मोहनविक्रम सिंह ##

“कामरेड जलजला” उपन्यासको ‘दर्शन, क्रान्ति र बलिदानको महाद्वीप’ शीर्षकको सातौँ भागमा हिटलरको फासिवाद, यहुदीहरूमाथिका बर्बर अत्याचारसित सम्बन्धित केही परिच्छेद छन् । ती परिच्छेदमा हिटलरले यहुदीमाथि गरेका अमानवीय र बर्बर अत्याचारको विस्तृत रूपले वर्णन गरिएको छ । त्यस सिलसिलामा पोल्यान्डमा मात्र ६० लाख यहुदीको हत्या गरिएको थियो भने जर्मनीसहित युरोपका कैयौँ देशमा उनीहरूमाथि भिषण तथा बर्बर अत्याचार गरिएका थिए । वृद्ध, महिला र बालबालिकासमेत माथि त्यस प्रकारका अत्याचार गरिएका थिए ।

हिटलरद्वारा युरोपमा यहुदीमाथि गरिएका त्यस प्रकारका अत्याचारसित सम्बन्धित कैयौँ म्युजियम युरोपभरि नै बनाइएका छन् । पार्टीको कामको सिलसिलामा युरोपका विभिन्न देशको भ्रमण गर्दा मैले त्यस प्रकारका कैयौँ सङ्ग्रहालयको अवलोकन गरेको छु । ती सङग्रहालयमा हिटलरले हत्या गरेका मानिसका लासको थुप्रो, कैयौँ ग्यासच्याम्बरका दृश्यसमेत देखाइएका छन् । यहाँ लाखौँ मानिसलाई एकै ठाउँमा राखिन्थ्यो, जसमाथि कैयौँ प्रकारका अत्याचार गरिन्थ्यो वा त्यहाँ एकैसाथ ग्याँसद्वारा हजारौँ मानिसको हत्या गरिन्थ्यो । निश्चय नै त्यस प्रकारका अत्याचार यहुदीमाथि मात्र हुँदैनथे र अन्य जातिका मानिसमाथि पनि ठुलो पैमानामा त्यस प्रकारका अत्याचार् गरिन्थे । तिनीहरूमध्ये ठुलो सङ्ख्या यहुदीको नै हुन्थ्यो ।

जर्मनीमा ‘हाउस्ट’ नामको एउटा सङ्ग्रहालय छ । त्यहाँ दुईओटा यहुदी बच्चाले आफ्ना बाबुलाई लेखेको पत्र राखिएको छ । त्यो पत्रमा भनिएको छ : ‘हामीलाई बाँच्ने ठुलो इच्छा छ तर तिनीहरूले हामीलाई बाच्न दिने छैनन् । बाबा, अलबिदा’ ।

त्यो अत्यन्त कारुणिक दृश्य थियो । हिटलरको अत्याचारसित सम्बन्धित त्यस प्रकारका हजारौँ, लाखौँ घटना छन् ।

जुन यहुदीले त्यस प्रकारका बर्बर अत्याचारको सामना गर्नुपरेको थियो, के अहिले उनीहरूले नै हिटलरका फासिवादी कार्यविधिलाई अपनाइरहेका त छैनन् ? हमासले अक्टोबर ७ मा इजरायलका जनतामाथि जुन प्रकारको अमानवीय र बर्बर अत्याचार गरे, त्यसलाई हामीले सही मान्दैनौँ र त्यसको विरोध गर्दछौँ तर त्यस सन्दर्भमा यो कुराप्रति पनि हामीले ध्यान नदिइकनरहन सक्दैनौँ, त्यस प्रकारको कारबाहीका पछाडि इजरायलद्वारा ठुलो पैमाना उनीहरूमाथि गरेका अत्याचारका विरुद्ध उनीहरूमा पैदा भएको आक्रोशले काम गरेको छ ।

सर्वप्रथम त लाखौँ प्यालेस्टाइनीलाई आफ्नो भूमिबाट जबरजस्ती देशनिकाला गरेर पठाइयो र अहिले उनीहरू खाडीका विभिन्न देशमा शरणार्थी बनेर दु:ख पाउँदै बस्नुपरिरहेको छ । त्यो कार्यलाई कुनै पनि अवस्थामा न्यायोचित भन्न सकिन्न । इजरायल सरकारद्वारा ठुलो सङ्ख्यामा प्यालेस्टाइनीका निर्दोष महिला र केटाकेटीसमेतको हत्या हुने गरेको छ । ती सबैको परिणामस्वरूप प्यालिस्टाइनी जनतामा इजरायलप्रति पैदा हुने आक्रोश, घृणा र बदलाको भावना स्वाभाविक नै हुन् र तिनीहरूलाई कुनै पनि अवस्थामा गलत मान्न सकिन्न । ७ अक्टोबरको घटनालाई पनि त्यही परिवेशमा बुझ्नुपर्दछ तैपनि कुनै पनि पक्षद्वारा गरिने त्यस प्रकारको कारबाहीलाई हामीले सही मान्न सक्दैनौँ । त्यो निश्चित रूपले एउटा आतङ्कवादी कारबाही हो र जुनसुकै पक्षले त्यस प्रकारको कारबाही गरे पनि त्यसलाई हामीले गलत नै मान्नुपर्दछ ।

