–दीप गोले तामाङ

रात धेरै लामो भयो,
अँध्यारो अझै बाक्लिँदै गयो।
हजारौँ सपना बोकेर
जनता सडकमा निस्किए,
तर—
किन झुल्केनन् फेरि घामका किरणहरू?
महलका झ्यालमा
उज्यालोका बत्ती बलिरहे,
झुपडीका आँगनमा
भोकले रात काटिरह्यो।
कसैको थालमा भोज सजियो,
कसैको चुलो निभिरह्यो—
यस्तो समाजमा
कसरी झुल्किन्छ घाम?
श्रम गर्ने हातहरू
अझै खाली छन्,
पसिना बगाउनेहरू
अझै पछाडि छन्।
दलालका दरबार उठे,
गरिबका सपना ढले—
त्यसैले सोध्छु,
किन झुल्केनन् घामका किरणहरू?
जातका नाममा पर्खाल,
धर्मका नाममा दूरी,
धनका नाममा हैसियत,
पदका नाममा घमण्ड—
मान्छे–मान्छेबीच
कति धेरै बार लगायौँ हामीले!
अब ती पर्खालहरू भत्काउनुपर्छ,
अब ती बारहरू हटाउनुपर्छ।
मान्छेलाई मान्छे भएर बाँच्न दिने
नयाँ संस्कृति बनाउनुपर्छ।
किताबमा ज्ञान छ,
तर सोचमा अझै अँध्यारो छ।
विद्यालय छन्,
तर प्रश्न गर्ने साहस कहाँ छ?
कलम छन्,
तर सत्य लेख्ने स्वतन्त्रता कहाँ छ?
मौनताका ओठमा
अब प्रश्न उम्रनुपर्छ,
डराएका आँखामा
अब सपना पलाउनुपर्छ।
हामीलाई यस्तो घाम चाहिएको छ,
जसले महल मात्र न्यानो नबनाओस्,
झुपडीसम्म पुगेर
गरिबका आँगन पनि उज्याला बनाओस्।
हामीलाई यस्तो क्रान्ति चाहिएको छ,
जसले मानिस जलाउँदैन,
अन्धकार जलाउँछ;
जसले घर भत्काउँदैन,
अन्यायका पर्खाल भत्काउँछ;
जसले घृणा फैलाउँदैन,
मानवताको उज्यालो फैलाउँछ।
त्यसैले
अब कलमहरू उठ्नुपर्छ,
गीतहरू गुञ्जिनुपर्छ,
कविताहरू बोल्नुपर्छ,
कलाकारहरू जाग्नुपर्छ,
युवाहरू प्रश्न गर्नुपर्छ।
किनकि
घाम आफैँ झुल्किँदैन,
यदि क्षितिजसम्म
हामीले चेतनाको बाटो नखोलेसम्म।
अब अँध्यारोलाई
अँध्यारो भनेर चिन्नुपर्छ,
झुटलाई झुट भनेर भन्नुपर्छ,
अन्यायलाई अन्याय भनेर लेख्नुपर्छ।
र एक दिन—
यही अँध्यारो चिरेर
नयाँ बिहान आउनेछ।
त्यो बिहान
कसैको निजी बिहान हुनेछैन,
त्यो बिहान
श्रम गर्ने हातहरूको हुनेछ,
सपना देख्ने आँखाहरूको हुनेछ,
समानताको गीत गाउनेहरूको हुनेछ।
त्यस दिन
फेरि कसैले सोध्ने छैन—
“किन झुल्केनन् फेरि घामका किरणहरू?”
किनकि
हामी आफैँ
उज्यालो बोकेर
क्षितिजतिर हिँडिरहेका हुनेछौँ।

२०८३/०६/०८ गते
पौराई, रौतहट