काठमाडौँ । पूर्वीय दर्शनमा प्रगतिशील साहित्यबारे अखिल नेपाल प्रगतिशील लेखक सङ्घ (अन्पा) को पाँचौँ कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । २०७७ फागुन २९ गते भर्चुअल माध्यमबाट सो कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो ।
कार्यक्रममा अखिल (छैठौं) का अध्यक्ष विमल पोखरेलले सो विषयमा लिखित अवधारणा पत्र प्रस्तुत गर्नुभएको थियो ।
सो अवसरमा उहाँले पूर्वी र पश्चिमी दुवै भूगोलका दर्शन र साहित्यको महत्त्वपूर्ण योगदान रहेको बताउँदै दुवै भूगोलका भौतिकवादी दर्शन र प्रगतिशील साहित्यलाई आत्मसात गर्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिनुभयो ।
पछिल्लो समयमा नेपालमा भौतिकवादी दर्शन र साहित्यको प्रचार बढ्दै गइरहेको उहाँको ठम्याइ थियो ।
‘पूर्वीय दर्शनमा साकार रूप लिएका, जैन, साङ्ख्य, वैशेषिक, न्याय, बौद्धजस्ता दर्शनमा प्रशस्त मात्रामा भौतिकवादी तत्त्व रहेका छन्’ उहाँले भन्नुभयो– ‘हिन्दु दर्शनभित्र पनि महाभारत, रामायणलगायत धेरै धार्मिक साहित्यमा भौतिकवादी अवधारणाहरू रहेका छन् ।’
उहाँले भन्नुभयो– ‘पूर्वी भूगोलमा विकसित भएका यी दर्शनभित्रको भौतिकवाद नै यस क्षेत्रको प्रगतिशील साहित्यको आधार हुन् ।’
नेपालको प्रगतिशील लेखनमा भारत, रुस र चीनको प्रभाव सशक्त रहेको बताउँदै उहाँले साहित्यको वर्गीय चरित्र रहने बताउनुभयो ।
‘साहित्यमा पनि वर्गीय स्वार्थ अभिव्यक्त हुन्छ’ उहाँले भन्नुभयो– ‘माओत्सेतुङले प्रगतिशील साहित्यले जनतालाई मद्दत गर्दै सत्रुलाई पराजित गर्ने काममा योगदान पुर्याउनुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिनुहुन्थ्यो ।’
त्यसैगरी उहाँले साहित्य र सौन्दर्यले जीवन, जगत् र मानव समाजको पक्षमा उपयोग गर्नुपर्ने आवश्यकतामा पनि जोड दिनुभयो ।
अन्पाका अध्यक्ष डा. गोविन्दप्रसाद आचार्यको अध्यक्षता तथा केन्द्रीय सचिव गिरीप्रसाद बुढाको सञ्चालनमा अघि बढेको उक्त कार्यक्रममा नेकपा (मसाल) का प्रवक्ता तथा प्रगतिवादी साहित्यकार रामप्रकाश पुरीले पनि सारगर्भित मन्तव्य राख्नुभएको थियो ।
कार्यक्रममा अन्पाका केन्द्रीय कोषाध्यक्ष प्रकाश थापामगर र प्रगतिशील लेखक सङ्घ पश्चिम रुकुमका अध्यक्ष कमप्रसाद देवकोटाको पनि आतिथ्यता रहेको थियो ।
सो अवसरमा पिताम्बर भट्टराईले “मेरो देश”, समष्टि बुढाले “मेरो प्यारो नेपाल”, सुवास संयमले “ज्याकरान्डा” र प्रकाश थापामगरले “स्तुतिप्रसादहरू” शीर्षकको कविता वाचन गर्नुभएको थियो ।
