काठमाडौं । राष्ट्रिय जनमोर्चाले अमेरिकी साम्राज्यवाद प्रवेश गरेको देश कसरी तहसनहस हुन्छ भन्ने कुरा अफगानिस्तानबाट सिक्नुपर्ने बताएको छ ।
बिहीबार एक वक्तव्य प्रकाशित गरी अध्यक्ष चित्रबहादुर केसीले अफगानी जनता पहिला सोभियत साम्राज्यवाद र त्यसपछि अमेरिकी साम्राज्यवादको उत्पीडनमा परेको उल्लेख गर्दै अहिले कट्टरपन्थी आतंकवादी संगठन तालिबानले सत्ता कब्जा गरेको बताउनुभएको छ ।
‘नेपालमा पनि साम्राज्यवादी र बाह्य शक्तिहरूको ठुलो चलखेल हुने गरेको छ’ वक्तव्यमा भनिएको छ, ‘अमेरिकाले आफ्नो साम्राज्यवादी रणनीति एमसीसीलाई नेपालमा लाद्न खोजेको छ ।’
यस्तो छ वक्तव्यः
‘अफगानिस्तानमा विद्रोही तालिवानले सत्ता कब्जा गरेको घटनाप्रति राष्ट्रिय जनमोर्चाको ध्यान आकर्षण भएको छ । त्यसबारे धारणा स्पष्ट गर्न यो वक्तव्य जारी गरिएको छ ।
आजभन्दा दुई दशक पहिले अफगानिस्तानमा अमेरिकाको मद्दतमा तालिवानको सरकारलाई अपदस्थ गरिएको थियो । त्यसपछि उनीहरूले गृहयुद्ध चलाउँदै आएका थिए । गृहयुद्धमा उनीहरूले आफ्नो देशको सेना र अमेरिकी सेना समेतको सामना गर्न पर्यो । त्यो गृहयुद्धमा दुवैतर्फका लाखौँको सङ्ख्यामा सैनिक तथा जनसाधरणको मृत्यु भयो । अरबौँ डलर खर्च भयो । जनताले ठुलो विपत्ति बेहोर्न पर्यो ।
अन्ततः उही तालिवानले सत्ता कब्जा गर्यो । असरफ घानीको सरकार अपदस्थ भयो । अहिले असरफ घानी र उनको सरकारका उच्च अधिकारी, कूटनीतिक नियोगका कर्मचारी र तालिवानको निशानामा पर्ने डरले कैयौँ अफगानी नागरिक र विदेशीहरूले अफगानिस्तान छाडेका छन् । त्यो क्रम जारी छ । कतिपय देशका कुटनीतिक नियोगले समेत अफगानिस्तान छाडेका छन् त्यहाँको जनजीवन आतङ्कित भएको अनुमान गर्न सकिन्छ । त्यहाँको जनताको जीवन र धनको रक्षा गर्न तथा विपदमा परेका जनतालाई सयहोग गर्न हामीले विश्वका सम्बन्धित समुदायहरूसँग अपील गर्दछौँ ।
त्यहाँ हजारौँको सङ्ख्यामा नेपालीहरू अलपत्र परेका छन् । केही अन्य देशका कूटनीतिक नियगहरू मार्फत नेपाल आएका छन् । त्यहाँ नेपालीहरूको स्थिति पत्ता लगाइ उनीहरूलाई सकुशल छिट्टै देशमा ल्याउन हामीले सरकारको ध्यान आकर्षण गराउँदछौँ । साथै यो घटनाले विश्वको साथै नेपालमा समेत प्रभाव पार्ने भएकाले उक्त घटनाप्रति नेपाल सरकारको धारणा स्पष्ट गर्न पनि अग्रह गर्दछौँ ।
तालिवान कट्टर इस्लामिक र आतङ्कवादी सङ्गठन हो । त्यसले पहिला सरकारमा छँदा कैयन् अमानवीय नीति अपनाएको थियो । इस्लामिक मान्यता अनुसार महिलाको स्वतन्त्रतामा पुरा बन्देज लगाएको थियो । १० वर्षभन्दा माथिका बालिकालाई शिक्षा र मनोरञ्जनका साधनबाट बञ्चित गरेको थियो । मृत्युदण्ड दिने, अभियुक्तको अङ्गभङ्ग गरिदिने जस्ता बर्बर सजाए हुन्थ्यो ।
प्रजातान्त्रिक हक अधिकार, प्रेस स्वतन्त्रता थिएन । अबका दिनमा पनि त्यस प्रकारका नीतिहरू दोहोरिन सक्दछन् । त्यसकारण, त्यहाँ ती नीतिहरूका विरुद्ध त्यहाँका उत्पीडित जनता र विश्व समुदायले समेत आवाज उठाउन पर्छ । तर तालिवानले सत्ता कब्जा गरेपछि आफूहरूले उदार नीति अपनाउने बताएका छन् । उनीहरूले कुन हदसम्मको उदार नीति अपनाउँछन् आगामी दिनमा थाहा होला । उनीहरूले उदार प्रकारका नीतिहरू अपनाएमा सकारात्मक कुरा हुने छ ।
