प्रकाश थापामगर/गोविन्दकुमार शर्मा, काठमाडौँ ।
अखिल नेपाल किसान महासङ्घ (अप्फा) का केन्द्रीय कोषाध्यक्ष केबी घलेले नेपालका किसानको मुख्य समस्या बिचौलिया भएको बताउनुभएको छ ।
२०८२ असार ५ गते बिहीबार आफ्नै निवास नागार्जुन नगरपालिकामा युगदर्शन मिडियालाई भिडियो अन्तर्वार्ता दिँदै उहाँले सो धारणा व्यक्त गर्नुभएको हो ।
‘कृषि क्षेत्रको मुख्य समस्या भनेकै बिचौलिया हो’ उहाँले भन्नुभयो– ‘बिचौलियाकै कारण नेपालका किसानले उचित मूल्य पाउँदैनन् ।’
त्यसैगरी, सरकारले वास्तविक किसानलाई अनुदान नदिइएको गुनासो उहाँको थियो ।
उहाँले भन्नुभयो– ‘सब्सिडी किसानलाई दिइएको छैन । कस्तो दिइएको छ भने अनुदान बाँडेको छ सरकारले । बाँडेको छ कसलाई भने एकैचोटी साठी लाख, सत्तरी लाखसम्म पनि आफ्नो पार्टीकालाई भोलिका लागि भोट बैङ्क बनाएर दिइएको छ ।’
नेता घलेले कृषि क्षेत्रको विकासका लागि सरकारसित योजना नै नभएको आरोप लगाउनुभयो ।
‘योजना नै छैन कृषिमा’ उहाँको भनाइ थियो– ‘योजना कस्तो ल्याइयो भने कृषिलाई पूरै हतोत्साहित पार्ने ल्याइयो ।’
त्यस्तै, बजेटमार्फत भूमि बैङ्कको अवधारणा घुसाइएकोमा उहाँले देशका खेतियोग्य जमिनलाई प्रधानमन्त्रीले आफ्नो निजी सम्पत्ति ठानेको बताउनुभयो ।
नेपाली जनताप्रति इङ्गित गर्दै उहाँले भन्नुभयो– ‘प्रधानमन्त्रीको सम्पत्तिजस्तो भयो यो देशको जमिनजग्गा त, जहिले पनि विक्री गर्न सक्छु भन्ने । खै जनताले बुझेको ?’
उहाँले भूमि बैङ्कलाई देशै बेच्ने प्लानजस्तो भएको बताउनुभयो ।
यसपटकको बजेटमा पनि कृषि क्षेत्रको विकासका लागि ठोस योजना नल्याइएको उहाँको दाबी थियो ।
‘समस्त बजेटको दुई प्रतिशत गत आर्थिक वर्षमा थियो भने त्यो पनि घटेर आएको छ । कृषि क्षेत्रमा लगानी छैन । बजेटको व्यवस्था गरिएकै छैन । किसानलाई त पूरै उपेक्षा गरेको छ सरकारले’ उहाँले भन्नुभयो ।
त्यसैगरी, अप्फासहितका छ किसान सङ्गठनले ६५ बुँदे मागपत्र सरकारलाई बुझाए पनि त्यसप्रति सरकारको बेवास्ताप्रति उहाँले आपत्ति प्रकट गर्नुभयो ।
‘छ किसान सङ्गठन उठ्ने पक्षमा गइसकेका छौँ’ उहाँले भन्नुभयो– ‘सडकमा नआईकन यिनले सुन्दैनन् । यिनलाई हामीले केही धक्का दिनैपर्छ । यिनले हेपेकै हुन् हामीलाई । सङ्गठनलाई मतलबै नगरेका हुन् भन्ने हामीलाई लागेको छ ।’
अन्तर्वार्ताको क्रममा उहाँले गरिब किसानलाई किसान परिचयपत्र दिनुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो– ‘जुन किसानलाई खान पुग्दैन, एकदम गरिब छन्, ती किसानलाई किसान परिचयपत्र बाँडेर उनीहरूलाई रासनको व्यवस्था गरिदिनुपऱ्यो ।’
आफ्नो सङ्गठनले नयाँ र वैज्ञानिक तरिकाले कृषिको विकास गर्नुपर्छ भन्ने उद्देश्य राखेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
नेकपा (मसाल) सितको सम्बन्धबारे चर्चा गर्दै उहाँले मसालमा निष्कलङ्क नेताहरू रहेको दाबी गर्नुभयो ।
‘मसालका नेता हेरौँ । पुराना नेता चित्रबहादुर केसी हुनुहुन्छ, कसैले विरोध गर्न सक्दैनन् उहाँको’ उहाँले भन्नुभयो– ‘किन सक्दैनन् उनीहरूले केसीको विरोध गर्न ? मिस्टर क्लिन भनिदिए हुन्छ उहाँलाई ।’
त्यस्तै, मसालले कृषिलाई प्राथमिकता दिएर अघि बढ्नुपर्दछ, कृषि उत्पादनमा जोड दिनुपर्दछ भनेकोमा त्यसलाई उहाँले राम्रो पक्ष बताउनुभयो ।
अन्तर्वार्ताको क्रममा उहाँले २००८ सालमा डा. केआई सिंहले जेल तोडेर आफ्नै घरनजिकैको बाँसको झ्याङमा बसेको स्मरण गर्नुभयो ।
आफ्नो सुरुदेखि नै अन्यायको विरोध गर्ने बानी रहेकाले निरङ्कुश पञ्चायतीकालमा नै राजनीतिमा लागेको जानकारी दिनुभयो ।
२०२८ सालतिर भारतले नेपालमाथि नाकाबन्दी लगाउँदा आफूले राधिकापुरको बाटो नेपालले पाउनुपर्दछ भन्ने पक्षमा आवाज उठाएको उहाँले स्मरण गर्नुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो– ‘राधिकापुरको बाटो नेपालले पाउनैपर्छ भनेर आवाज उठाउनेमा म पनि सम्मिलित थिएँ ।’
पत्रकारितामा स्नातक तहसम्म उत्तीर्ण गरेका घलेले आफूलाई पत्रकार बनेर काम गर्ने मन भए पनि बैङ्कको जागिरे भएकाले त्यस्तो गर्नु सम्भव नभएको जानकारी दिनुभयो ।
‘म पत्रकार भएर हिँड्नुपर्ने तर जागिर बैङ्कमा थियो’ राष्ट्रिय वाणिज्य बैङ्कबाट सेवानिवृत्त ७३ वर्षीय नेता घलेले थप्नुभयो– ‘जागिर भएकाले बैङ्क छोडेर पत्रकारितातिर लाग्ने कुरा भएन ।’
(अन्तर्वार्ताको पूर्ण पाठका लागि युगदर्शनको युट्युब च्यानल yugdarshan 2076 वाच गर्न अनुरोध गरिन्छ)
