लक्ष्मणदेव पाण्डे ##

प्रिय स्वाभिमानी जेनजी अभिवादन !

सर्वप्रथम अवस्था परिवर्तनको आन्दोलन (२०८२ भदौ २३–२४ गते) मा आफ्नो ज्यानको बलिदान गर्नेहरूप्रति श्रद्धाञ्जली र बलिदानी दिनेको परिवारमा समवेदना । घाइतेको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना । आन्दोलनमा बर्बरता मच्चाउने तत्कालीन सरकारको निन्दा एवम् भर्त्सना ।

म तपाईंहरूको आन्दोलनलाई विभिन्न माध्यमबाट नियालिरहेको थिएँ । आन्दोलनको मुख्य माग दुईओटा भनिएको थियो : एक– सरकारले अकस्मात् गरेको सामाजिक सञ्जाल बन्द खुलाउनुपर्ने र दुई– भ्रष्टाचारीलाई कारबाही गर्नुपर्ने साथै भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्नुपर्ने । यी माग तपाईंहरूले उठाउनुभएको थियो ।

नेपाली जनताको लामो बलिदानीपूर्ण लडाइँबाट प्राप्त गणतान्त्रिक व्यवस्थामा आफ्ना मागलाई पूरा गराउन लागेको विषयमा कोही कसैको विमति रहन सक्दैन । जेनजी उमेर समूहका तपाईंहरूले यो व्यवस्थाभित्रका शासक–प्रशासकले सम्पूर्ण सर्वसाधारण नागरिकप्रति गरेको असमान व्यवहार, आफ्ना नातेदार र परिवारको घेराभित्र आफूलाई सीमित गर्दै अस्वाभाविक धनसम्पत्ति थुपारिरहेको र विलासीपूर्ण जीवन बिताइरहेको साथै विभिन्न लाभका पदमा बसी राज्यको साधनस्रोत दोहन गरिरहेको गणतान्त्रिक व्यवस्थाभित्रको विकृति, विसङ्गति र भद्दा रूप विरुद्धको आक्रोशको रूप जेनजी आन्दोलन हो । अन्याय, अत्याचार, असमानता, राष्ट्रघात, भ्रष्टाचार आदि प्रकृतिका विरुद्ध सडक, सदन र विभिन्न माध्यमबाट विभिन्न पार्टीका नेताले बोलिरहेको, खबरदारी गरिरहेको तपाईंहामीले देखिरहेका हुन्थ्यौँ तर अहङ्कारी भ्रष्ट नेताले ती आवाजलाई खिसिटिउरी गर्ने, मजाकमा उडाउने र बेवास्ता गरिरहेका हुन्थे ।

पुराना दल सबै खराब, नेता सबै खराब भन्ने भाष्य गलत रूपमा खडा गरिएको हो भन्ने हामीले बुझ्न जरुरी हुन्छ । वास्तविक रूपमा विकृति, विसङ्गति र भ्रष्टाचार विरुद्ध निस्वार्थ भएर आन्दोलित जेनजीले यो कुरा बुझेका छैनन् भनेर मैले भन्न सक्दिनँ तर विभिन्न व्यक्तिगत स्वार्थ बोकेर आएका जेनजीले कि त विगत पढेका छैनन्, कि त पढे पनि नबुझेको नाटक गरिरहेका छन् ।

भदौ २३ गते काठमाडौँको माइतीघरबाट सुरु गरिएको जेनजीको प्रदर्शन अगाडि बढिरहेको थियो । प्रदर्शन अगाडि बढेको केही घण्टापछाडि तपाईंहरूको आन्दोलनमा विभिन्न स्वार्थी र अपराधी समूहको प्रवेश भयो र तपाईंहरूलाई किनारामा पार्दै गलत मान्छेको कब्जामा पऱ्यो आन्दोलन । एकाएक निषेधित क्षेत्र तोड्दै भिड अगाडि बढ्यो र संसद् भवनभित्र प्रवेश गरी तोडफोड, आगजनीजस्ता क्रियाकलाप गरियो । त्यो कार्य गर्ने वास्तविक जेनजीहरू नभएर आआफ्ना स्वार्थका रोटी सेक्नको लागि खटाइएका परिचालित व्यक्ति थिए भन्ने प्रस्ट देखिन्छ । तोडफोड, आगजनी गर्ने समूहले आफ्नो उद्दण्डता प्रदर्शन गरिरहेको थियो भने वास्तविक जेनजी मूकदर्शक बनिरहेको अवस्था थियो । राज्यपक्षबाट उद्दण्ड मच्चाउनेलाई होइन कि कलिलो उमेरका जेनजीलाई ताकी ताकी गोली हानिएको थियो र दर्जनौँ जेनजीको ज्यान लिने कायर र बर्बरतापूर्ण कार्य भयो । त्यसको जति नै निन्दा र भर्त्सना गरे पनि कमी हुन्छ ।

