काठमाडौँ । हाम्रो भान्सामा सजिलै पाइने र सस्तो तरकारीको रुपमा चिनिने स्कुसलाई धेरैले सामान्य तरकारीको रुपमा हेर्छन् । तर, स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार यो हेर्दा सामान्य देखिने तरकारी पोषक तत्वको खजाना हो । स्कुसको मुन्टा, फल र जरा सबै खान मिल्ने भएकाले यो बहुउपयोगी मानिन्छ र यसले हाम्रो स्वास्थ्यलाई अनेकौं फाइदा पुर्याउँछ ।
पोषक तत्वले भरिपूर्ण स्कुसमा विभिन्न प्रकारका भिटामिन, खनिज, फाइबर र विशेषगरी एन्टिअक्सिडेन्ट प्रचुर मात्रामा पाइन्छ । यसको नियमित सेवनले गम्भीर रोगहरूको जोखिम कम गर्न मद्दत पुग्ने विभिन्न अध्ययनहरूले देखाएका छन् ।
स्कुस खानुका प्रमुख फाइदाहरूः
१. एन्टिअक्सिडेन्टको खानी
स्कुसमा प्रचुर मात्रामा एन्टिअक्सिडेन्ट पाइन्छ । एन्टिअक्सिडेन्टले शरीरका कोषहरूलाई अनावश्यक क्षतिबाट बचाउँछ र शरीरभित्र हुन सक्ने तनावलाई कम गर्न मद्दत गर्छ । यसले समग्रमा शरीरलाई स्वस्थ राख्न भूमिका खेल्छ ।
२. मुटु स्वास्थ्यमा सहयोगी
स्कुसको नियमित सेवनले मुटुसम्बन्धी रोगको जोखिम कम गर्न मद्दत पुग्छ । विभिन्न अध्ययनहरूले देखाएअनुसार, यसले उच्च रक्तचाप र उच्च कोलेस्ट्रोललाई नियन्त्रण गर्न तथा रक्तप्रवाहलाई सहज बनाउन सहयोग गर्छ । यसमा पाइने तत्वहरूले रक्तनलीहरूलाई स्वस्थ राख्दै रक्तचाप घटाउन पनि मद्दत गर्ने अनुसन्धानले देखाएको छ ।
३. रक्त शर्करा (ब्लड सुगर) नियन्त्रण
स्कुसमा घुलनशील फाइबर पाइन्छ, जसले पाचन प्रक्रियालाई सुस्त बनाउँछ । यसले खानाबाट कार्बोहाइड्रेटको अवशोषणलाई ढिलो गराउँछ, जसका कारण रगतमा चिनीको मात्रा एक्कासी बढ्न पाउँदैन। यसका साथै, स्कुसले इन्सुलिनको कार्यलाई प्रभावकारी बनाएर ब्लड सुगर नियन्त्रणमा सहयोग पुर्याउने देखिएको छ।
४. क्यान्सरको जोखिम घटाउन सक्छ
फलफूल तथा तरकारीको सेवनले क्यान्सरको जोखिम कम गर्ने तथ्य स्थापित नै छ । यसै सन्दर्भमा, स्कुसमा पाइने केही विशेष यौगिकहरूले क्यान्सरका कोषहरूको वृद्धिदरलाई सुस्त बनाउन सक्ने एक अध्ययनले देखाएको छ । यसको नियमित सेवनले केही प्रकारका क्यान्सरको जोखिम कम गर्न मद्दत मिल्न सक्छ ।
५. कलेजोलाई स्वस्थ राख्न मद्दतगार
आजकल सामान्य बन्दै गएको ‘फ्याटी लिभर’ (कलेजोमा बोसो जम्ने समस्या) को व्यवस्थापनमा पनि स्कुस उपयोगी हुन सक्छ । अध्ययनहरूका अनुसार, स्कुसको नियमित सेवनले कलेजोमा अनावश्यक बोसो जम्मा हुनबाट रोक्न र कलेजोको कार्यलाई सहज बनाउन मद्दत गर्छ । यसरी, सस्तो र सर्वसुलभ स्कुसलाई आफ्नो भोजनमा नियमित समावेश गरेर हामी अनगिन्ती स्वास्थ्य लाभ लिन सक्छौँ ।
