शान्तिको लागि लड्दै

मार्च ८, २०२६–अन्तर्राष्ट्रिय महिला सङ्घर्ष दिवस

शासकहरू युद्ध चाहन्छन्–हामी भविष्य चाहन्छौँ

महिला र केटीहरू सडकमा उत्रिए–विश्वव्यापी

विश्वभरका महिला र केटीहरू विश्वभर सडकमा उत्रिएका छन् । तिनीहरू लडाकु छन् र शान्ति र स्वतन्त्रताको भविष्यको लागि सँगै लड्न दृढ छन् ।

सत्तामा रहेकाहरूले “मोड मोड” र “नयाँ विश्वव्यवस्था” को कुरा गर्छन् तर उनीहरूको अर्थ पुनर्हस्तीकरण, सैन्य तयारी र समाजको सैन्यीकरण हो ।

“महिलाको उत्पीडन र शोषणको जरा पुँजीवादी वा साम्राज्यवादी प्रणालीमा छ” (ग्रासरुट महिलाको तेस्रो विश्व महिला सम्मेलन २०२२, ट्युनिसको अन्तिम प्रस्ताव) ।

अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसकी संस्थापक क्लारा जेट्किनले सन् १९११ मा अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसको प्रस्तावमा पहिले नै माग गरिसकेकी थिइन्– “महिला दिवसको अन्तर्राष्ट्रिय चरित्र हुनुपर्छ । यो महिलापुरुषको मुक्तिको लागि सङ्घर्षको दिन हुनुपर्छ ।”

विश्व महिला आन्दोलनले २०२५ मा नेपालमा भएको आफ्नो दोस्रो सैद्धान्तिक सेमिनारमा भन्यो– “महिला आन्दोलनको शक्ति यसको विविधतामा निहित छ । फासीवादी र साम्राज्यवादी शक्तिले महिला आन्दोलनभित्रको विभाजनबाट फाइदा उठाउँछन् ।”

हाम्रो शक्ति अन्तर्राष्ट्रिय एकता, समन्वय र सहयोगमा निहित छ, जसले हाम्रा विरोधीलाई कमजोर बनाउँछ । विश्वव्यापी प्रतिक्रियावादी राजनीतिले हाम्रा कठिनाइले प्राप्त गरेका अधिकार र उपलब्धि, हाम्रो आत्मनिर्णयको अधिकारलाई धम्की दिन्छ र पुरानो पितृसत्तात्मक लिङ्ग भूमिकामा पुन: फर्कन बाध्य पार्न खोज्छ । महिला र केटीहरू हाम्रो मुक्तिको अथक शत्रु, अतृप्त लोभ, दोहोरो शोषण, जातिवाद, यौनशोषण, हिंसा, उत्तरआधुनिकतावाद, अवसरवाद र साम्यवाद विरोधी विरुद्ध उभिरहेका छन् ।

शासक वर्ग अझै पनि रक्तपातपूर्ण सङ्घर्ष दबाउन सफल भइरहेका छन्, जस्तै इरानमा । तिनीहरू अझै पनि महिला र केटीलाई “अदृश्य” बनाउन र सामाजिक जीवनबाट निष्काशन गर्न, शिक्षाबाट वञ्चित गर्न सफल भइरहेका छन्† जस्तै : अफगानिस्तानमा तर स्वतन्त्रताको आह्वानलाई शान्त पार्न सकिँदैन ।

संयुक्त राज्य अमेरिकामा फासीवाद विरोधी सङ्गठित जनप्रतिरोधको विकास भएको छ । विश्व महिला यसमा सक्रिय रूपमा संलग्न छन् । गाजामा भएको वंशाणु हत्याको विरोधमा विश्वभरका लाखौँ मानिस सडकमा उत्रिरहेका छन् र विश्व महिला पनि तीमध्ये हुन् । महिला र पुरुष रोजावामा कुर्दिस स्वशासनमाथि भएको फासीवादी आक्रमणको विरुद्ध सक्रिय रूपमा विरोध गरिरहेका छन् र विश्वभरका महिला अग्रपङ्क्तिमा छन् ।

विश्वभर हाम्रो जीवन हतियार निर्माण, बढ्दो युद्ध र आणविक विश्वयुद्धको खतरा, फासीवाद, अतिदक्षिणपन्थी, प्रतिक्रियावादी र फासीवादी राजनीति र मानवताको अस्तित्वलाई खतरामा पार्ने नाफाको लागि अतृप्त लोभबाट खतरामा छ ।

