काठमाडौं । भारत र चीनले नेपाली भूमि लिपुलेक प्रयोग गर्न आपसी सहमति गरेका छन् । नेपालसँग सरोकार नराखेरै दुई देशले नेपाली भूमि प्रयोग गर्ने सम्झौता भएको हो ।
नेपाली भूमि लिपुलेकलाई तीर्थयात्रु आवतजावतको केन्द्र बनाउन भारत र चीनबीच सहमति भएको भारतको विदेश मन्त्रालयद्वारा जारी विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
कोरोना महामारीका कारण सन् २०२० देखि रोकिएको कैलाश–मानसरोवर तीर्थयात्रु आवागमनलाई पुनः निरन्तरता दिने सहमति दुई देशबीच भएको हो।
यस्तो छ भारत र चीनबीच भएको ८ बुँदे सहमति
भारत र चीनका विशेष प्रतिनिधिहरू (एसआर)को २३ औं बैठक
डिसेम्बर १८, २०२४
भारत र चीनका विशेष प्रतिनिधिहरूको २३ औँ बैठक क्रमशः भारतका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार श्री अजित डोभाल र चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीपीसी) केन्द्रीय समितिका राजनीतिक ब्यूरोका सदस्य तथा विदेशमन्त्री श्री वाङ यीको बेइजिङमा १८ डिसेम्बर २०२४ मा सम्पन्न भएको थियो।
२) सीमा क्षेत्रमा शान्ति र अमनचयनको व्यवस्थापनको निरीक्षण गर्न र सीमा विवादको निष्पक्ष, तार्किक र पारस्परिक स्वीकार्य समाधानको खोजी गर्न प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच हालै कजानमा भएको बैठकका क्रममा भएको निर्णयअनुसार यी दुई देशबीच बैठक भएको हो ।
३) सीमा विवादको समाधानका लागि निष्पक्ष, तार्किक र पारस्परिक स्वीकार्य ढाँचाको खोजी गर्दै समग्र द्विपक्षीय सम्बन्धको राजनीतिक परिप्रेक्ष्य कायम राख्नुपर्ने महत्वलाई एसआरहरूले दोहोर्याएका छन् र थप जीवन्तता प्रदान गर्ने संकल्प गरेका छन् ।
४) सन् २०२० मा भारत–चीन सीमा क्षेत्रको पश्चिमी सेक्टरमा विवाद उत्पन्न भएपछि एसआरको यो पहिलो बैठक थियो । एसआरहरूले अक्टोबर २०२४ को नवीनतम डिसइन्गेजमेन्ट सम्झौताको कार्यान्वयनलाई सकारात्मक रूपमा पुष्टि गरे, जसको परिणामस्वरूप सम्बन्धित क्षेत्रहरूमा गस्ती र चरन भयो।
५) दुवै एसआरले भारत–चीन द्विपक्षीय सम्बन्धको समग्र विकासका लागि सीमा क्षेत्रमा शान्ति र स्थिरता कायम गर्नुको महत्वमा जोड दिए । सीमासम्बन्धी मुद्दाले द्विपक्षीय सम्बन्धको सामान्य विकासलाई रोक्न नपाओस् भनेर उनीहरूले भूमिमा शान्तिपूर्ण वातावरण सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिए । सन् २०२० को घटनाबाट सिकेका कुराहरूलाई ध्यानमा राख्दै उनीहरूले सीमामा शान्ति र स्थिरता कायम गर्न र प्रभावकारी सीमा व्यवस्थापनलाई अगाडि बढाउन विभिन्न उपायहरूबारे छलफल गरे। यसका लागि सम्बन्धित कूटनीतिक तथा सैन्य संयन्त्रको प्रयोग, समन्वय र मार्गदर्शन गर्ने निर्णय गरिएको छ ।
६) द्विपक्षीय, क्षेत्रीय र पारस्परिक हितका विश्वव्यापी विषयमा एसआरले विचार आदानप्रदान गरे । उनीहरूले कैलाश मानसरोवर यात्रा पुनः सुरु गर्ने, सीमापार नदीहरूको तथ्याङ्क आदानप्रदान गर्ने र सीमा व्यापार लगायत सीमापार सहयोग र आदानप्रदानका लागि सकारात्मक दिशानिर्देश हरू प्रदान गरे। क्षेत्रीय र विश्व शान्ति र समृद्धिका लागि स्थिर, पूर्वानुमानयोग्य र सौहार्दपूर्ण भारत–चीन सम्बन्धको महत्वमा उनीहरू सहमत भएका छन् ।
७) एनएसएले जनवादी गणतन्त्र चीनका उपराष्ट्रपति महामहिम श्री हान झेङसँग भेटवार्ता गरेको छ ।
८) एनएसएले श्री वाङ यीलाई एसआर बैठकको अर्को चरणको आयोजना गर्न पारस्परिक रूपमा सुविधाजनक मितिमा भारत भ्रमणको निम्तो दिएको छ।
नई दिल्ली
डिसेम्बर १८, २०२४
