–जनार्दन पाण्डे

शहरको कोलाहल र आधुनिक जीवनको दौडधुपमा हामी महँगा सोफा, आरामदायी कुर्सी र विलासी जीवनशैलीको पछि लागिरहेका हुन्छौं । हाम्रो लागि सुखको परिभाषा सायद कुनै महँगो रेस्टुरेन्टको आरामदायक कुर्सीमा बसेर कफी पिउनु वा घरको वातानुकूलित कोठामा बसेर मनोरञ्जन लिनुमा सीमित होला । तर, यी सबै कृत्रिम सुखभन्दा पर, एउटा यस्तो आनन्द छ जसको मूल्य करोडौँमा पनि आँक्न सकिँदैन । त्यो हो– दिनभरिको थकाई मेट्न किसानले रोज्ने त्यो ढुंगे कुर्सी र त्यसमा बसेर प्रकृतिसँग साक्षात्कार गर्नुको अनुपम मज्जा।

कल्पना गर्नुहोस् : एक किसान, जसको दिन बिहानको पहिलो किरणसँगै सुरु हुन्छ र साँझको अन्तिम किरण धर्तीमा नचुमेसम्म खेतबारीमै बित्छ । हिलो र माटोसँग खेल्दै, पसिनाको धारा बगाउँदै, ऊ अन्न उब्जाउन आफूलाई समर्पित गर्दछ । उसको शरीरमा दिनभरिको परिश्रमको थकाई हुन्छ, पिठिउँमा भारी बोकेको थकान हुन्छ र हातखुट्टा गलेका हुन्छन् । यस्तो अवस्थामा उसलाई कुनै महँगो र नरम गद्दीको होइन, बरु आफ्नै खेतको डिलमा, चौतारीमा वा बाटोको छेउमा रहेको एउटा सामान्य ढुङ्गाको साहारा चाहिन्छ ।

त्यही सामान्य देखिने ढुङ्गा उसको लागि ‘करोडौँको कुर्सी बनिदिन्छ । त्यो कुनै कालिगढले बनाएको होइन, न त त्यसमा कुनै कला कुँदिएको छ । त्यो त प्रकृतिको एक साधारण उपहार हो, तर त्यसले दिने सन्तुष्टि र शान्ति अमूल्य छ । जब त्यो किसान आफ्नो हलो र कोदालो बिसाएर त्यो ढुङ्गे कुर्सीमा बस्छ, उसको शरीरको मात्र होइन, मनको थकाई पनि मेटिन्छ ।

त्यो ढुङ्गे कुर्सीमा बसेर उसले के देख्छ ? उसले आफ्नो पसिनाले सिञ्चित हरियाली खेतबारी देख्छ। लहलहाउँदै गरेका बालीनाली, चरिरहेका गाईवस्तु, अनि टाढा देखिने सुन्दर पहाड र नीलो आकाश। चराहरूको चिरबिर, हावाको सिरसिरे आवाज र माटोको सुगन्धले उसलाई एउटा बेग्लै संसारमा पुर्याउँछ । प्रकृतिको त्यो सुन्दर दृश्य र शान्त वातावरणले उसको सारा पीडा र थकानलाई शीतल बनाइदिन्छ । त्यो क्षणमा उसले आफ्नो परिश्रमको फललाई प्रकृतिको सुन्दरतासँग जोडेर हेर्छ र उसको अनुहारमा एक निर्मल मुस्कान छाउँछ ।

यो कुनै कृत्रिम आनन्द होइन । यो त धर्तीसँगको गहिरो सम्बन्धको उपज हो । त्यो ढुङ्गे कुर्सी एउटा साधारण ढुङ्गा मात्र होइन, त्यो किसानको साथी हो, उसको दुःखसुखको साक्षी हो । त्यसले किसानका कयौँ पुस्ताको थकाई मेटेको छ, कयौँ कथाहरू सुनेको छ र कयौँ सपनाहरूलाई आफ्नो काखमा आराम दिएको छ । शहरको कुनै पनि विलासी वस्तुले यो आत्मीयता र भावनात्मक सम्बन्ध दिन सक्दैन ।

साँच्चै, किसानको थकाई कटाउने करोडौँको त्यो ढुङ्गे कुर्सीमा बसेर प्रकृतिसँग रमाउनुको मज्जा बेग्लै छ । यो त्यो मज्जा हो, जसलाई पैसाले किन्न सकिँदैन, जसलाई शब्दमा बयान गर्न गाह्रो पर्छ, तर जसलाई मनले गहिरो गरी महसुस गर्न सकिन्छ । यो जीवनको त्यो साँचो सुख हो, जसले हामीलाई सिकाउँछ कि खुसी र शान्ति महँगा वस्तुमा होइन, प्रकृति र सरलतामा लुकेको हुन्छ । होइन त ?