काठमाडौँ । तराई मधेस जनवादी मोर्चाले आगामी फागुन महिनामा तराईका विभिन्न जिल्लामा जिल्लास्तरीय प्रशिक्षण सम्पन्न गर्ने भएको छ ।
युगदर्शन मिडियालाई २०८२ साउन २६ गते भिडियो अन्तर्वार्ता दिँदै महासचिव राजाराम चौधरीले सो जानकारी दिनुभएको हो ।
उहाँका अनुसार मोर्चाले वार्षिक कार्यक्रम बनाएको छ । त्यसमध्ये आगामी मङ्सिर महिनामा केन्द्रीय समितिको बैठक बस्नेछ भने पुस र माघमा जिल्लास्तरका बैठक, समिति गठन/पुनर्गठन सम्पन्न गरिनेछ । फागुनमा जिल्लास्तरीय प्रशिक्षण सम्पन्न गरिएपछि चैतमा पुनः केन्द्रीय समितिको बैठक बसेर थप कार्यक्रम तय गरिनेछ ।
अन्तर्वार्ताको क्रममा उहाँले तराईका १३ ओटा जिल्लामा आफूहरूको सङ्गठन रहेको जानकारी दिनुभयो ।
तमजमो किन ?
तराई मधेसका पार्टीलाई मधेसवादी बताउने तपाईंहरू आफैले क्षेत्रीय सङ्गठन किन खोल्नुभएको भन्ने युगदर्शनको प्रश्नमा उहाँले तराईका मूलबासीमाथि आँच आउने काम भएकाले अलग सङ्गठन खोलिएको बताउनुभयो ।
‘मधेसवादीले पूर्व मेचीदेखि पश्चिम महाकालीसम्मका उर्वर भूमिलाई कब्जा गरेर आफ्नो स्वार्थमा प्रयोग गर्न खोजे’ उहाँको भनाइ थियो ।
तराई मधेसमा पहाडी मूलका मान्छेलाई भगाउने अभियान चलेको स्मरण गर्दै तराईका मूलवासीको हक, अधिकारको रक्षा गर्न आफूहरूले बेग्लै सङ्गठन खोलेको बताउनुभयो ।
उहाँले मधेसवादी नेताहरूको स्वार्थ भारतसँग मिलेको धारणासमेत राख्नुभयो ।
थारू प्राग्ऐतिहासिक जाति
अन्तर्वार्ताको क्रममा उहाँले थारू जाति प्राग्ऐतिहासिक जाति भएको बताउनुभयो ।
‘जङ्गल फाँडेर, मलेरियासँग जुधेर आफ्नै खालको प्रजातान्त्रिक परिपाटी रहेको जाति हो थारू जाति’ उहाँले भन्नुभयो– ‘इसापूर्व छैटौँ शताब्दीदेखि नेपालमा थारू जातिको बसोबास छ । तराईको हकमा थारू जाति नै मूलबासी हुन् ।
सङ्घीयता कि स्वशासन ?
सो क्रममा उहाँले थारू जातिको समस्या सङ्घीयताद्वारा समाधान नहुने ठोकुवा गर्नुभयो ।
‘आकारमा सानो, आर्थिक रूपमा कमजोर, फरक भूगोल रहेको र १२६ भन्दा बढी जातजाति रहेको नेपालमा सङ्घीयता सही प्रणाली हुन सक्दैन’ महासचिव चौधरीले भन्नुभयो ।
नेपालका सबै जातजातिले फरक फरक राज्य माग्दा देश नै नरहने उहाँको स्पष्टोक्ति थियो ।
सो क्रममा उहाँले बर्दियामा थारू समुदायको घना बस्ती भएकाले जिल्लास्तरमा स्थानीय स्वशासन कायम हुन सक्ने धारणा राख्नुभयो ।
‘सुदूरपश्चिमका बर्दिया जिल्लामा थारू जातिको घना बस्ती भएकाले त्यहाँ जिल्लास्तरीय स्वशासन कायम हुन सक्छ’ उहाँले भन्नुभयो– ‘अन्य जिल्लामा त्यो अवस्था छैन । पालिकास्तरमा भने थारू समुदायको स्थानीय स्वशासन हुन सक्छ ।’
रेशम चौधरी प्रकरण
नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका नेता रेशम चौधरीको बारेमा उहाँको टिप्पणी थियो– ‘थारू जातिलाई प्रयोग गरेर थारूकै राजा बन्ने रेशम चौधरीको प्रवृत्ति हो ।’
थारूबाट शक्ति आर्जन गरेको भन्ने बुझाइ गलत भएको उहाँको भनाइ थियो ।
कमैया प्रथाको अन्त्य
अन्तर्वार्ताको क्रममा उहाँले थारू जाति कमैया, कमलरी प्रथाबाट गुज्रिएर आएको स्वीकार्नुभयो ।
‘कमैयामुक्ति घोषणा गर्दा केही टाँठाबाठाले सहरी क्षेत्रमा वा देशका राम्रा जमिन रोजे’ उहाँले भन्नुभयो– ‘गरिब तथा पिछडिएका कमैयाले पाखो, खोलाका जमिन पाए । सिधा, इमानदार र गरिब कमैयाको अवस्था उस्तै छ ।’
कैयौँ कमैयाको अवस्था दिनभरि काम नगरे साँझ खान नपाउने स्थिति रहको बताउँदै उहाँले थारू जातिका लागि उनीहरूको परम्परागत सिपको संरक्षण तथा रोजगारीको व्यवस्था गर्नुपर्ने आवश्यकतामा उहाँले जोड दिनुभयो ।
इसाईकरण र एनजिओकरण
महासचिव चौधरीले थारू जातिमा पनि इसाईकरण र एनजिओकरण व्यापक रहेको बताउनुभयो ।
‘थारू जातिमा इसाईकरण ठुलो सङ्ख्यामा भइरहेको छ’ उहाँले भन्नुभयो– ‘एनजिओको प्रभाव भने केही कमजोर छ । समाजका केही टाँठाबाठा मात्रै एनजिओमा लागेका छन् ।’
(अन्तर्वार्ताको पूर्ण पाठका लागि युगदर्शन मिडियाको युट्युब च्यानल वाच गर्न अनुरोध छ)
