काठमाडौँ । नेपाल राष्ट्र बैङ्कले कोभिड–१९ का कारण नेपालको कुल गार्हस्थ उत्पादननमा करिब १ खर्ब ६८ अर्बले क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान गरेको छ ।
सङ्घीय संसद प्रतिनिधि सभाको अर्थसमितिको सोमबारको बैठकमा आगामी मौद्रिक नीतिको तयारीको सम्बन्धमा जानकारी दिन उपस्थित हुनुभएका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले देशको कुल गार्हस्थ उत्पादनमा १ खर्ब ६८ अर्ब रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको अनुमान गरिएको बताउनुभयो । कोभिड–१९ का कारण होटल, रेस्टुरेन्ट, यातायात, निर्माण र व्यापार क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी असर परेको गभर्नर अधिकारीले बताउनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो– ‘कोभिड–१९ का कारण अर्थतन्त्र प्रभावित भएको छ । तर यो आर्थिक वर्षमा प्रचलित मूल्यको कुल गार्हस्थ उत्पादन करिब १ सय ६८ अर्बले क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान छ । लकडाउन अझै लम्बिँदा यो अनुमान अझै बेसी हुन सक्छ । कोभिड–१९ बाट सिर्जित समस्याले खासगरी होटल, रेस्टुरेन्ट, यातायात, निर्माण र व्यापार क्षेत्रको कुल गार्हस्थ उत्पादनमा सबैभन्दा बढी क्षति भएको देखिन्छ ।’
कोभिड–१९ को कारण बैङ्किङ क्षेत्रको निक्षेप सङ्कलन तथा कर्जा प्रवाहमा परिवर्तन भएकोसमेत गभर्नर अधिकारीले बताउनुभयो । उहाँले २०७६ चैतदेखि २०७७ जेष्ठसम्म बैङ्कको निक्षेप बढेको तर कर्जा बढ्न नसकेको बताउनुभयो । बैङ्क तथा वित्तीय संस्थामा निक्षेप १ खर्ब ७२ अर्बले र कर्जा १६ अर्बले मात्र बढेको गभर्नर अधिकारीले बताउनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो– ‘कोभिड–१९ कारण बैङ्किङ क्षेत्रको निक्षेप सङ्कलन तथा कर्जा प्रवाह तीव्र प्रभावित भएको छ । निक्षेपतिर सङ्कलन बढेर गएको छ सामान्यभन्दा बेसी नै । २०७६ चैत्रदेखि २०७७ जेष्ठसम्म तीन महिनाको अवधिमा बैङ्क तथा वित्तीय संस्थामा निक्षेप १ सय ७२ अर्बले र कर्जा प्रवाह १६ अर्बले वृद्धि भएको देखिन्छ । कर्जा असार १ गतेपछि अलिकति बढिराखेको छ । बिचमा कर्जा लगभग बन्दै भयो, कर्जा गएन ।’
उहाँले नेपाल राष्ट्र बैङ्कले अनलाइन सर्वेक्षण मार्फत् कोभिड–१९ बाट सिर्जित समस्याको विश्लेषण गरिएको बताउनुभयो । गभर्नर अधिकारीले सर्वेक्षणबाट प्राप्त भएका नतिजाको विश्लेषण गर्दा कतिपय व्यवसाय सामान्य अवस्थामा फर्कन करिब १ वर्ष लाग्ने देखिएको बताउनुभयो ।
आगामी वर्षको मौद्रिक नीति तर्जुमा गर्दा सर्वेक्षणको निष्कर्षलाई समेत प्राथमिकता दिइएको अधिकारीले बताउनुभयो । उहाँले विद्युतीय भुक्तानीको बढ्दो प्रयोगले बन्दाबन्दीको अवस्थामा पनि वित्तीय कारोबार सहज बनेको बताउनुभयो ।
गभर्नर अधिकारीले कोभिड–१९ सङ्कटले सिर्जना गरेको अनिश्चितताका बिच यस वर्ष मौद्रिक नीति तर्जुमा भइरहेकाले सङ्कटबाट प्रभावित क्षेत्रलाई प्राथमिकताका आधारमा सहुलियत प्रदान गरी बचाइराख्ने र शीघ्र आर्थिक पुनरुत्थानका लागि वित्तीय साधनको उपलब्धता बढाउने दिशामा मौद्रिक नीति केन्द्रित रहेको बताउनुभयो ।