विश्वभर धनी झन् धनी हुँदै गइरहेका छन् र शक्तिशाली अझ निर्दयी र अतृप्त हुँदै गइरहेका छन् । तिनीहरूको घृणित, महिला विरोधी मनोवृत्ति विशेष गरी तिनीहरूको योजनामा स्पष्ट छ तर विश्वका महिला सामन्ती पितृसत्तात्मक वा फासीवादी संरचनामा फर्कने छैनन् ।
यस वर्षको अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसले विश्वलाई यो आह्वान गर्नुपर्छ :

विश्वका महिलाहरू, हामीलाई बलियो, निष्पक्ष, फासीवाद विरोधी, अटुट गठबन्धन चाहिन्छ ।

आउनुहोस्, हामी राष्ट्रिय सिमाना पार गरेर साझा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिरोध र सङ्घर्षमा हात मिलाउनुहोस् । नेपालदेखि टोगोसम्म, बङ्गलादेशदेखि बोत्सवानासम्म, इस्तानबुलदेखि दिल्लीसम्म, म्याड्रिडदेखि लिमासम्म, बर्लिनदेखि मोन्टेभिडियोसम्म, श्रीलङ्कादेखि कुर्दिस्तानसम्म, सेन्ट पिटर्सबर्गदेखि ब्राजिलसम्म, पेरिसदेखि पश्चिमी सहारासम्म, मोनट्रेलदेखि गाजासम्म, मिनियापोलिसदेखि रेक्जाभिकसम्म, ओस्लोदेखि मेक्सिकोसम्म ।

विश्वभरका महिला र केटीहरू शान्ति, आत्मनिर्णय र मर्यादामा सम्मानजनक जीवनका लागि लडिरहेका छन् ।
विश्वका महिलाहरू, एकजुट र सङ्गठित हुनुहोस् ।

युद्धविना, हिंसाको डरविना, गरिबीविना, भोकविना । जातिवाद र महिलापुरुष र केटीहरूको यौनशोषणविनाको जीवनको लागि आफ्नो आवाज उठाउनुहोस् र सेनामा सामेल हुनुहोस् । भेदभाव र बहिष्कारविना, स्वचुनिएको, सम्मानित साझेदारीमा सुरक्षित, सुरक्षित र किफायती घरको लागि ।

मजदुर वर्ग, ट्रेड युनियन र प्रगतिशील शक्ति, युवा आन्दोलनसँग बलियो गठबन्धनमा रहेका सशक्त महिला अपराजेय छन् । हाम्रो अन्तिम लक्ष्य महिलाको उत्पीडन र शोषणबाट मुक्त समाज हो ।

महिला मुक्तिको सङ्घर्ष अन्तर्राष्ट्रिय, सङ्गठित, राजनीतिक, साम्राज्यवाद विरोधी/पुँजीवादी हुनुपर्छ र श्रमिक वर्गसँग जोडिएको हुनुपर्छ । हामी आफूलाई सङ्गठित गरौँ । उत्पीडन र शोषणबाट मुक्त समाजको लागि साझा सङ्घर्षमा एकताबद्ध होऔँ (नेपालमा दोस्रो सैद्धान्तिक सेमिनार २०२५ को सङ्कल्प) ।

हाम्रो समयको चुनौतीलाई स्वीकार गरौँ र सामाजिक परिवर्तनको लागि एक शक्तिको रूपमा अगाडि बढौँ ।

मार्च ८ मा हामी सँगै सडकमा निस्कौँ† जुलुसहरू आयोजना गरौँ† हाम्रा सहयोगीलाई बलियो बनाउनुहोस् र हरेक सहर, हरेक देश, हरेक कार्यस्थलमा हाम्रो आवाज सुनाउनुहोस् ।

ग्रासरुट महिलाको विश्व महिला आन्दोलनका संयोजक

(दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय महिला सेमिनार २०८२ मङ्सिर १२, १३ र १४ गते काठमाडौँमा सम्पन्न भएको थियो । सो सम्मेलनले पारित गरेको सङ्कल्प प्रस्ताव कोअर्डिनेटरको बैठकले पारित गरेपछि अहिले प्रकाशित गरिएको छ ।)