काठमाडौं । अग्रज कम्युनिष्ट नेता लक्ष्मीभक्त उपाध्यायको निधन भएको छ । उपाध्यायको ९३ वर्षको उमेरमा शुक्रबार बिहान नर्भिक अस्पतालमा उपचारकै क्रममा निधन भएको हो ।

उपाध्यायको पार्थीव शरीरमा नेकपा (मसाल) का महामन्त्री मोहनविक्रम सिंहले कम्युनिष्ट पार्टीको झण्डा ओढाएर श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्नुभएको छ ।

महामन्त्री सिंहले एक शोक वक्तव्य प्रकाशित गरी उहाँको निधनले नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई गम्भीर क्षति पुगेको उल्लेख गर्नुभएको छ ।

यस्तो छ शोक वक्तव्य
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका पहिलो पुस्ताका नेता मध्येका एक कामरेड लक्ष्मीभक्त उपाध्यायको ९३ वर्षको उमेरमा आज मृत्यु भएको छ । हामीले उहाँको मृत्युप्रति गहिरो दुःखका साथ सन्तप्त परिवारजनप्रति हार्दिक समवेदना प्रकट गर्दछौँ ।

का. लक्ष्मीभक्त उपाध्यायले नेपालको राणाविरोधी सङ्घर्षमा सामेल भएर आफ्नो राजनीतिक जीवनको सुरुवात गर्नुभएको थियो । उहाँ अघिल्लो पुस्ताका जीवित वरिष्ठ कम्युनिस्ट सदस्य हुनुहुन्थ्यो ।

उहाँले २००८ सालमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको सदस्यता लिनु भएको थियो । सदस्यता प्राप्त गरेपछि उहाँ लगातार नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनमा विभिन्न प्रकारले सक्रिय रहँदै आउनु भएको थियो । २०१७ सालको शाही कदमका विरुद्ध उभिनु भएकोले गिरÇतारीमा परी उहाँले केही समय जेल जीवन बिताउनु भएको थियो ।

महाधिवेशनपछि नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी एकीकृत रुपमा रहन सकेन । त्यसको परिणामस्वरुप नेकपा विभिन्न चिरामा विभाजित भएको थियो । का. उपाध्याय का. पुष्पलालले नेतृत्व गरेको नेकपाको घटकमा सामेल हुनु भएको थियो । का. पुष्पलालद्वारा आयोजित २०२५ सालको गोरखपुर सम्मेलन, जसलाई उहाँहरूले तेस्रो राष्ट्रिय सम्मेलन भन्नु भएको थियो, त्यो सम्मेलनबाट का. उपाध्याय केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित हुनुभएको थियो ।

केही वर्ष उक्त समूहमा सक्रिय हुनुभएका का. उपाध्याय २०३२ सालतिर विष्णुबहादुर मानन्धरले नेतृत्व गर्नुभएको नेकपाको घटकमा प्रवेश गर्नुभएको थियो । २०४६ सालको जनआन्दोलनमा सक्रिय रहेको एउटा पक्ष वाममोर्चाको उहाँले केन्द्रीय सदस्यको जिम्मेवारी सम्हाल्नु भएको थियो । जनआन्दोलनले एक प्रकारको सफलता हासिल गरेपछि नेपालमा वहुदलीय व्यवस्था स्थापना भयो र विभिन्न पार्टीहरू वीच एकीकरणका प्रयास भए । त्यो क्रममा उहाँ एमालेमा सामेल भएर नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनमा सक्रिय रहनु भयो । पछिल्लो समयमा उहाँको कुनै पनि पार्टीसित आवद्धता रहेको थिएन । तर नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनसित उहाँको आवद्धता सर्वदा कायम भइरह्यो । हाल उहाँ पुष्पलाल प्रतिष्ठानको वरिष्ठ उपाध्यक्ष हुनुहुन्थ्यो ।

का. उपाध्याय नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनमा लगातार सक्रिय रहनु भएको थियो । आन्दोलनमा आएको विभाजनका कारणले हामी अलगअलग धारमा रहनुपर्ने अवस्था रहेको भएपनि हामीले उहाँले नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनमा दिएको योगदानलाई कदर गर्दछौँ । उहाँले राजनीतिक तथा संगठनात्मक रुपले सक्रिय भएर नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनमा योगदान दिनुका साथै पुष्पलाल प्रतिष्ठानको माध्यमबाट विभिन्न वौद्धिक योगदान समेत दिनु भएको थियो । उहाँका सबै प्रयास नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई बलियो बनाउनेतर्फ केन्द्रित रहेका थिए ।

उहाँमा आन्दोलनप्रतिका असन्तुष्टि कम र बढी योगदान दिने प्रवृत्ति रहेका थिए । थोरै व्यक्तिहरूमा मात्र त्यस प्रकारका प्रवृत्ति पाइन्छन् । नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई सुदृढ बनाएर लैजानका लागि का. उपाध्यायका जस्तै बढी योगदान दिने विशेषताबाट हामी सबै र खासगरी नयाँ पुस्ता प्रशिक्षित हुनु पर्दछ । उहाँ मिलनसार, गम्भीर, कर्मशील एवम् क्रियाशील व्यक्तित्व हुनुहुन्थ्यो । उहाँको मृत्युबाट नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई गम्भीर क्षति पुगेको छ । उहाँको कर्मशील तथा क्रियाशील गुणलाई हामीले पनि जीवनको बाटोमा प्रयोगमा ल्याउन सक्यौँ भने त्यो नै उहाँप्रति गरिने सच्चा श्रद्धाञ्जली हुने छ । अन्तमा हामीले उहाँप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दछौँ ।

२०७९ वैशाख १६ गते ।
मोहनविक्रम सिंह
महामन्त्री