काठमाडौं । राष्ट्रिय जनमोर्चाले भारत र कुवेतमा नेपालीहरु समस्यामा परेका भन्दै तत्काल उद्धार गर्न सरकारसँग माग गरेको छ ।
अध्यक्ष चित्रबहादुर केसीले आइतबार वक्तव्य प्रकाशित गरी भारत सरकारले आफ्ना नागरिकलाई सम्बन्धित राज्यहरुमा पुर्याउने काम गरिरहेको र सँगै भारतमा रहेका नेपाली नागरिकलाई पनि अब खान बस्नको व्यवस्था नगरी नेपाल सीमासम्म पुर्याउन थालेको भन्दै उनीहरुलाई घर ल्याउने व्यवस्था गर्न सरकारसँग आग्रह गर्नुभएको छ ।
यस्तै, कुवेतले पनि त्यहाँस्थित नेपालीलाई घर फर्काउन थालेको र त्यसका लागि करिब ५ हजार नेपाली क्याम्पमा प्रतिक्षारत रहेको केसीले जानकारी दिनुभएको छ ।
अध्यक्ष केसीले भारत र कुवेतकै जस्तो अवस्था अब विश्वभर हुन सक्ने भन्दै नेपालीहरुको व्यबस्थापन र उद्धारमा ध्यान दिन सरकारको ध्यानाकर्षण गराउनुभएको छ ।
यस्तो छ वक्तव्यः
‘भारत तथा कुवेतस्थित नेपालीहरुको समस्याप्रति राष्ट्रिय जनमोर्चाले सरकारको गम्भीर ध्यानाकर्षण गर्न चाहन्छ । भारत सरकारले विभिन्न राज्यहरुमा अलपत्र परेर बसेका भारतीयहरुलाई आफ्नो आफ्नो राज्यमा पु-याउने व्यवस्था गर्न थालेको छ । त्यही प्रकारले असंगठित र अनौपचारिक क्षेत्रमा काम गरेका नेपालीहरुलाई पनि अब खान बस्न कुनै व्यवस्था नगर्ने र यातायातका साधनहरुको व्यवस्था गरी नेपालको सीमामा पुर्याउने सुचना दिएको छ ।
कुवेतमा अवैधरुपमा बसेका नेपालीहरुलाई त्यहाँको सरकारले वैधानिक कागजपत्र बनाउनको लागि समय दिएको छ र अब उनीहरुलाई एउटा क्याम्पमा राखेको छ । उनीहरुलाई खानपिउनको पनि व्यवस्था गरिएको छ । उनीहरुको संख्या करिब पाँच हजारभन्दा बढी छ । कोरोना भाइरस वा लकडाउन सामान्य भएपछि त्यहाँको सरकारले सरकारी खर्चमा नै नेपाल पठाउने सुचना दिएको छ । अहिले तत्काल नभए पनि ढिलो छिटो उनीहरुलाई नेपाल ल्याउनुको कुनै विकल्प छैन ।
उपरोक्त प्रकारको पृष्ठभूमिमा भारत वा कुवेतका नेपालीहरुको समस्याबारे सरकारले गम्भीररुपले विचार गर्नुपर्ने आवश्यकता छ । कुवेतको समस्या तकात्कालिक समस्या होइन र लकडाउन खुलेपछि नै त्यसबारे आवश्यक विचार गर्न सकिने छ । तर भारतको समस्या तात्कालिन दृष्टिकोणले नै अत्यन्त गम्भीर बनेको छ । त्यहाँको सरकारले उनीहरुको खानपीनको समेत व्यवस्था नगरेको हुनाले उनीहरुका अगाडि भोकमरीको समस्या उत्पन्न भएको छ र त्यसकारण सरकारले त्यसबारे तुरुन्त ध्यान दिनु आवश्यक भएको छ ।
सरकारले यात भारत सरकारसित उच्च कुटनीतिक सम्पर्क गरेर विश्व स्वास्थ्य संगठनको प्रोटोकलअनुसार उनीहरुलाई उनीहरु बसेकै ठाउँमा खानपीन समेतको व्यवस्था गर्न लगाउनु पर्दछ । त्यसो हुन नसकेमा ती नेपालीहरुको उद्धारगरी नेपालमा ल्याउनु पर्दछ ।
यस प्रकारको जिम्मेवारीबाट सरकार बच्न सक्दैन र बच्न हुँदैन भन्ने हाम्रो दृढ मत छ ।
अहिले भारत वा कुवेतमा जुन प्रकारको समस्या उत्पन्न भएको छ, ढिलो छिटो अन्य देशहरुमा पनि देखापर्न सक्दछ । त्यसकारण त्यो समस्याबारे गम्भीरतापूर्वक र दीर्घकालीन प्रकारको योजना बनाएर काम गर्नका लागि पनि हामीले सरकारसित माग गर्दछौँ ।
अन्तमा उक्त विषयहरुमा, खासगरेर भारतस्थित नेपालीहरुको समस्याहरुलाई लिएर हामीले प्रधानमन्त्रीसित सम्पर्क राख्ने वा भेट्ने समेत कोशिश गरिरहेका छौँ । भारतस्थित नेपालीहरुको ठूलो संख्यामाथि विचार गर्दा उनीहरुलाई तुरुन्त नेपालमा ल्याएर व्यवस्थापन गर्नु पनि सजिलो छैन ।
तर विश्व स्वास्थ्य संगठनको प्रोटोकलअनुसार भारत सरकार वा विभिन्न राज्य सरकारहरुले त्यो जिम्मेवारी पूरा नगरेमा वा उनीहरुद्वारा नेपालीहरुको त्यसप्रकारको व्यवस्था हुन नसकेमा नेपाल सरकारले नै त्यो समस्यालाई समाधान गर्न कदम उठाउनु बाहेक अर्को कुनै उपाय छैन र त्यसबारे हामीले पुनः सरकारको गम्भीर ध्यानाकर्षित गर्न चाहन्छौँ ।’