भदौ २४ गतेको आन्दोलन जेनजीको हातबाट पूर्ण रूपमा खोसिएर स्वार्थी समूहको कब्जामा गयो । स्वार्थको रोटी सेक्ने समूहका अराजक र आपराधिक जत्थाले राजधानीका महत्त्वपूर्ण र ऐतिहासिक धरोहरलाई खरानी बनाए भने देशैभरि यो बर्बरता चलिरह्यो । देशको अवस्था बदल्न हिँडिरहेका स्वाभिमानी जेनजीबाट यो बर्बरता भएको होला भनी कल्पनासमेत गर्न सकिँदैन किनभने जेनजीले सरकारको स्वेच्छाचारिता, भ्रष्टाचार, विकृति, विसङ्गति विरुद्धको अभियानमा अगाडि बढिरहेको हामीले देखिरहेका थियौँ । तपाईंहरूको आन्दोलन देशका खराब शासक–प्रशासकका विरुद्ध मात्र नभएर देशमा केही हुन्न भन्ने भाष्य खडा गरिरहेका सबै प्रकारका पलायनवादी र सुन्दर देशको अव्यवस्थालाई र्ट्याकमा ल्याउने कोसिस नगरी अर्काको देश राम्रो छ भन्दै नकारात्मकता फैलाइरहेकाका विरुद्धसमेत हो भन्ने कुरा प्रस्टै छ ।

प्रिय जेनजी,

तपाईंहरू एक्काइसौँ शताब्दीको प्रविधिमैत्री पुस्ता अवश्य हो तर तपाईंहरूले अवस्था बदल्ने आन्दोलन गर्दै गर्दा धेरै ठाउँमा कमजोरी देखिएकै छन् । आन्दोलनको नेतृत्व तयार गरिएको छैन । आन्दोलनको चरणबद्ध योजना बनाइएको छैन । आन्दोलन असफलतातर्फ गए के गर्ने ? सफलता प्राप्त भए के गर्ने ? राज्यपक्षसँग कसरी प्रस्तुत हुने ? जेनजी सबैलाई अपनत्व हुने गरी कसरी अगाडि बढ्ने ? जेनजीले देशप्रतिको सम्मान कसरी गर्ने ? देश रहे हामी रहने हो भन्ने अनुभूति कसरी गराउने ? वैदेशिक हस्तक्षेप भए/नभएको कसरी थाहा पाउने ? आन्दोलनमा स्वार्थी समूह र व्यक्तिको पहिचान कसरी गर्ने ? यी र यस्तै कुराको बारेमा अन्योल रहेको कुरा प्रस्ट देखिन्छ तपाईंहरूमा ।

तपाईंहरूमा स्पष्ट दृष्टिकोणको कमी अवश्य देखिएको छ । पुराना दल, पुराना व्यक्ति सबै खराब भन्ने सतही प्रकारका चेत नयाँ पुस्तामा रहेको छ । सबै पुराना खराब हुँदैनन्, त्यहाँ राम्रा पनि हुन्छन्, नयाँ सबै असल हुँदैनन्, त्यहाँ खराब पनि हुन्छन् भन्ने प्रशिक्षण/शिक्षाको कमीलाई तपाईंहरूले स्वीकार्नु नै पर्दछ । सोच, दृष्टिकोण, स्वाभिमानको मापन उमेर वा वर्षले अवश्य गर्दैन ।

तपाईंहरूको देशप्रतिको माया, बलिदानीपूर्ण भावना, देशको विकृत अवस्था बदल्ने उत्कट चाहनाको उच्च सम्मान गर्दछौँ । सुझबुझका साथ सुन्दर देश नेपाललाई शिरमा राखेर अगाडि बढ्नुहोला । म र मजस्ता मानिस तपाईंहरूको साथमा छौँ ।

स्वाभिमानी जेनजीको एक शुभचिन्तक