वासिङ्टन । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमर जेलेन्स्कीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको भेटवार्तापछि युक्रेनको हवाई सुरक्षा सुदृढ बनाउन प्याट्रियट हवाई रक्षा प्रणालीको सहउत्पादन र उत्पादन इजाजतपत्र प्राप्त हुनेमा आशावाद व्यक्त गर्नुभएको छ ।

उहाँले रूसविरुद्धको युद्धमा युक्रेनको प्रतिरक्षा क्षमता मजबुत बनाउन अमेरिकी सहयोग अत्यन्त महत्त्वपूर्ण रहेको बताउँदै ठूलो मानवीय तथा सैन्य क्षतिका कारण युद्धको मोर्चामा रूसको रणनीतिक अग्रता कमजोर बन्दै गएको दाबी गर्नुभएको छ ।

ह्वाइट हाउसमा एक घण्टाभन्दा बढी चलेको भेटवार्तापछि फक्स न्युजसँगको अन्तर्वार्तामा राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले राष्ट्रपति ट्रम्पसँग निकै सकारात्मक छलफल भएको बताउनुभयो । उहाँका अनुसार ट्रम्पले प्याट्रियट हवाई रक्षा प्रणाली उत्पादनका लागि आवश्यक इजाजतपत्र उपलब्ध गराउने सहमति जनाउनुभएको छ । त्यसपछि आफूले अमेरिकाका प्रमुख रक्षा उद्योगका प्रतिनिधिसँग पनि भेट गरी सहउत्पादनको सम्भावनाबारे छलफल गरेको जानकारी दिनुभयो ।

भेटपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत बैठक निकै सफल भएको उल्लेख गर्दै दुवै पक्षबीच धेरै महत्त्वपूर्ण विषयमा छलफल भएको जनाउनुभएको थियो ।

युक्रेन र रूसबीचको युद्ध अन्त्यका लागि अमेरिकी नेतृत्वमा भएका कूटनीतिक प्रयास प्रभावकारी हुन नसकिरहेका बेला दुवै पक्षले लामो दूरीका आक्रमण तीव्र बनाएका छन् । यस्तो अवस्थामा युक्रेनले विशेषगरी ब्यालिस्टिक मिसाइल रोक्न सक्ने प्याट्रियट प्रणालीको थप आपूर्ति र उत्पादन क्षमता विस्तारलाई प्राथमिकतामा राखेको छ ।

भेटअघि एएफपीसँग कुरा गर्दै एक वरिष्ठ युक्रेनी अधिकारीले युक्रेनको प्रमुख आवश्यकता थप एन्टी–ब्यालिस्टिक मिसाइल प्राप्त गर्नु र युद्ध अन्त्यका लागि कूटनीतिक पहललाई पुनर्जीवित गर्नु रहेको बताउनुभएको थियो । संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुसार गत महिना अप्रिल २०२२ यताकै सबैभन्दा बढी युक्रेनी नागरिकको ज्यान जाने महिना बनेको छ र यसको प्रमुख कारण रूसले ब्यालिस्टिक मिसाइल आक्रमण बढाउनु हो ।

गत वर्ष पुनः सत्तामा फर्किएपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले युक्रेनलाई अमेरिकी हतियारको प्रत्यक्ष आपूर्ति रोक्दै युरोपेली मुलुकमार्फत खरिदको नीति अघि बढाउनुभएको थियो । यद्यपि अमेरिका अझै पनि युक्रेनको प्रमुख साझेदारका रूपमा खुफिया सूचना र स्टारलिङ्क स्याटेलाइट सञ्चार प्रणालीमा पहुँच उपलब्ध गराइरहेको छ ।

फेब्रुअरी २०२५ मा ह्वाइट हाउसमा भएको तीव्र सार्वजनिक विवादपछि चिसिएको ट्रम्प–जेलेन्स्की सम्बन्ध पछिल्ला महिनामा उल्लेखनीय रूपमा सुधारिएको छ । यसै महिनाको सुरुआतमा भएको भेटमा ट्रम्पले जेलेन्स्कीको नेतृत्वको प्रशंसा गर्दै प्याट्रियट मिसाइल उत्पादनसम्बन्धी सहकार्यको प्रस्ताव अघि सार्नुभएको थियो । गत साता जेलेन्स्कीले ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विटकफ र जारेड कुसनरसँग पनि युक्रेनसम्बन्धी कूटनीतिक प्रक्रिया कसरी पुनः सक्रिय बनाउने भन्ने विषयमा छलफल गर्नुभएको थियो ।

वासिङ्टन भ्रमणका क्रममा जेलेन्स्की हालै निधन भएका युक्रेन समर्थक रिपब्लिकन सिनेटर लिन्डसे ग्राहमको स्मृति समारोहमा सहभागी हुनुभएको थियो । त्यसपछि उहाँले रूसमाथि थप प्रतिबन्ध लगाउने द्विदलीय विधेयकसम्बन्धी प्रारम्भिक प्रक्रियागत मतदानअघि अमेरिकी सिनेटरहरूलाई पनि सम्बोधन गर्नुभयो । ग्राहमले लामो समयदेखि उक्त विधेयकका पक्षमा पहल गर्नुभएको थियो । केही प्रावधानप्रति असन्तुष्टि भए पनि द्विदलीय समर्थनसँगै विधेयक अन्तिम स्वीकृतितर्फ अघि बढेको छ ।

यसबीच, युक्रेनले हालै रूसी तेल डिपो, रिफाइनरी र इन्धन ढुवानी पूर्वाधारमा ड्रोन आक्रमण तीव्र बनाएको छ । राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले रूसले हरेक महिना करिब ३० हजार सैनिक गुमाइरहेको दाबी गर्दै त्यसका बाबजुद राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन युद्ध अन्त्य गर्न इच्छुक नदेखिएको टिप्पणी गर्नुभयो । उहाँले युद्धको रणनीतिक पहल अब पुटिनको नियन्त्रणमा नरहेको दाबी पनि गर्नुभयो ।

जेलेन्स्की र ट्रम्पबीचको भेट हुनुअघि युक्रेनले रूसभित्र सयौँ ड्रोन प्रहार गरेको थियो । त्यसको जवाफमा रूसले रातारात युक्रेनमाथि एक सयभन्दा बढी ड्रोन प्रहार गर्नुका साथै ओडेसा बन्दरगाह र कृषि निर्यातसँग सम्बन्धित पूर्वाधारमा आक्रमणलाई निरन्तरता दिएको छ ।