काठमाडौँ । अखिल नेपाल प्रगतिशील लेखक सङ्घ (अन्पा) ले नेपाली समालोचनाको समस्याबारे भर्चुअल अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ ।
प्रगतिशील लेखक सङ्घका केन्द्रीय सल्लाहकार डा. पुष्करराज भट्टद्वारा विषयवस्तु प्रस्तुत गर्दै २०७८ जेठ ३१ गते उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो ।
कार्यक्रममा विषयवस्तु प्रस्तुत गर्दै डा. भट्टले समालोचना हतारको होइन, गम्भीरताको यात्रा भएको बताउनुभयो ।
लेखकको रचनाकर्मका धेरै पाटाहरू हुने बताउँदै उहाँले सोहीअनुसार समालोचनाका पनि धेरै पक्ष हुने उहाँको भनाइ थियो ।
‘तर कृतिको दुईचार पृष्ठ पढेर समालोचना गर्ने प्रवृत्ति पनि हामीकहाँ छ’ उहाँले नेपाली समालोचनाको एउटा समस्याजनक पाटो उल्लेख गर्नुभयो ।
‘साहित्य बुझ्ने जोकोहीले समालोचना गर्न सक्छ’ उहाँले भन्नुभयो– ‘साहित्यको विधा, परम्परा र गुणदोष बुझ्ने जोकसैले समालोचना गर्न सक्छ ।’
उहाँले लेखकलाई समालोचकले र समालोचकलाई लेखकले बुझ्ने गरी साहित्ययात्रा अघि बढ्नुपर्ने बताउनुभयो ।
‘साहित्य र समालोचक दुवै जनताको पक्षमा छ कि जनविरोधी पक्षमा छ ? त्यहीअनुसार हामीले साहित्य र साहित्यकारको मूल्याङ्कन गर्नुपर्दछ’ उहाँको भनाइ थियो ।
लेखकमा समावेशी चेतना हुनुपर्नेमा उहाँको जोड थियो । ‘समावेशी चेतना भन्नाले प्रगतिशील विचार, भौगोलिक, लैङ्गिक, जातीय, सांस्कृतिक सबैतर्फ लेखकको दृष्टिकोण पुग्नुपर्दछ’ उहाँले भन्नुभयो ।
उहाँले अन्पाले प्रगतिशील साहित्यिक फाँटमा सहकार्यको संस्कार सुरु गरेकोमा धन्यवाद दिनुभयो ।
‘प्रगतिशील लेखकहरूको सङ्ख्या बढी छ’ उहाँले भन्नुभयो– ‘तर त्यहीअनुसारको सहकार्य गुणात्मक स्तरोन्नतिका लागि काम हुन सकिरहेको छैन ।’ उहाँले यस दिशामा थप काम हुनुपर्ने आवश्यतामा जोड दिनुभयो ।
उहाँले सङ्कीर्णता त्यागेर प्रतिधु्रवका सकारात्मक पक्षको पनि समर्थन गरेर जान सक्ने साहित्यिक चेत आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।
अध्यक्ष डा. गोविन्द आचार्यको अध्यक्षतामा अघि बढेको उक्त कार्यक्रममा महासचिव रामप्रकाश पुरीले पनि मन्तव्य राख्नुभएको थियो ।
अन्पाकै उपसचिव गिरीप्रसाद बुढाको सञ्चालन तथा कोषाध्यक्ष प्रकाश थापामगरको स्वागत मन्तव्यका साथ सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा मुकुन्दप्रसाद शर्मा, कुलबहादुर बगाले, वैरागी जेठा, प्रकाश थापामगर, पीताम्बर भट्टराई, टीकाराम उदासी र जगत् वाशिष्टले पूरक टिप्पणी राख्नुभएको थियो ।
कार्यक्रममा सङ्गीन श्रीस, उमेश पुनमगर, रवि पौडेल, समष्टि बुढा, लक्ष्मणदेव पाण्डे, मीरा जिएम, वैरागी जेठा, केशव गाहा पाल्पाली, पीताम्बर भट्टराई, भीम बुढाथोकी र गोविन्दप्रसाद अम्माईले कविता वाचन गर्नुभएको थियो ।