अफगानी जनता पहिला सोभियत साम्राज्यवाद र त्यसपछि अमेरिकी साम्राज्यवादको उत्पीडनमा पर्नु पर्यो । साम्राज्यवादका कठपुतली र कट्टर इस्लामिक फासिवादी राजनीतिक सङ्गठन वा सरकारकोमध्येयुगिन उत्पीडनमा जीउन परेको छ । वास्तवमा त्यस प्रकारको स्थिति उत्पन्न हुनुमा तीनवटा कुराहरू कारक छन् ः धार्मिक कट्टरता, अप्रजातान्त्रिक शासन प्रणाली र साम्राज्यवादी शक्तिहरूको भूमिका । त्यस प्रकारको स्थितिको अन्तका लागि त्यहाँका जनता सहित विश्वस्तरबाट आवाज उठाउनुपर्छ ।
त्यो घटनाको प्रभाव विश्व, दक्षिण एसिया र नेपालमा समेत पर्न सक्छ । त्यो घटनाबाट उक्त तिनै पक्षहरूले पाठ पनि सिक्नुपर्छ । विश्व सन्दर्भमा विश्व साम्राज्यवादले र मुख्य रूपले अमेरिकी साम्राज्यवादले सिक्नु पर्छ । अमेरिकी साम्राज्यवादी नीति र त्यसको सेनाको पराजय भएर नै तालिवानले सत्ता कब्जा गरेको हो ।
विश्वको अति शक्तिशाली अमेरिका एउटा पिछडिएको र सानो देशबाट पराजय भोगेर फिर्ता हुन परेको छ । केही दशक अघि यस्तै प्रकारले अमेरिका, भियतनामबाट फिर्ता भएको थियो । यस प्रकारका युद्धमा अमेरिकाले आफ्ना अत्याधुनिक अस्त्रले संजित धेरै सैनिकहरू गुमाएको छ । खरबौँ डलर खर्च गरेको छ । तैपनि हारेर फिर्ता हुनु परेको छ । अझै त्यसले युद्ध सामाग्री उत्पादन गर्न र सैन्य शक्तिको लागी ठुलो धनराशि खर्च गरिरहेको छ । वास्तवमा विश्व साम्राज्यवाद असफल हुँदै गइरहेको छ । उसले यस्ता घटनाबाट पाठ सिकेन भने विश्वका उत्पीडित देशका जनताले यस प्रकारको स्थिति बेर्होन पर्ने छ । दक्षिण एसियामा तालिवानको प्रत्यक्ष प्रभाव पर्न सक्छ । त्यहाँ अतिवादी र आतङ्कवादी घटना बढ्न सक्छन् ।
नेपालमा पनि साम्राज्यवादी र बाह्य शक्तिहरूको ठुलो चलखेल हुने गरेको छ । हाम्रा आन्तरिक मामिलाहरूमा बेनकाव हस्तक्षेप गर्ने गरेका छन् । अमेरिकाले आफ्नो साम्राज्यवादी रणनीति एमसीसीलाई नेपालमा लाद्न खोजेको छ । पटकपटक सरकारले त्यसलाई संसदबाट पारित गर्न खोजे पनि जनताको सङ्घर्षले त्यो पारित हुन सकेको छैन । एमसीसीलाई नेपाली जनताले अस्वीकार गरिसकेका छन् । तैपनि अमेरिकाले एक वा अर्को राजनीतिक दललाई दबाब दिएर पारित गर्न प्रयत्न गरेको छ । अब एमसीसीबारे कुनै शङ्का छैन कि त्यो अमेरिकाको सैन्य रणनीतिसँग सम्बन्धित छ । इण्डोप्यासिफिक रणनीतिअन्तर्गत अमेरिकाले नेपाललाई चीनका विरुद्धको मोर्चामा सामेल गर्न वा नेपाललाई युद्धको अखडा बनाउने रणनीतिअन्तर्गत काम गरेको छ । तर अफगानिस्तानको घटनाले अमेरिका र नेपालले मात्र होइन, सबै सम्बन्धित विश्व समुदायहरूले समेत आफ्ना नीतिमा पुनर्विचार गर्नुपर्छ ।
नेपालले अर्को पक्षमा पनि सावधानी अपनाउनु पर्छ । केही समय यता जातीय एकता, सामाजिक र धार्मिक सद्भाव, राष्ट्रियता, राष्ट्रिय एकता, राष्ट्रिय अखण्डता, सार्वभौमिकता जस्ता कुरामा आँच पुग्ने गतिविधिहरू भइरहेका छन् । जातीय र धार्मिक विद्वेष, साम्प्रदायिकता, क्षेत्रीयतावाद, राष्ट्रिय विखण्डनका सोचलाई आतङ्कवादको झिल्कोले अकल्पनीय विध्वंसतिर लैजान्छ । त्यसप्रति नेपाल सरकार र नेपाली जनताले सावधानी अपनाउनुपर्छ ।’
मितिः २०७८५र३
चित्रबहादुर के.सी.
अध्यक्ष