काठमाडौं । राष्ट्रिय जनमोर्चा ओखलढुंगाका अध्यक्ष एवम् कोशी प्रदेश समितिका सदस्य शेरबहादुर खत्रीले प्रदेशको नामकरणविरुद्ध आन्दोलन गर्नुको अर्थ नरहेको बताउनुभएको छ ।

काम विशेषले काठमाडौं आउनुभएका नेता खत्रीसँग प्रदेशको नामकरणविरुद्ध भइरहेको आन्दोलनबारे युगदर्शनले राखेको जिज्ञासामा उहाँले कोशी सबैको साझा नाम भएको बताउनुभयो ।

उहाँले कोशी प्रदेश राष्ट्रिय जनमोर्चाको प्रस्ताव भएको पनि स्मरण गर्नुभयो । संविधान निर्माणका क्रममा राजमोले सबै जाती, भाषा, भूगोललाई समेटेर कोशी प्रस्ताव गरेको उल्लेख गर्नुभयो ।

‘कोशी कुनै जाती विशेषको नाम होइन, साझा भूगोल र जनसंख्यालाई समेट्ने खालको प्राकृतिक नदीको नाम हो । त्यसकारण यो नामको विरोध गरिराख्नुपर्ने, कोलाहल मच्चाउनुपर्ने कारण केही छैन’ उहाँले भन्नुभयो, ‘राष्ट्रिय जनमोर्चाको दूरदृष्टिकोणसहितको प्रस्ताव हो कोशी प्रदेश । जसलाई १ नं प्रदेश संसदले ढिलै भएपनि स्वीकार गरेको छ ।’

प्रदेश १ को संसदले दुई तिहाई भन्दा बढी मतले निर्णय गर्दै प्रदेशको नाम ‘कोशी’ राखेपछि विभिन्न पहिचानपक्षधर समूहहरु आन्दोलित भएका छन् । उनीहरुले लिम्बुवान, खम्बुवान, किरात जस्ता जातीय पहिचान हुने नाम राख्न दबाब दिँदै आएका छन् ।

स्मरणीय छ, संविधान निर्माणका क्रममा राजमोले उत्तर दक्षिण जोड्ने गरी सातवटा प्रदेश प्रदेश प्रस्तावित गरेको थियो, जसको नाम कोशी, सगरमाथा, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सेती–महाकाली प्रस्ताव गरेको थियो । हाल ती मध्ये पाँचवटा नाम स्वीकृत भएका छन् भने मधेश प्रदेशबाहेक ६ वटा प्रदेश उत्तर दक्षिण जोडिएका छन् ।

यद्यपी राजमोले संविधानमा प्रशासनिक संरचनासहितका सात प्रदेश प्रस्तावित गरेको थियो । तर, तत्कालिन संविधान सभाले संघीयताका सात प्रदेश पारित गर्यो । संघीयता खारेजीका लागि राजमोले लगातार संघर्ष गर्दै आइरहेको छ ।

राजमो प्रदेश सदस्य खत्रीले प्रदेशहरुमा देखिएको विकृतीले संघीयता आवश्यक थिएन भन्ने कुरा झन् पुष्टि हुँदै गएको बताउनुभयो । उहाँले राजतन्त्रदेखि गणतन्त्रसम्म आइपुग्दासमेत नेतृत्वको मनोभावनामा परिवर्तन नआएको बताउनुभयो ।

भ्रष्टाचार मौलाएको, आफ्नालाई काखी च्याप्ने काम भएको तथा राजनीतिको अपराधीकरण हुँदा लाकतान्त्रिक गणतन्त्र धरापमा परेको नेता खत्रीले बताउनुभयो । उहाँले विकास निर्माणमा राजनीति नगर्न र नीतिगत भ्रष्टाचार अन्त्य गर्न दलहरुलाई सुझाव पनि दिनुभयो ।

प्रदेश १ मा भ्रष्टाचारविरोधी अभियन्तासमेत रहेका नेता खत्रीले हुँदै नभएका आयोजना पुरा भएको देखाएर रकम बाँडिचुँडी खाने गरिएको, प्रधानमन्त्री स्वरोजगार कार्यक्रमका नाममा घरमै बसेका कार्यकर्तालाई रकम बाँड्ने जस्ता विकृति देखिएको बताउनुभयो । उहाँले भ्रष्टाचारको छानबिन र कारबाहीका लागि सम्बन्धित निकायमा प्रमाणसहित धाउँदासमेत वेवास्ता गर्ने गरिएको गुनासो गर्नुभयो ।

पछिल्लो समय प्रदेश १ मा राजमोको संगठन उत्साहजनक रुपमा अघि बढेको खत्रीले बताउनुभयो । पूर्वकर्मचारीसमेत रहेका ७९ वर्षीय खत्री राष्ट्रिय जनमोर्चाको नीतिबाट प्रभावित भएर राजमोको राजनीतिमा सामेल हुनुभएको हो ।