काठमाडौँ । राष्ट्रिय जनमोर्चाले छाउगोठ भत्काउन स्थानीय तह र प्रदेश सरकारसित आग्रह गरेको छ ।
कञ्चनपुरको कृष्णपुरमा महिनाबारी हुँदा छाउगोठमा बसेका बेला सर्पले टोकेर कमला परियारको मृत्यु भएको घटनाको सन्दर्भमा राजमोको सो धारणा सार्वजनिक भएको हो ।
उपाध्यक्ष तथा प्रवक्ता दुर्गा पौडेलको हस्ताक्षरमा २०८२ असार ३० गते सोमबार प्रेसवक्तव्य जारी गर्दै राजमोले पहाडको त्यस्तो कुप्रथा बसाइँसराइसँगै तराईमा पनि सरेको बताइएको छ ।
वक्तव्यमा राजमोले मृतक कमलाप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली तथा शोकसन्तप्त परिवारप्रति समवेदना प्रकट पनि गरेको छ ।
यस्तो छ, प्रेसवक्तव्यको पूर्ण पाठ :
“कञ्चनपुरको कृष्णपुर नगरपालिकामा महिनाबारी हुँदा छाउगोठमा बसेको बेलामा सर्पले टोकेर कमला परियारको मृत्यु भएको घटनाप्रति राष्ट्रिय जनमोर्चाको गम्भीर ध्यान आकर्षित भएको छ ।
सुदूरपश्चिमका पहाडी जिल्लामा छाउगोठको प्रथा नयाँ होइन र पहिलेदेखि नै छाउगोठमा बसेको बेलामा महिलालाई सर्पले टोकेर मृत्यु हुने वा बलात्कृतसमेत हुने घटना धेरै घट्ने गरेका छन् । त्यस प्रकारको छाउगोठ प्रथाका विरुद्ध पहिलेदेखि नै आवाज उठ्ने गरेको छ र प्रदेश वा स्थानीय सरकारले त्यस प्रकारका छाउगोठलाई भत्काउन अभियान पनि चलाउने गरेका छन् तैपनि त्यो प्रथा अहिले पनि विद्यमान छ । त्यसको मुख्य कारण जनताका मनमा पुर्खौंदेखि बस्दै आएको रूढिवादी अन्धविश्वास नै हो । मानिसमा महिनाबारी भएकी महिला घरमा नै बसेमा परिवारलाई कुभलो हुन्छ भन्ने धारणा परम्परागत समयदेखि नै रहँदै आएको छ । त्यसैले महिनाबारी भएको बेलामा महिलाहरू छाउगोठमा बस्न बाध्य हुने गर्दछन् । अहिले आएर पहाडका मानिसको तराईमा बसाइँ सर्नुका साथै त्यो प्रथा तराईमा पनि सर्न थालेको देखिन्छ । अहिलेको कञ्चनपुरको कृष्णपुरको घटनाले त्यही कुरा बताउँछ ।
थाहा भएअनुसार तराईमा छाउगोठका विरुद्ध जनचेतना उठाउने वा छाउगोठलाई भत्काउने काम पनि हुँदै आएको छ तैपनि त्यस प्रकारको रूढिवादी भावनाले मानिसको मानसिकतामा यति धेरै घर जमाएको छ कि उनीहरू त्यसलाई छाड्न तयार हुँदैनन् । त्यसैको परिणाम अहिलेको कञ्चनपुरको कमला परियारको घटना हो । त्यस प्रकारको रूढिवादी मान्यताको कारणले एउटी निर्दोष महिलाको ज्यान गयो र उनका साना तीन जना छोरा बिचल्लीमा परेका छन् । कमलाका पति भारतमा नोकरीको लागि गएका थिए । उनले (कमलाले) भर्खरै आफ्नो पक्की घर पनि बनाएकी थिइन् तर रूढिवादी सामाजिक मान्यताका कारणले महिनाबारी भएको बेलामा उनी आफ्नो घरमा बस्न पाइनन् र छाउगोठमा बस्दा उनको मृत्यु हुन गयो । यो अत्यन्त हृदयविदारक घटना हो ।
हामीले मृत कमला परियारप्रति श्रद्धाञ्जली र उनका सन्तप्त परिवारप्रति हार्दिक समवेदना प्रकट गर्दै छाउगोठजस्तो रूढिवादी प्रचलनका विरुद्ध अरू व्यापक रूपले जनचेतना उठाउन र छाउगोठ भत्काउन स्थानीय जनता तथा स्थानीय र प्रादेशिक सरकारको पनि गम्भीर ध्यान आकर्षित गर्दछौँ ।”