इजरायलमा प्यालेस्टाइनी जनतामाथि दसकौँदेखि जुन अत्याचार हुँदै आएका छन्, त्यसका लागि सम्पूर्ण यहुदी जातिलाई नै दोषी ठहराउनु अवश्य पनि न्यायसङ्गत हुने छैन । इजरायलमा जसरी त्यहाँ बसोबास गरेका प्यालेस्टाइनी जनतालाई जबरजस्ती त्यहाँबाट निकाल्ने काम गरियो, त्यसका लागि पनि सम्पूर्ण यहुदी जातिलाई दोष दिनु सही हुने छैन । त्यसका पछाडि मुख्य रूपमा अमेरिकी साम्राज्यवादको नै भूमिका रहेको छ ।

वास्तवमा अहिले इजरायलमा जुन सरकार बनेको छ, त्यो सरकार अमेरिकी साम्राज्यवादको बलमा नै बनेको हो । खाडी देशमा आफ्नो प्रभुत्व कायम गर्न नै अमेरिकाले त्यहाँ इजरायल सरकारको स्थापना गरेको हो । त्यो सरकारले सम्पूर्ण यहुदी जातिको हितको होइन, अमेरिकी साम्राज्यवादको नै स्वार्थको प्रतिनिधित्व गर्दछ र मध्यएसियामा आफ्नो प्रभुत्व कायम गर्नका लागि अमेरिकी साम्राज्यवादले त्यो सरकारलाई उपयोग गर्ने काम गरिरहेको छ । एकातिर इजरायली सरकारको त्यस प्रकारको अमेरिकी साम्राज्यवादपरस्त र अर्कातिर, आम इजरायली जनताका बिचमा भएको त्यो अन्तरप्रति हाम्रो ध्यान जानुपर्ने आवश्यकता छ ।

आज प्यालिस्टाइन र इजरायली जनताका बिचमा बाह्य र प्रकट रूपमा शत्रुतापूर्ण सम्बन्ध भए जस्तो देखिए पनि आधारभूत रूपमा उनीहरूका हितमा कुनै अन्तर छैन । त्यसरी उनीहरूका बिचको शत्रुता होइन, उनीहरूका बिचको एकता नै प्रधान र दीर्घकालीन महत्त्वका विषय हो ।

हिटलरद्वारा यहुदी जातिमाथि कति धेरै अत्याचार भएका थिए ? विश्वको इतिहास त्यसको साक्षी छ । जुन जातिले स्वयम् त्यस प्रकारका अत्याचार भोग्नुपरेको थियो । त्यही जातिद्वारा अहिले गाजापट्टीमा त्यहाँका निर्दोष जनता, महिला, बालबालिका र गर्भवती तथा भर्खर जन्मेका शिशुसमेत माथि बर्बर अत्याचार हुनु धेरै नै दु:ख र पीडाको कुरा हो ।

अमेरिकी साम्राज्यवाद वा त्यसको कठपुतली इजरायली सरकारद्वारा त्यस प्रकारका अत्याचार हुनु सामान्य कुरा हो । उनीहरूले संसारभरि नै त्यस प्रकारका अत्याचार गर्दै आएका छन् । वास्तवमा साम्राज्यवाद युद्ध तथा सबै प्रकारका अन्याय र अत्याचारको स्रोत हो । त्यसले लोकतन्त्र र मानवताको ठुला ठुला कुरा गर्दछ तर अमेरिकी साम्राज्यवादको बलमा गाजामा भइरहेका अत्याचारबाट यो कुरामा कुनै शङ्का रहन्न कि त्यसको लोकतन्त्र र मानवअधिकारको प्रचार कति धेरै नक्कली र अवास्तविक छ ।

गाजापट्टीमा भइरहेको अत्याचारप्रति इजरायल सरकार गम्भीर रूपले दोषी ता छ नै तर त्योभन्दा कैयौँ गुणा गम्भीर रूपले अमेरिकी साम्राज्यवाद नै दोषी छ । जुन पक्षले गाजामा भइरहेका घोर, अमानवीय र बर्बर अत्याचारलाई समर्थन गर्ने काम गरिरहेका छन्, उनीहरूले वास्तवमा शान्ति र न्याय होइन, अमेरिकी साम्राज्यवादलाई नै मदत पुर्‍याउने काम गरिरहेका छन् ।

यो साच्चै नै दु:खको कुरा हो कि गाजामा सामान्त: इजरायल सरकारद्वारा र मुख्यत: अमेरिकी साम्राज्यवादद्वारा भइरहेका बर्बर अमानवीय अत्याचार खालि त्यहाँ मात्र होइन, सम्पूर्ण विश्वसित जोडिएका समस्या हुन् । आज त्यहाँ जे भइरहेको छ, त्यो संसारको कुनै पनि देशमा हुन सक्दछ । त्यसकारण प्यालेस्टाइनी जनतामाथि भइरहेका त्यस प्रकारका अत्याचारका विरुद्ध संसारभरि र नेपालमा पनि आवाज उठाउनुपर्ने आवश्यकता छ । त्यसरी हामीले खालि प्यालेस्टाइनका जनतालाई मात्र समर्थन गरिरहेका हुँदैनौँ तर भोलि हाम्रो देशमा पनि सम्भावित त्यस प्रकारको स्थितिलाई रोक्नका लागि प्रयत्न गरिरहेका हुने छौँ ।