वासिङटन । अन्तर्राष्ट्रिय मुद्राकोष (आइएमएफ) ले धेरै देशका लागि वित्तीय अवस्था “अपेक्षाभन्दा खराब” हुन सक्ने चेतावनी दिँदै मङ्गलबार विश्वव्यापी सार्वजनिक ऋण यस वर्ष एक सय ट्रिलियन डलर पुग्न सक्ने चेतावनी दिएको छ ।
विश्वव्यापी सार्वजनिक ऋण उच्च भएको आइएमएफको फिस्कल अफेयर्स डिपार्टमेन्टका उपनिर्देशक एरा डाब्लनोरिसले प्रतिवेदन प्रकाशन हुनुअघि पत्रकार समक्ष बताउनुभएको हो ।
वित्तीय नीतिसम्बन्धी पछिल्लो प्रतिवेदनमा आइएमएफले यस वर्ष विश्वव्यापी सार्वजनिक ऋण कुल ग्रार्हस्थ उत्पादन (जी.डी.पी.) को ९३ प्रतिशत र सन् २०३० सम्ममा जी.डी.पी. को १०० प्रतिशतमा पुग्ने अपेक्षा गरेको छ । यो तथ्याङ्क कोभिड–१९ महामारी आउनुभन्दा पहिलेको तुलनामा १० प्रतिशतले बढी हो ।
ऋणको बोझ अपेक्षाभन्दा बढी हुने धेरै कारण भएको बताउँदै उहाँले जलवायु परिवर्तन, अत्यधिक आशावादी ऋण अनुमान तथा ठुलो मात्रामा अज्ञात ऋणको सम्भावना जस्ता सवाललाई सम्बोधन गर्न हालको खर्च सन्तुलित नरहेको उल्लेख गर्नुभयो । त्यसैले सन्तुलन कायम गरी रिऋको बोझ घटाउन देशहरूले आफ्नो वित्तीय व्यवस्थापनलाई मजबुत गराउनु पर्ने समय आएको उहाँले बताउनुभयो ।
आइएमएफको प्रतिवेदनले ऋण अनुमानको जोखिम मूल्याङ्कन गर्न नयाँ “ऋणमा जोखिम” दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेको छ ।
प्रतिवेदनमा खराब अवस्थामा, विश्वव्यापी सार्वजनिक ऋण सन् २०२६ सम्ममा जी.डी.पी. को ११५ प्रतिशतमा पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ । यो तथ्याङ्क कोषको आधारभूत अनुमानभन्दा लगभग २० प्रतिशत बढी हो ।
प्रतिवेदनले “विश्वव्यापी कारकले देशहरूमा सरकारी उधारो लागतमा बढ्दो उतारचढाव निम्त्याउने जनाउँदै ऋणको उच्च स्तरले अरूका लागि “सार्वभौम उत्पादन र ऋण जोखिमको अस्थिरता बढाउने चेतावनी दिएको छ ।
अर्थव्यवस्थामा मध्यम मुद्रास्फीति र ब्याज दर कटौतीको अर्थ देशले आफ्नो वित्तीय व्यवस्थापन पुनर्निर्माण गर्ने उपयुक्त समय भएको आईएमएफले जनाएको छ ।
विश्वव्यापी सार्वजनिक ऋण नियन्त्रणमा ल्याउन वित्तीय समायोजनको आकार जी.डी.पी. को औसतमा ३–४.५ प्रतिशतको बिचमा रहन आवश्यक रहेको आईएमएफले जनाएको छ, जुन विगतका समायोजनको आकारभन्दा लगभग दोब्बर हो । (रासस/एएफपी)
