कृष्णराज पाण्डे
जुन मानिस आफूलाई अनुशाशीत बनाउँदैन उसले अरु माथि शासन गर्न सक्दैन !
महान चिनियाँ दाशर्निक कन्फ्युसियसको यो भनाइ आज पनि मानवजातीका लागि ठुलो शिक्षा हो । मानवजातीको जीवनमा उसले निर्माण गरेर बनाएका संघ संगठनमा यसको ठुलो अर्थ हुन्छ । अझै कम्युनिष्ट आन्दोलनमा लाग्ने सबै पार्टी सदस्यको लागि यो भनाइले ठुलो महत्त्व राख्छ ।
विश्व कम्युनिष्ट आन्दोलन आज रक्षात्मक अबस्थामा छ । कम्युनिष्ट आन्दोलनमाथि पूँजीवादी, साम्राज्यवादी मात्र होइन कम्युनिष्ट आन्दोलन भित्र घुसपैठ गरेका दक्षिणपन्थी र उग्रवामपन्थी विचारबाट ठूलो हमला हुँदै आएको छ । पूँजीवादी र साम्राज्यवादीहरुसँग बाहिरी लडाइँ तथा दक्षिणपन्थी, उग्रवामपन्थीहरुसँग आन्तरिक लडाइँबाट पार्टीको क्रान्तिकारी विचारको रक्षा गर्दै आन्दोलनलाई अगाडि लैजानु आजको आवश्यकता हो । तर यो हुन पहिला पार्टीमा फलामे अनुशासनले मात्र सम्भाव छ ।
रुसको समाजवादले हामीलाई यही शिक्षा दिएको छ कि कुनै पनि पार्टी ठुलो हुदैमा लक्ष्य र उद्देश्य हासिल गर्न सक्दैन । त्यसका लागि बलियो अनुशासन अवश्यक हुन्छ । रुसमा समाजवाद आउँदा बोल्सेबिक पार्टीमा बलियो अनुशासन र क्रान्तिकारी सिद्धान्तले लैस थियो । तर समाजवाद विघटन हुँदा पार्टी ठुलो त थियो तर बलियो अनुशासन थिएन । यसबाट संसारका मार्क्सवादी लेलिनवादीहरुलाई ठूलो शिक्षा दिएको छ ।
नेपालमा पनि अहिले सत्तारुढ नेकपा भन्ने पार्टी ठुलो छ तर अनुशासित छैन । नेकपा गुटहरुको महासंघ हो । न विचारमा मार्क्सवादी छ, नत व्यवहारमा लेलिनवादी संगठनात्मक प्रणाली र जनवादी केन्द्रिय नै अपनाएको छ । यद्यपी नेकपाको संगठन ठुलो छ र आफूलाई कम्युनिष्ट हो भन्दै जनतामा भ्रम सिर्जना गरेको छ । त्यहाँ केबल आफ्नो गुट, समूहलाई सत्ता र शक्तिमा पुर्याउन बहस हुन्छ ।
आज केही मान्छे नेकपा (मसाल) को सिद्धान्त र विचारमाथि नियोजितरुपमा हमला गरिरहेका छ्न् । मसालको ८ औँ महाधिवेशन शुरु हुनु भन्दा अघि देखि नैं पार्टीको नीति, सिद्धान्त र नेतृत्वमाथि हमला हुँदै आएको छ । केही व्यक्तिहरुले फरक मतको जामा पहिरेर पार्टीमाथि हमला गरिरहेका छन् । पार्टीमा बेग्लाबेग्लै मत हुनु, त्यसमाथि बहस, छलफल हुनु स्वाभाविक कुरा हो । पार्टीलाई माया गर्ने सदस्यले आफ्नो फरक मत रहँदारहँदै पनि पार्टी निर्णयलाई इमान्दारीपूर्वक र दृढतापूर्वक कार्यान्वयन गर्ने गर्दछन् ।
तर, केही व्यक्तिहरु पार्टी दक्षिणपन्थी भयो भन्दै रुवाबासी र नेतृत्वमाथि गाली गलौज गरिरहेका छन् । तर अनीहरुको क्रान्तिकारी बिचार के हो ? अहिलेसम्म कसैलाई थाहा छैन । पार्टीबाट पलाएन भएका तथा अनुशासनमा बस्न नसक्नेहरुले पार्टी सदस्य र शुभचिन्तकहरुलाई भ्रम छर्ने प्रयास गरिरहेका छन् । हिजो महाधिवेशन बेला कुनै विचार राखेका पार्टी सदस्यलाई आकर्षित गर्ने वा भड्काउने उनीहरुको प्रयत्न देखिन्छ ।
नेकपा (मसाल) क्रान्तिकारी कम्युनिष्ट पार्टी भएका कारण स्थापना कालदेखि गलत विचारका विरुद्ध संघर्ष गर्दै क्रान्तिकारी विचारको रक्षा गर्न सफल भएको छ । आठौं महाधिवेशनले पनि तात्कालिक कार्यक्रमहरुबाहेक बिगतका महाधिवेशनका नीतिलाई नै निरन्रता दिएको छ । अनि पार्टी कसरी दक्षिणपन्थी हुन्छ ?
पार्टी अनुशासनमा बस्न र विधि बिधानमा चल्न नसक्नेहरु महाधिवेशन भन्दा अगाडि देखि नै पार्टी कमजोर बनाउन खोजिरहेका थिए तर उनीहरुको सपना पूरा भएन । महाधिवेशन पछि पार्टी थप एकतावद्ध भएको छ । त्यसबाट अत्तालिएर पार्टीमाथि विभिन्न लान्छना लगाइरहेका छन् । तर, उनीहरुको उद्देश्य कदापी पुरा हुने छैन । पार्टी क्रान्तिकारी नीति र सिद्धान्तसहित थप एकतावद्ध हुँदै अगाडि बढ्नेछ । झिंगाको श्रापले डिंगो मर्दैन ।