मान्म । कालीकोटमा बालविवाहको घटना बढ्दै गएको पाइएको छ । गरिबी, शिक्षा र चेतनाको कमी, छोरीलाई बोझका रूपमा लिने कुसंस्कार, कानुन कार्यान्वयनको अभाव, अपराधलाई राजनीतिक संरक्षण दिने चलन, सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोगजस्ता कारणले त्यस्ता घटना वृद्धि भएको हो ।
गैरसरकारी संस्था किर्डाक नेपालले सञ्चालन गरेको सहयात्रा परियोजनाका अनुसार सन् २०२० मा तिलागुफा नगरपालिका र शुभकालिका गाउँपालिकामा ४३४ विवाह भएकोमध्ये १६९ विवाह कम उमेरमा भएको पाइएको छ ।
यस वर्षको वैशाखयता मात्र बालविवाहका १४ मुद्दा जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा दर्ता भएका छन् ।
‘दुई विवाहमा भने मुद्दा चलाइएको छ’ कार्यालयका सूचना अधिकारी प्रहरी निरीक्षक भूपेन्द्र शाहीले भन्नुभयो– ‘बालिकाका अभिभावकले उजुरी दिएपछि विवाह गर्ने बालबालिकालाई सम्झाएर घर पठाइएको छ ।’
बालअधिकारकर्मी बाले विश्वकर्माले पाँच वर्षअघि ६१ प्रतिशत रहेको बालविवाह दर अहिले २५ प्रतिशतमा झरेको भए पनि अभिभावकको सहयोग नहुँदा सफलता पाउन नसकिएको बताउनुभयो ।
बालविवाहको कारण दाम्पत्य जीवनमा समेत असर गर्ने गरेको र घरेलु हिंसा हुँदै सम्बन्ध विच्छेदसम्म हुने गरेको जनाइएको छ । जिल्ला अदालतमा २३ सम्बन्ध विच्छेदका मुद्दा परेकामध्ये ८० प्रतिशत बालविवाहका कारण सम्बन्ध विच्छेदसम्म पुगेको सूचना अधिकारी निरीक्षक शाहीले बताउनुभयो ।
