वासिङ्टन । अमेरिका र इरानबिचको द्वन्द्व तीव्र हुँदै गएको छ । राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका अनुसार अमेरिकाले इरानको तेल नेटवर्कसँग सम्बन्धित महत्त्वपूर्ण खार्गटापुमा सैनिक लक्ष्यमा बमबारी गरेको छ ।
यो टापु इरानको मुख्य तेल निर्यात टर्मिनल भएको स्थान हो । अमेरिकी सेनाले टापुमा रहेका सैन्य लक्ष्य पूर्ण रूपमा नष्ट गरेको र आवश्यक परे तेल पूर्वाधारलाई पनि निशाना बनाउन सकिने चेतावनी ट्रम्पले दिनुभयो । यसअघि इरानी संसद्को अध्यक्ष मोहम्मद बाघेर कालीबाफले यस्ता आक्रमण इरानको कडा प्रतिक्रिया निम्त्याउने चेतावनी दिनुभयो ।
इरानको राजधानी तेहरानमा शुक्रबार एक ठुलो विस्फोट भएको छ । विस्फोट त्यही क्षेत्रमा भएको थियो, जहाँ हजारौँ मानिसले वार्षिक प्यालेस्टिनी समर्थक र्यालीमा सहभागी भई इजरायल र अमेरिका विरुद्ध नारा लगाएका थिए । यस र्यालीमा केही उच्च सरकारी अधिकारी पनि उपस्थित थिए । विस्फोटका कारण मानवीय क्षति नभएको जानकारी दिइएको छ तर यस घटनाले द्वन्द्वमा दुबै पक्षको अडिग निर्णय र प्रतिकार क्षमतालाई स्पष्ट पारेको छ ।
युद्धमा अमेरिकी बललाई थप सुदृढ गर्न एकसिौँ मरिन एक्सपेडिसनरी युनिट र उभयचर हमला जहाज ट्रिपोली मध्यपूर्वमा पठाइएको छ । यी मरिन युनिटले उभयचर आक्रमणमा मात्र होइन, दूताबास सुरक्षा, नागरिक उद्धार र बिपत् राहतका कार्यमा पनि विशेषज्ञता राख्छन् । यो तैनाथीले अनिवार्य रूपमा कुनै भूआक्रमणको सङ्केत नगर्ने अमेरिकी अधिकारीले बताएका छन् । पहिले नै अमेरिकी नौसेनाले अरब सागरमा एरोक्राफ्ट क्यारियर अब्राहम लिङ्कन र आठ विध्वंसक जहाजसहित १२ जहाज परिचालनमा राखेको थियो । ट्रिपोली जहाज सामेल भएपछि यो बल क्षेत्रको दोस्रो सबैभन्दा ठुलो जहाज हुनेछ ।
इरानले इजरायल र खाडी क्षेत्रका छिमेकी देशमा मिसाइल र ड्रोन आक्रमण निरन्तर जारी राखेको छ । स्ट्रेट अफ होरमुज, जहाँ विश्व व्यापारमा प्रयोग हुने तेलको करिब पाँचौँ भाग जान्छ, प्राय: बन्द भएको छ । यसले खाडी क्षेत्रमा तेल आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा दबाव सिर्जना गरेको छ ।
मानवीय सङ्कट गहिरो हुँदै गएको छ । लेबननमा इजरान समर्थित हिजबुल्लाह मिलिटनमा इजरायली हमला हुँदा करिब आठ सय जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने आठ लाख ५० हजार जना विस्थापित भएका छन् । इजरायल–हिजबुल्लाह द्वन्द्वमा लेबननमा ७७३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ, जसमा १०० भन्दा बढी बालबालिका र १८ स्वास्थ्यकर्मी रहेका छन् ।
अमेरिकाले युद्धको सुरुदेखि १५ हजार भन्दा बढी इरानी लक्ष्यमा हमला गरेको छ । अमेरिकी रक्षा सचिवले प्रतिदिन एक हजारभन्दा बढी लक्ष्यमा आक्रमण भइरहेको जानकारी दिनुभएका छन् । पश्चिम इराकमा अमेरिकी इन्धन आपूर्ति विमान दुर्घटनामा परेर छ चालक दलका सदस्यको मृत्यु भएको छ । यो दुर्घटना अमेरिकी सेनाका चारओटा सार्वजनिक रूपमा पुष्टि भएका विमान दुर्घटनामध्ये चौथो हो । यसअघि तीन अमेरिकी लडाकु जहाज कुवेतबाट आएको मित्रराष्ट्रको गल्तीपूर्ण फायरमा क्षतिग्रस्त भएका थिए ।
यो द्वन्द्वले विश्वव्यापी अर्थतन्त्र, खाडी क्षेत्रको सुरक्षा स्थिति र मानवीय सङ्कटमा गम्भीर प्रभाव पारेको छ । तेल र ऊर्जा आपूर्तिमा जोखिम बढेको, लाखौँ नागरिक विस्थापित भएका र सम्पत्ति नष्ट भएको स्थिति छ । दुबै पक्षको कडा प्रतिकार र युद्ध रणनीतिले यस द्वन्द्वलाई अझ जटिल र खतरनाक बनाएको छ । (रासस/एपी)
