अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच शुक्रबार अलास्कामा हुने उच्चस्तरीय शिखर सम्मेलनमा भेट हुँदैछ । यो भेटले युक्रेनको भविष्यमा निर्णायक प्रभाव पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
यो पुटिनको सन् २०२२ फेब्रुअरीमा युक्रेनमाथि आक्रमणको आदेश दिएपछि पहिलो पटक पश्चिमी भूमिमा हुने भ्रमण हो । युद्धले दशौँ हजारको ज्यान लिइसकेको छ र रुसले अझै हार मानिसकेको छैन । सम्मेलनअघि नै रुसले केही सामरिक लाभ हासिल गरेको बताइन्छ ।
रुसी पक्षको सुझावमा ट्रम्पले पुटिनलाई निमन्त्रणा दिनुभएको हो । तर उहाँले पुटिनले सम्झौता नगरे बैठक केही मिनेटमै सकिने चेतावनी दिनुभएको छ ।
युरोपेली नेताहरू र युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमर जेलेन्स्कीले यसलाई नजिकबाट अवलोकन गर्नुहुनेछ । जेलेन्स्कीलाई सम्मेलनमा समावेश गरिएको छैन र उहाँले रुसद्वारा कब्जा गरिएका भूभाग छोड्नुपर्ने ट्रम्पको दबाब अस्वीकार गरिसक्नुभएको छ ।
ट्रम्पले यसलाई पुटिनलाई ‘परीक्षण गर्ने प्रारम्भिक बैठक’ भनेर व्याख्या गर्नुभएको छ । उहाँले भन्नुभयो, ‘यदि बैठक राम्रो भएन भने तुरुन्तै सकिन्छ, तर राम्रो भए निकट भविष्यमै शान्ति आउन सक्छ ।’ उहाँले सम्मेलन असफल हुने सम्भावना २५ प्रतिशत रहेको बताउनुभयो ।
ट्रम्पले युरोपेली नेताहरू र जेलेन्स्कीसँग परामर्श गरी अन्तिम निर्णय त्रिपक्षीय बैठकमार्फत लिने आश्वासन दिनुभएको छ ।
विगतमा पुटिनप्रति सकारात्मक टिप्पणी गरेर आलोचना भोग्नुभएका ट्रम्पले यसपटक पुटिनप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्नुभएको छ । ट्रम्पले युद्धविराम नगरे ‘गम्भीर परिणाम’ हुने चेतावनी दिनुभए पनि उहाँ पुटिनसँग अलास्कामा भेट्न सहमत हुनुभएको छ ।
वार्ता शुक्रबार बिहान ११ः३० बजे ९१९ः०० जिएमटी) एल्मेन्डोर्फ एयर फोर्स बेसमा सुरु हुनेछ । यो बेस शीतयुद्धका बेला सोभियत गतिविधि निगरानीको प्रमुख केन्द्र थियो । अमेरिका रुसबाट सन् १८६७ मा अलास्का किनेको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि पनि यस भेटमा जोडिएको छ ।
क्रेमलिनका अनुसार, दुवै नेताले प्रारम्भमा दोभाषे मात्रको उपस्थितिमा एक्लै भेट गर्नुहुनेछ । त्यसपछि सहकर्मीहरूसँग संयुक्त छलफल गर्नुहुनेछ । एन्कोरेज सहरमै सीमित रहने नेताहरूको बाहिर प्रदर्शनकारीहरूले युक्रेनसँग ऐक्यबद्धताको सन्देश देखाइरहेका छन् ।
पुटिनमाथि अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतको गिरफ्तारी वारेन्ट भए पनि अमेरिका हेगको सदस्य नभएकाले यसपटक भ्रमण सम्भव भएको हो । अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले अस्थायी रूपमा केही प्रतिबन्ध खुकुलो पारेर पुटिन र शीर्ष रूसी अधिकारीलाई बैंक कार्ड र यात्रा सुविधा उपलब्ध गराएको छ ।
युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीका अनुसार, अलास्का भेट पुटिनका लागि ‘व्यक्तिगत विजय’ हो । यसले उहाँलाई अन्तर्राष्ट्रिय अलगावबाट निकाल्दै अस्थायी रूपमा प्रतिबन्ध खुकुलो गराएको छ । तर अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले युक्रेनका लागि सुरक्षा ग्यारेन्टीको माग गर्नुभएको छ । यसलाई ट्रम्पले अघिल्लो कार्यकालको सुरुमा कम महत्व दिनुभएको थियो ।
पूर्व अमेरिकी कूटनीतिज्ञ डानियल फ्रिडका अनुसार, ट्रम्पसँग पुटिनलाई दबाब दिने साधन छन्, तर पुटिनले अर्थहीन भए पनि नयाँ प्रस्तावमार्फत ट्रम्पको ध्यान भंग गर्नसक्ने सम्भावना छ ।
