गणेश आचार्य ##

कम्युनिस्ट विचारधाराको मुख्य सार हो– उत्पीडनविहीन, समान र न्यायपूर्ण समाज निर्माण । नेपालमा कम्युनिस्ट पार्टीले दशकौँदेखि यही लक्ष्यलाई मार्गदर्शन मानेर जनतामाझ काम गर्दै आएका छन् । मजदुर, किसान, गरिब, सीमान्तकृत र आवाजविहीन जनसमुदायको आवाज बुलन्द गर्दै उनीहरूका जीवनमा परिवर्तन ल्याउने यात्रामा कम्युनिस्ट आन्दोलनले गहिरो प्रभाव छोडेको छ ।

कम्युनिस्ट पार्टीले जनस्तरसँग जोडिने काम गाउँबस्तीका हरेक कुनासम्म पुगेर गर्नुपर्दछ । सङ्गठनको संरचना टोल, वडा, गाउँ, जिल्ला र राष्ट्रिय तहसम्म फैलिएको हुनुपर्दछ, जसले गर्दा सिधै जनतासँग संवाद कायम गर्न सहज हुन्छ । हरेक वडामा सक्रिय कार्यकर्ताले गाउँका समस्या बुझ्ने, समाधानको पहल गर्ने र जनताको प्रतिनिधित्व गर्ने कार्यमा निरन्तर लागिपरेर मात्र पार्टीको जनआधार बलियो बनाउन सकिन्छ । जनताबिच पार्टीको उपस्थिति केवल नारामा सीमित हैन, यो त व्यवहार, सेवा, अभियान र विश्वासको रूपमै प्रकट हुनुपर्दछ ।

कम्युनिस्ट पार्टीले स्थापना गरेका जनसङ्गठन; जस्तै : महिला सङ्गठन, युवा सङ्गठन, विद्यार्थी सङ्गठन, श्रमिक सङ्गठन, किसान सङ्गठन, दलित सङ्गठन आदि जनतालाई सचेत बनाउने, सङ्गठित बनाउने र नेतृत्वका लागि सक्षम बनाउने माध्यम हुन । यिनीहरू नै जनताका खास प्रतिनिधि हुन । यी सङ्गठनमार्फत धेरै महिलालाई राजनीतिक रूपमा सचेत गराउने, युवाले सामाजिक काममा अगुवाइ गर्ने, किसानले सामूहिक कृषि सुरु गर्ने र मजदुरले आफ्नो अधिकारको लडाइँमा एकता देखाउने कार्य हुन्छ । हिजो बोल्न पनि डराउने समुदाय आज सभासेमिनारमा खुलस्त बोलिरहेका छन् । यो परिवर्तन केवल नारा वा योजना होइन, दशकौँको निरन्तर अभ्यास र सघन जनसम्पर्कबाट आएको हो । त्यसमा निरन्तरताका साथै अझै जोड दिन जरुरी छ ।

कम्युनिस्ट पार्टीको प्रमुख उपलब्धि भनेको जनचेतना अभिवृद्धि हो । गाउँगाउँमा अध्ययन चक्र, भेला, सचेतना कार्यक्रम र प्रशिक्षण गरिँदा हजारौँ जनताले राजनीति, संविधान, अधिकार, समानता र न्यायबारे बुझ्न सक्छन् । गाउँले महिला, दलित र मजदुरसमेतले राजनीति, शिक्षा, स्वामित्व, अधिकार र नेतृत्वका हकबारे स्पष्ट आवाज उठाउन पार्टीको यही निरन्तर चेतनामूलक कामले देशभर जनसचेतना नागरिकको वर्ग तयार गर्न मदत गरेको हुन्छ । यसलाई अझ घनीभूत र व्यवस्थित गर्दै जानुपर्दछ ।

कम्युनिस्ट कार्यकर्ताहरू जनताको दुःखसुखमा सधैँ सँगै देखिनुपर्दछ । जन्म, विवाह, मृत्यु, बिरामी, बाढी, आगलागी वा कुनै बिपत्, जहाँ जनताको पीडा हुन्छ, त्यहीँ पार्टीको उपस्थिति देखिनुपर्दछ । सहयोग सङ्कलन, राहत वितरण र आवश्यकताअनुसार श्रमदान, स्वयम्सेवा वा उपचारसम्मको पहुँचमा कम्युनिस्ट कार्यकर्ताले अग्रसरता देखाउनुपर्दछ । धेरै ठाउँमा त पार्टीकै अगुवाइमा बस्तीमा खानेपानी योजना, विद्यालयको पर्खाल, सामुदायिक भवन, सामूहिक सिँचाइ वा बाटो मर्मत, विपन्नका आवास निर्माण आदि गर्नुपर्दछ ।

