वासिङटन । अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन र उहाँका चिनियाँ समकक्षी सी जिनपिङ एक वर्षभित्र उहाँहरूको पहिलो शिखर सम्मेलनमा सैन्य सञ्चार पुन:स्थापना गर्न सहमत हुनुभएको छ ।

विश्वको सबैभन्दा ठुलो अर्थतन्त्र भएका यी दुई मुलुकबिचको बढ्दो तनावलाई द्वन्द्वमा परिणत हुनबाट रोक्ने उद्देश्यले चार घन्टाको वार्ताका क्रममा उहाँहरूले हात मिलाउनुभयो ।

चीनले अमेरिकामा घातक महामारीका लागि जिम्मेबार औषधी फेन्टेनाइलको उत्पादनमाथि रोक लगाउनेबारेमा पनि उहाँहरू सहमत हुनुभएको छ ।

चीन र ताइवानको पुन:एकीकरण रोक्न नसकिने भन्दै चिनियाँ राष्ट्रपति सीले आफ्ना अमेरिकी समकक्षीसमक्ष ताइवानलाई हतियार आपूर्ति रोक्न आग्रह गरेसँगै दुवै नेताले ताइवानको विषयमा आफूलाई टाढा राख्नुभयो ।

२०२२ नोभेम्बरमा बालीमा वार्तामा सहभागी भएयता यी दुई नेताबिच भेट भएको थिएन । यसै वर्षको फेब्रुअरीमा अमेरिकाले कथित चिनियाँ जासुसी बेलुनलाई गोली हानेपछि दुई मुलुकबिचको सम्बन्ध चिसिएको थियो ।

सन् २०११ देखि नै सीलाई चिनेको उल्लेख गर्दै बाइडेनले क्यालिफोर्नियाको फिलोली एस्टेटमा पत्रकार सम्मेलनमा भन्नुभयो– ‘हामीले अहिलेसम्मको सबैभन्दा रचनात्मक र फलदायी वार्ता गरेका छौँ ।’

द्वन्द्व वा आकस्मिक द्वन्द्वमा नफसियोस् भनेर अमेरिकाले दृढ रूपमा प्रस्तुत हुँदै गएको चीनसँग जोडदार तर जिम्मेवारीपूर्वक प्रतिस्पर्धा गर्ने उहाँले बताउनुभयो ।

‘हामी कुनै पनि फोन उठाउन सक्छौँ, सिधै फोन गर्न सक्छौँ र हाम्रो कुरा तुरुन्तै सुनिने छ भन्नेबारेमा उहाँ र म सहमत भएका छौँ’ राष्ट्रपति बाइडेनले भन्नुभयो ।

उहाँका अनुसार सम्भावित द्वन्द्वबाट बच्न उच्चस्तरीय अमेरिका–चीन सैन्य सञ्चार पुन:स्थापना गर्न आलोचनात्मक रूपमा महत्त्वपूर्ण थियो ।
तत्कालीन अमेरिकी सभामुख न्यान्सी पेलोसीले ताइवानको भ्रमण गरेपछि चीनले सन् २०२२ जुनमा अमेरिकासँगको सैन्य सञ्चार तोडेको थियो ।

दुवै पक्ष कृत्रिम बौद्धिकता (आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स) का साथै आगामी महिना दुबईमा हुने कोप–२८ शिखर सम्मेलनअघि जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी सहयोगलाई अझ गहिरो बनाउन सहमत भएका छन् ।

यता, निकै दु:ख गरेर तयार गरिएको दुई पक्षबिचको वार्ता बाइडेनले गर्नुभएको एउटा कूटनीतिक टिप्पणीपछि टुङ्गियो । एक पत्रकारले अझै पनि सीलाई तानाशाह मान्नुहुन्छ भनी गरेको प्रश्नमा बाइडेनले ‘हो, उहाँ हुनुहुन्छ’ भन्नुभयो । बाइडेनको उक्त टिप्पणीपछि बेइजिङबाट रोषपूर्ण प्रतिक्रिया आयो ।

‘उहाँ तानाशाह हुनुहुन्छ भन्ने अर्थमा उहाँ एउटा कम्युनिस्ट मुलुक चलाउने व्यक्ति हुनुहुन्छ, जुन हाम्रोभन्दा पूर्ण रूपमा फरक सरकारमा आधारित छ’ बाइडेनले भन्नुभयो । (रासस/एएफपी)