काठमाडौं । आज असोज ३ गते अर्थात् संविधानसभाबाट संविधान जारी भएको ऐतिहासिक दिन । बर्तमान संविधान जारी भएको २०७२ असोज ३ का दिन स्मरण गर्दै आज पाँचौं संविधान दिवस मनाइँदै छ। यस अवसरमा सरकारलगायत विशिष्ट व्यक्तिहरुले शुभकामना दिएका छन् ।
पहिलो संविधानसभाको असफलता पछि निकै संघर्षसहित दोस्रो संविधानसभाले नेपालको संविधान निर्माण गरेको थियो । नेपालमा आफ्नो ढंगको संविधान बनाउन नदिन वा भारतीय एजेण्डा सामेल गर्न भारतले चर्को दबाब दिएको थियो । त्यसका लागि भारतका प्रतिनिधि नेपालमा प्रतयक्ष उपस्थित भएर वा नेपालकै केही मधेशवादी दलहरुमार्फत अवरोध सिर्जना गरिएको थियो ।
तैपनि राजनीतिक दलहरुको एकताले संविधान निर्माण सम्भव भएको थियो । तर, संविधानमा जनचाहना र नेपालीको माग विपरित घुसाइएको ‘संघीयता’ ले देशको राष्ट्रियता कमजोर बनाउँदै लगिरहेको र आर्थिक रुपमा जनतामाथि चर्को शोषण गरेको छ ।
नेपालले आफ्नो संविधान आफैँ बनाएबापत भारतले नेपालमाथि पाँच महिना लामो नाकाबन्दी लगाएको थियो । अहिले पनि भारतले संविधान संशोधनका लागि नेपालमाथि चर्को दबाब दिने गरेको छ ।
जनताले संविधानमा उल्लेखित लोकतान्त्रिक गणतन्त्र, समावेशी समानुपातिक प्रणाली, मौलिक हकलगायतलाइ उपलब्धिका रुपमा लिँदै संघीयता विरुद्ध संघर्ष गरिरहेका छन् ।