शोषणको तुफान चलिरहेछ—
गरिबीको गहिरो घाउ अझ चर्किँदैछ,
निचोरिएको पसिनाले भिजेको धरतीमा
निमुखाहरूका खुट्टाहरू चलिरहेका छन्,
किनकि उनीहरूको रगतमै प्रतीक छ संघर्ष,
नशानशामा बगिरहेको छ विद्रोहको ताप ।
महँगीको बाँध भुइँचालो झैँ हल्लिँदै आउँछ,
भोकका चिच्याहट,
थुनिएका घरका झ्यालझ्यालमा टल्कँदै आउँछ,
तर—
यी साधारण लाग्ने हातहरू
आकाश च्यात्न सक्ने साहस बोकेर
हात्तीघोडा जस्तै ठाउँ ठाउँमा अडिन्छन् ।
न त उनीहरू याचक,
न त उनीहरू हारेका अस्तित्व—
समयका सबै घाउ खोपेर अघि बढ्ने
देशको अदृश्य तर बलियो मेरुदण्ड हुन् उनीहरू।
महँगीको बाणले
तिनीहरूको कर्तव्य ढल्दैन,
रोटी सस्तो नहुनाले
उनीहरूको आत्मा कहिल्यै महँगिँदैन ।
उनीहरू बिहानै सगरमाथा जस्तै उठ्छन्,
पसल, खेत, कारखाना र ढुंगामाटो बीच
शिर ठाडो पारेर वर्ग–युद्ध लड्छन् ।
सपनाको परिणाम
आज होइन,
भोलि होइन,
तथापि उनीहरू जान्दछन्—
आगोमा जल्नेलाई
अवश्य भोलि फलामजस्तै कडा बनाउँछ ।
सत्य यही हो—
शोषणको गरिबीले निचोरिएका
ती निमुखाहरू
महँगीको मार खेपिरहेछन्,
तर उनीहरू रोएका छैनन्,
झुकेका छैनन्,
रुन चाहने आँखाका आँसुहरू
युद्धघोषमा फेरिएका छन्।
यी जनताका हातहरू नै
देशका असली वीर हातहरू हुन्—
धन नहोला,
अवसर नहोला,
तर साहस छ, दृढता छ,
र अनन्त, अटल, अडिग आत्मबल छ।
अनि यही आत्मबलको ज्योतिमा
महँगीको अँध्यारो चिरिन्छ,
शोषणको किल्ला भत्किन्छ,
गरिबीको जेल भताभुङ्ग हुन्छ—
किनकि जनताको अगाडि
कसैको अन्याय
कहिल्यै अमर हुँदैन ।