श्यामलाल पोखरेल, बुटवल।
नेपाल परिवार नियोजन संघ रुपन्देही शाखा बुटवलबाट १८ महिनाको अवधीमा १५ सय ३४ जना महिलाले गर्भपतन गराएका छन् । सरकारबाट मान्यता प्राप्त परिवार नियोजन शाखाबाट इच्छुक महिलाहरुले निःशुल्क सुरक्षित गर्भपतन गराउने गरेका छन् ।
गत आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ को १२ महिनामा १०३७ जना र २०२० को ६ महिनाको अबधीमा ४९७ जना महिलाले सुरक्षित गर्भपतन गराएको नेपाल परिवार नियोजन संघ बुटवल शाखाको तथ्यांकले देखाएको छ ।
२०७६/०७७ को १२ महिनामा ७६२ जना महिलाले औषधीको प्रयोगबाट र २७५ जना महिलाले औजारको प्रयोगबाट गर्भपतन गराएका छन् ।
त्यस्तै २०२० को ६ महिनाको अवधीमा औषधीको प्रयोगबाट ३९९ र औजारको प्रयोगबाट ९८ जान महिलाले सुरक्षित गर्भपतन गराएका छन् ।
लकडाउनको बन्दाबन्दीको समयमा पनि १८० जना महिलाले निः शुल्क रुपमा सुरक्षित गर्भपतन गराएको नेपाल परिवार नियोजन शाखा बुटवलका प्रवन्धक मोहन बस्यालले जानकारी गराउनुभयो । प्रबन्धक बस्यालका अनुसार बुटवलको परिवार नियोजन शाखाबाट बढी मात्रमा ३० देखि ४० वर्ष उमेर समूहका महिलाले गर्भपतन गराउने गरेका छन् ।
कानुनी मान्याता आधारमा ८० प्रतिशत महिलाले औषधीको प्रयोगबाट गर्भपतन गराउने गरेका छन् । सुरक्षित गर्भपतन गराउनेमा अविवाहित महिलाको संख्या बुटवलस्थित परिवार नियोजन संघमा न्यून छ ।
आफ्नो ठेगानासहित पोल खुल्ने डरले अविवाहित महिलाहरु नीजि मेडिकलहरुमा जाने गरेको बताउनुहुन्छ परिवार नियोजन शाखा बुटवलका प्रबन्धक मोहन बस्याल ।
सरकारले दिएको कानुनी मान्यात अनुसार परिवार नियोजन संघमा निःशुल्क सुरक्षित गर्भपतन गराउंदा रेकर्ड राखिने भएकाले गोपनियताको डरले धेरै महिला नीजि मेडिकलहरुमा जाने गरेको स्वास्थ्य क्षेत्रका जानकारहरु बताउ छन् ।
सूचना सार्वजनिक हुने डरले सरकारले मान्यता नदिएका नीजि क्षेत्रका मेडिकलबाट असुरक्षित गर्भपतन गराउने महिलाहरुको कूनै तथ्यांक छैन ।
बुटवलका नीजि मेडिकलहरुले ठूलो धनराशी असुल गरेर अबैधानिक र असुरक्षित गर्भपतन गराउने गरेको जानकारहरुको भनाइ छ ।
असुरक्षित गर्भपतनले महिलाको ज्यानसमेत जानसक्ने र स्वास्थ्यमा जोखिम हुने हुंदा सरकारी कानूनी मान्यता अनुसार आधिकारिक स्वास्थ्य संस्थाबाट सुरक्षित गर्भपतन गराउनु पर्ने बताउनु हुन्छ डाक्टर दिपेश माली ।
डाक्टर दिपेश मालीका अनुसार गर्भपतन गराउनु भन्दा परिवार नियोजनका साधनको प्रयोग गर्नु स्वास्थ्यका लागि उचित हो । अहिले परिवार नियोजनका साधन अविवाहितका लागि पनि अस्पतालमा निःशुल्क पाइन्छ ।
अविवाहितले पटक पटक गर्भपतन गराउंदा पछि बच्चा नहुन सक्ने स्वास्थ्य विज्ञहरुको भनाइ छ । महिलाको इच्छा अनुसार १२ हप्तासम्मको गर्भपतनका लागि कानुनले छुट दिएको छ ।
त्यस्तै बलात्कार, हाडनाता करणीका कारण गर्भवती महिलाको ज्यान नै खतरामा पर्ने प्रमाणित भएमा १२ हप्तादेखि १८ हप्तासम्मको गर्भपतन गरिने नेपालमा कानूनी मान्यता छ ।