काठमाडौँ । अखिल नेपाल महिला सङ्घले अफगानिस्तानमा महिलाको अवस्था तथा इरानमा महिलाले चलाएको आन्दोलनप्रति आफ्नो ध्यानाकर्षण भएको बताएको छ । सङ्घले अफगानिस्तानमा महिलाको मानव अधिकारको रक्षा गर्न माग गरेको छ भने इरानमा हिजाब विरोधी आन्दोलनप्रति एक्यबद्धता व्यक्त गरेको छ ।
सङ्घकी अध्यक्ष मीना पुनको हस्ताक्षरमा २०७९ पुस १२ गते मङ्गलबार जारी प्रेसवक्तव्यमा यस खालको धारणा सार्वजनिक गरिएको हो ।
वक्तव्यमा अफगानिस्तानमा महिलाको बारेमा सार्वजनिक रूपमा काम गर्न नपाउने तथा विश्वविद्यालयी शिक्षा अध्ययन गर्न नपाउने गरी जारी भएका कानुनको विरोध गरिएको छ । त्यसैगरी, इरानमा लामो समयदेखि चलिरहेको हिजाब (बुर्का) विरोधी आन्दोलनले व्यापक रूप लिएकोप्रति ऐक्यबद्धता जनाइएको छ ।
यस्तो छ, प्रेसवक्तव्यको पूर्ण पाठ :
“पछिल्लो समयमा अफगान सरकारले त्यहाँका महिलाको बारेमा जारी गरेको आदेश र इरानमा त्यहाँका महिलाले चलाएको हिजाब विरुद्धको आन्दोलनप्रति अखिल नेपाल नेपाल महिला सङ्घको गम्भीर ध्यान आकर्षण भएको छ ।
१. अफगाननिस्तानमा तालिवानीहरूले सत्ता सञ्चालन गरेदेखि नै कट्टरपन्थी इस्लामी कानुन बनाएर महिलाको अधिकार कुण्ठित गरिएको छ । सन २०२१ मा काबुल कब्जा गरेपछि उनीहरू सत्तामा आएका हुन् । त्यसदेखि अहिलेसम्म पटक पटक त्यहाँका महिलाको अधिकार कुण्ठित गर्ने गरी विभिन्न आदेश जारी गर्ने र कानुन बनाउने गरिएको छ ।
अहिले त्यहाँ महिलालाई आवश्यक कामबाहेक घर छोड्न नपाउने, अनिवार्य रूपमा बुर्का लगाउनुपर्ने, किसोरीहरू स्कुल जान नपाउने, सार्वजनिक कार्यमा सहभागी हुन नपाउनेलगायतका आधारभूत अधिकारबाट वञ्चित गर्ने गरी कानुन लागु भइरहेका छन् भने पछिल्लो समयमा केटीहरू विश्वविद्यालयी शिक्षा लिन नपाउने, सबै स्थानीय तथा गैरसरकारी संस्थामा महिलाले काम गर्न नपाउने निर्णय गरिएको छ ।
अफगान सरकारको यस प्रकारको निर्णयको अखिल नेपाल महिला सङ्घ घोर विरोध गर्दछ । अफगानी सरकारको उक्त निर्णयले त्यहाँका महिलाको मानव अधिकारको गम्भीर उल्लङ्घन भएको छ; उनीहरू आर्थिक रूपमा परनिर्भर हुने छन् र उनीहरू दैनिक जीवनको हरेक क्षेत्रमा अझ कमजोर हुने छन् । अफगानी महिलाप्रति त्यहाँको सरकारले लिएको यस प्रकारको नीतिनिर्णयप्रति गम्भीर हुन संयुक्त राष्ट्र सङ्घलगायतसित हामी आह्वान गर्दछौँ । अफगानी महिलाको शिक्षा, रोजगार, सार्वजनिक जीवन र उनीहरूको जीवनको सुरक्षाको सुनिश्चितताका लागि हामी जोडदार माग गर्दछौँ ।
२. इरानमा दसकौँदेखि त्यहाँका महिलाले अनिवार्य हिजाब (बुर्का) को विरोधमा आन्दोलन गर्दै आइरहेका छन् र अहिले पनि त्यो आन्दोलन चलिरहेको छ । २०२२ सेम्टेम्बरमा त्यहाँ २२ वर्षीया महसा अमिनीलाई हिजाब राम्रोसँग नलगाएको आरोपमा त्यहाँको पुलिसले गिरफ्तार गरेको थियो । पुलिसको चरम यातनाले हिरासतमा नै उनको मृत्यु भएको थियो । खुला रूपमा हिँडडुल गर्न पाउने अधिकारको खिल्ली उडाउने गरी भएका त्यस्ता लाजमर्दो घटनाको हामीले निन्दा गर्दछौँ र उनको न्यायका लागि चलिरहेको आन्दोलनप्रति ऐक्यबद्धता प्रकट गर्दछौँ ।
इरानमा उनको हत्याको विरोधबाट सुरु भएको आन्दोलन अहिले अनिवार्य हिजाब विरुद्धको आन्दोलनमा परिणत भएको छ । उक्त आन्दोलनका इरानी महिला, विद्यार्थी, प्राध्यापकलगायतको व्यापक सहभागिता छ । न्यायमा सुधार र महिला अधिकारको सुरक्षाको माग गर्दै उनीहरू सडकमा उत्रिरहेका छन् । अखिल नेपाल महिला सङ्घ इरानी महिलाको उक्त न्यायपूर्ण आन्दोलनप्रति ऐक्यबद्धता प्रकट गर्दछ ।”
