युगदर्शन साप्ताहिक वर्ष १७, अङ्क १ मा प्रकासित सम्पादकीय
२०६६ वैशाखदेखि विभिन्न परिघटना र विचारको ‘डाइजेस्ट’ को रूपमा ‘युगदर्शन’ मासिकको प्रकाशन सुरु भएको थियो । आर्थिक वर्ष २०६५/६६ मा जिल्ला प्रकाशन कार्यालय काठमाडौँमा दर्ता भएर सुरु भएको यो प्रकाशनले प्रत्येक महिना कुनै खास विषयकेन्द्रित रहेर सामग्री पस्कने गर्दथ्यो । २०७६ सालसम्म यसले विभिन्न विषयमा केन्द्रित रहेर सामग्री प्रस्तुत गर्दै रह्यो । २०७६ सालमा भने नयाँ परिस्थिति उत्पन्न भयो । सहिद सरोज शर्मा (शोभाखर धनञ्जय) ले निरङ्कुश पञ्चायती कालरात्रीमा सुरु गरेको “हाँक” साप्ताहिक त्यति बेला गैरसर्वहारा प्रवृत्तिको सिकार बन्न पुग्यो । सहिद सरोज शर्माले नेकपा (मसाल) लाई बुझाउनुभएको र नेकपा (मसाल) ले निर्णय नै गरेर तत्कालीन केन्द्रीय सदस्य गोविन्दसिंह थापाको नाममा “हाँक” को स्वामित्व हस्तान्तरण गरिएको थियो ।
२०७५ असारमा मसालले पुनः अर्को निर्णय गरेर “हाँक” साप्ताहिकलाई सामूहिक स्वामित्वमा लैजाने निर्णय गरेको थियो । २०७६ असारमा जब सोही निर्णय कार्यान्वयन गर्ने बेला आयो, प्रकाशक/प्रधान सम्पादकको भूमिकामा रहनुभएका थापाजीले सो निर्णय मान्नुभएन । फलस्वरूप “हाँक” स्थानमा भदौ १८ गतेदेखि ‘युगदर्शन’ साप्ताहिकको प्रकाशन सुरु भयो । यसरी २०८२ वैशाखदेखि ‘युगदर्शन’ प्रकाशन प्रारम्भ भएको अहिले १६ वर्ष पूरा भएर १७ वर्ष सुरु भएको छ भने ‘युगदर्शन’ साप्ताहिकको प्रकाशन सुरु भएको छैटौँ वर्ष पूरा भएर सातौँ वर्ष सुरु भएको छ ।
‘युगदर्शन’ छापापत्रकारिताको एउटा माध्यम हो । अहिले छापापत्रकारिता सङ्कटमा छ । त्यो सङ्कट प्रविधिको कारण आएको हो । पत्रकारिता जगत् यतिखेर छापासँगै रेडियो, टेलिभिजन र अनलाइन माध्यमबाट सक्रिय छ । पछिल्लो समयमा न्यूमिडिया (सामाजिक सञ्जाल) को प्रयोग बढेर गएको छ । त्यसका बाबजुद न्यूमिडियालाई पत्रकारिता मानिहाल्ने स्थिति निर्माण भइसकेको छैन । न्यूमिडियामा पत्रकारिताका कतिपय गुण पाइन्छन् । फेरि पनि त्यो वास्तवमै पत्रकारिता होइन । यदि कुनै न्यूमिडियाले पत्रकारिता गर्न चाहन्छ भने उसले पत्रकारिताका सिद्धान्त अवलम्बन गर्नुपर्ने हुन्छ । प्रेस काउन्सिलले समाचारसम्बन्धी सेवा पुर्याउने न्यूमिडियालाई तालिम र प्रशिक्षण दिनुका साथै त्यसको अगनुमनसमेत गर्दै आएको छ । यसरी न्यूमिडियाले पत्रकारिताको प्रभावलाई प्रभावित पारे पनि पत्रकारिता पेसामा कुनै खतरा उत्पन्न भएको छैन । द्रुत प्रभावको दृष्टिकोणबाट विचार गर्दा न्यूमिडिया, रेडियो, टेलिभिजन र अनलाइनको तुलनामा प्रसारण सङ्ख्या घटे पनि छापापत्रकारिताको सुगन्ध घटेको छैन ।
नेपालमा प्रकाशित हजारौँ छापापत्रपत्रिकामध्ये ‘युगदर्शन’ को बेग्लै स्थान छ । त्यसका पछाडिको कारण वैचारिक हो । नेपालमा लोकतन्त्र, गणतन्त्र, राष्ट्रियता र धर्मनिरपेक्षताको रक्षा तथा सङ्घीयता, भ्रष्टाचार, बेथिती र कुशासनको विरोध गर्ने कुनै मिडिया छ भने त्यो ‘युगदर्शन’ साप्ताहिक नै हो । अरू पत्रकारिताले कुनै एक विषयमा सही दृष्टिकोण अपनाए भने अर्को प्रश्नमा गलत दृष्टिकोण अपनाउने गरेका छन् । त्यस क्रममा उनीहरू सत्ता वा शक्तिकेन्द्रको प्रभावमा पत्रकारिताको सिद्धान्तप्रति आत्मसमर्पण गरेका हुन्छन् । त्यसका विपरीत ‘युगदर्शन’ साप्ताहिक व्यावसायिक स्वार्थका लागि पत्रकारिताको धर्मबाट टसमस भएको छैन । पक्कै पनि ‘युगदर्शन’ का सामु प्रशस्त कठिनाइ छन् । पाठक र विज्ञापनदाताको प्रत्यक्ष सहयोगबाट यो पत्रिका निरन्तर प्रकाशन भइरहेको छ । ‘युगदर्शन’ ले तात्कालिक आवश्यकताका साथै शोषणविहीन समाज निर्माण गर्ने दीर्घकालीन अभियानको पक्षमा पनि सामग्री प्रकाशन गर्दै आएको छ । यसरी युगदर्शनले नेपाली समाजलाई अन्ततः शोषणविहीन समाज निर्माणको दिशामा लैजाने प्रकारका सामग्री प्रस्तुत गर्दै आएको छ ।
अन्तमा ‘युगदर्शन’ साप्ताहिकको प्रकाशनका लागि डेस्कमा खट्नुहुने सम्पादक, व्यवस्थापक, प्राविधिक, अन्य कर्मचारी, देशविदेशका संवाददाता, पाठक, विज्ञापनदाता र पत्रिकाको लागि विभिन्न प्रकारका प्रकाशन सामग्री पठाउनुहुने लेखक र साहित्यकार सबैप्रति सातौँ वर्ष प्रवेशको अवसरमा आभार व्यक्त गर्न चाहन्छौँ ।