ऋतु केसी ##
नजन्मिदै भु्रणमै परिचय र परीक्षा दिनुपर्ने
तिम्रो बाध्यता
तिमीजस्तै तिम्रो आमाले पनि
कदम कदममा परीक्षा दिइरहेकी छन्
तिमीलाई खुसी खुसी आत्मसाथ गर्न पाउने
तिम्री आमाको रहर
अनि, स्वतन्त्रतालाई यो समाजले नराम्रोसँग
घाँटी निमोठिदिएको छ
कोपिलैबिना फूलको सपना देख्छ यो समाज
सृजनाबिना नै सृष्टिको परिकल्पना गर्छ यो समाज,
तिमी छौ र त आज हामी सबै छौँ नारी

शिशुदेखी प्रौढसम्म बलात्कृत हुदा
आफ्नो अस्तित्व र अस्मिता जोगाउन नसकेर
प्रताडित बन्दा
उत्ताउलीको पगरी लगाइदियो समाजले
उल्टै उसैलाई
निर्दोषपनाको प्रमाण पेस गर्न सकिनन् बिचरी
बिटुली बनाइदियो समाजले उसैलाई
जो वर्षौंदेखि चलिरहेको छ उसैगरी

दाइजोको मोलमोलाइसँगै
त्यहीमध्यको एउटा सामानजस्तै
उसलाई पनि बिहे गर्ने भएछ
मर्द कहलिएको उसले
पुगेन रे खोजेजति
जलाइदियो ज्युँदो प्राणलाई पाशविक बनेर
‏आखिर उसका लागि सौदाबाजी गरेर
ल्याएकी एउटा वस्तु न त थिई ऊ
‏चुपचाप आशुसँगै सहँदै छन जन्मदाता
‏उल्टो पश्चाताप गरिरहेछन् ‏उसको
मोल तिर्न सक्ने औकात भएन आफ्नो भनेर
‏बिडम्बना
‏ऊ ज्युँदै जलेर मरी
‏अर्को फेरि मोलमोलाइमा निस्किसक्यो उसैगरी

‏मुख्खिनी आबैका साप्रामा निलाडाम बसेछन्
‏तर, कपाल भुत्लाइयो
तल्लाघरे आरने दाइकी सुन्तलीका ‏मनरूपा भाउजुलाई
तातो झिरले किन रोपियो बुझ्दै–बुझिनन्
‏धेरै दिनपछि थाहा पाइन्
फुन्द्रे साहुको भैसीले दुध नदिएको रे भनेर
‏होइन ‏यो समाजका मुख्खिनी आबै, फुन्द्रे साहुनीहरू
किन कहिल्यै लुछिन र रोपिनुपर्दैन हँ ?
किन आरोप खेप्नुपर्दैन उनीहरूले
सुन्तली र मनरूपाले जस्तै हँ ?
‏वर्गीय विभेद यहीँनेर छ र त
वर्गीय लडाइँको उत्थान पनि यहीँनेरबाट गर्नुछ

‏उपलब्धि भएका केही चिम्टि अधिकार
र समानताका कुरा नगर भो
‏आन्दोलनका अग्रपङ्क्तिमा खटेर
‏लाठी र गोलीको पर्वाह नगरी
‏लडेर ल्याएको हक हो यो
‏ल्याउन धेरै बाँकी छ
‏लड्न धेरै बाँकी छ
‏जुट्न र जुटाउन धेरै बाँकी छ
‏उठन र उठाउन धेरै बाँकी छ
‏किनकि लाखौँ शोषित, पीडितको
मुक्तिको यात्रा निरन्तर चलाउनु छ
थाक्दै नथाकी विश्राम नलिई

‏त्यसैले त
‏समाजका हरेक अन्धकार चिर्न
‏दियो र जुनकिरी बनेर पुग्नु छ
‏असमानता र अज्ञानताका खाडल पुर्न
‏निर्भिय राँको बनेर दन्कनु छ
‏म बलेर हुन्न तिमी बलेर हुन्न साथी
‏हामी बल्नुछ राको बनेर दन्कनु छ साथी
‏आऊँ आज एउटा प्रण गरौँ हामी साथसाथ
‏यो समाज बदल्न दियो बनेर प्रकाश छर्ने छौँ
‏आऊ आज एउटा प्रण गरौँ साथी
राँको बनेर सबै खाले विभेदका विरुद्ध लडने छौँ
आऊँ एउटा प्रण गरौँ साथी ।