बालिका बिरामी हुँदै गएको र भोलिपल्ट उपचारको लागि दमक स्थित लाईफ लाइन अस्पताल लगिएको थियो । त्यहाँ उपचार सम्भव नभएपछि तुरुन्त अर्को अस्पताल जान सुझाव दिइएको थियो । त्यहाँबाट विराटनगरस्थित न्युरो अस्पतालमा भर्ना गरिएकी बालिकाको त्यहीँ मृत्यु भएको थियो ।

मृतकको परिवारका एक सदस्यका अनुसार खोप लगाउनु अघि बालिका स्वस्थ थिइन् । खोप लगाएको केहीबेरपछि उनी बिरामी परेकी हुन् । यद्यपी स्वास्थ्यकर्मीले भने खोपका कारण बालिकाको मृत्यु नभएको दाबी गर्दै आएका छन् । सिमलटार स्वास्थ्य इकाइका ईन्चार्ज दिलकुमारी योङहाङले सरकारी मापदण्ड अनुसार नै बालिकालाई खोप लगाइएको र खोपका कारण बालिकाको मृत्यु नभएको युगदर्शनलाई प्रतिकृया दिनुभयो ।

घटनाको न्यायिक छानबिन गर्दै आएका स्थानीय समाजसेवी व्रतकुमार राईले घटनाको सत्यतथ्य छानबिन भई पीडितले न्याय र दोषीलाई कारवाही हुनुपर्ने बताउनुभयो । ‘स्वास्थ इकाईको सुधार गर्नु पर्छ र कम्तीमा एचए स्तरको स्वास्थ्यकर्मी राख्नु पर्छ’ उहाँले भन्नुभयो । छानबिन टोलीले चाँडो भन्दा चाँडो रिपोर्ट तयार पारी सत्य तथ्य बाहिर ल्याउन माग समेत गर्नुभयो ।

यो पनि पढ्नुहोस्ः खोप लगाएपछि बालिकाको मृत्यु प्रकरणः अनुसन्धान टोली गठन