कम्युनिस्ट आन्दोलनले महिला, युवा र दलित समुदायको नेतृत्व विकासमा विशेष जोड दिनुपर्दछ । महिला मात्र सदस्य हैनन्, उनीहरूलाई सङ्गठनको नेतृत्वदेखि नीतिनिर्माण तहमा पुर्याउनुपर्दछ । त्यसका लागि उनीहरूका आधारभूत समस्यासित जोडिएर सङ्गठित गर्दै नेतृत्व विकास गराउनुपर्दछ । युवाहरूले नेतृत्व विकासका प्रशिक्षण गरेर स्थानीय राजनीतिक र स्थानीय सामाजिक विकासमा अगुवाइ गरेर जनताको भरोसाको केन्द्र बन्नुपर्दछ । दलित समुदायका धेरै व्यक्ति, जो पहिले मुख नखोल्ने अवस्था थिए, अहिले गाउँभरिको भेलामा भाषण गरिरहेका छन्; चुनाव लडिरहेका छन् नेतृत्व गरिरहेका छन् । यो कम्युनिस्ट पार्टीको असली कामको परिणाम हो । शक्ति बाँडफाँड होइन, शक्ति सिर्जना र वितरण हो । त्यसलाइ अझै बढाउन र वर्गविभेद र वर्गपहिचानमा सचेत पार्नुपर्दछ ।

कहिलेकाहीँ जनस्तरमै पार्टीले साँचो अर्थमा वैकल्पिक समाज निर्माणको अभ्यास गर्नुपर्दछ । केही क्षेत्रमा सामूहिक खेती, सामूहिक विद्यालय सञ्चालन, सामूहिक सहकारी वा सामूहिक वन व्यवस्थापनजस्ता कार्यक्रम चलाएर उत्पादनमूलक, श्रममैत्री र समान अवसरयुक्त समाजको रूप प्रस्तुत गर्नुपर्दछ । यी अभ्यासले जनतामा आत्मनिर्भरता, एकता र सामूहिक सोचको विकास गराउँछ । यो सबै कम्युनिस्ट अवधारणाबाट अगाडि बढेको हो । यसले नै कम्युनिस्ट पार्टीलाई जनतामा बिचमा स्थापित गर्दछ । यसलाई अझ परिस्कृत, व्यवस्थित र पारदर्शी गराउन कम्युनिस्ट सदस्य अग्रसर हुनुपर्दछ ।

नेपालका हरेक महत्त्वपूर्ण राजनीतिक मोडमा कम्युनिस्ट पार्टी अग्रसर भएका छन् । चाहे त्यो आन्दोलन होस्, संविधान लेखन होस्, अन्धविश्वासका विरुद्ध जागरण ल्याउन होस्, सामाजिक विभेद र उत्पीडिनको अन्त्य गर्न नै किन नहोस्, सबै काममा कम्युनिस्ट पार्टीले जनताको पक्षबाटै आवाज उठाउनुपर्दछ । जनताको राजनीति, नेतृत्व र नीतिनिर्माणमा सहभागी बनाउने काम, जुन लामो समयसम्म केवल सहरी र धनी वर्गमा सीमित थियो, त्यो पहुँच आज गाउँका महिलादेखि मजदुरसम्म पुगेको छ, त्यसको कारण भनेकै कम्युनिस्ट आन्दोलनको प्रभाव हो । यसलाइ्र्र हामीले अझ धेरै विस्तार गर्नुपर्दछ ।

कम्युनिस्ट पार्टी केवल सत्ताप्राप्ति वा चुनाव जित्ने संस्था होइनन्, ती त जनता स्वयम्को सङ्गठित स्वरूप हुन् । जब जनताले आफ्नो शक्ति, आवाज र सामूहिक सङ्गठनलाई पहिचान गर्न थाल्छ, तब समाज स्वतः परिवर्तन हुन थाल्छ । यही परिवर्तनकारी चेतनाको बिउ रोप्ने, हुर्काउने र जग बलियो बनाउने कार्यमा कम्युनिस्ट पार्टीको भूमिका ऐतिहासिक रूपमा महत्त्वपूर्ण रहँदै आएको छ । यतिले मात्र पुग्ने हैन, हाम्रा भविष्यका रणनीतिक योजना सम्पन्न गर्नका लागि सङ्गठित र अनुशासित जनशक्ति निर्माण गर्दै जानुपर्दछ ।

नेपालको ग्रामीण बस्ती, खोँच, पहाड, तराई, सहर, जहाँ–जहाँ जनताको समस्या छ, त्यहीँ त्यहीँ कम्युनिस्ट पार्टीको सशक्त उपस्थिति देखिनुपर्दछ । जागरणदेखि सङ्गठनसम्म, सेवाकार्यदेखि नेतृत्व विकाससम्म हरेक तहमा पार्टीको योगदान गहिरो र स्थायी पार्नुपर्दछ ।

कम्युनिस्ट आन्दोलनले साँचो अर्थमा जनतालाई राजनीतिमा जोड्ने, उनीहरूलाई सशक्त बनाउने र देशनिर्माणको प्रक्रियामा सहभागी गराउने ऐतिहासिक कार्यभार बोकेको छ । यसैले जनताका बिचमा कम्युनिस्ट पार्टीको काम केवल राजनीतिक गतिविधि नभई त्यो त जनजीवनलाई उठाउने, बराबरी बनाउने र एकतामार्फत समृद्धिको बाटो देखाउने सङ्कल्प हो । त्यो सङ्कल्प पूरा गर्न अझै घनीभूत रूपमा लाग्न जरुरी छ ।