काठमाडौँ । जातीय समता समाजले छाउपडी प्रथाका विरुद्ध सामाजिक अभियान सञ्चालन गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको छ ।

अध्यक्ष राजेश विश्वकर्माको हस्ताक्षरमा २०८२ असार ३१ गते मङ्गलबार प्रेसवक्तव्य जारी गर्दै समाजले सो धारणा व्यक्त गरेको हो ।

कञ्चनपुर जिल्लाको कृष्णपुरमा महिनावारी भएर छाउगोठमा बसेका बेला सर्पले टोकेर ज्यान गुमाएकी २९ वर्षीया कमला आउजी (परियार) को मृत्यु भएको सन्दर्भमा समाजले वक्तव्य जारी गरेको थियो ।

वक्तव्ययमा विभिन्न सामाजिक सङ्घसंस्थाले छाउगोठ भत्काए पनि स्थानीय जनतामा छाउपडी प्रथाप्रतिको अन्धविश्वास कायमै रहेकाले यो स्थिति आइपरेको समाजको भनाइ छ ।

स्थानीयवासीमा रहेको छाउपडी प्रथाप्रतिको अन्धविश्वासलाई भत्काउन सरकारले नै सामाजिक जागरण अभियान सञ्चालन गर्नुपर्ने समाजको ठहर छ ।

यस्तो छ, प्रेसवक्तव्यको पूर्ण पाठ :

“कञ्चनपुर जिल्लाको कृष्णपुरमा महिनावारी भएर छाउगोठमा बसेको बेला सर्पले टोकेर २८ वर्षीया कमला आउजी (परियार) को मृत्यु भएको घटनाप्रति जातीय समता समाजको गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको छ ।

महिलाहरू महिनाबारी भएको बेला घरमा बसे देउता रिसाउने मान्यताका आधारमा उनीहरूलाई छाउगोठमा राख्ने चलन परम्परादेखि चल्दै आएको कुप्रथा हो । यसका विरुद्धमा विभिन्न सामाजिक सङ्घसंस्था र स्थानीयस्तरका सरकारले पनि विगतमा अभियान चलाएर छाउगोठ भत्काउने र यो कुप्रथाको विरोध गर्ने काम हुँदै आए पनि स्थानीय जनताको न्यून चेतनाका कारण यो प्रथा अझै जीवितै रहेको छ । त्यसैका कारणले कमला आउजी (परियार) पनि बाध्य भएर छाउगोठमा बस्न पुगिन् । उनलाई सुतेको बेला राति करेट सर्प आएर टोक्यो । उनले घर गुहार मागिन् तर छिमेकीहरू जम्मा भएर उनलाई हस्पिटल पुऱ्याउँदा ढिलो भइसकेको थियो । उनको हस्पिटलमै मृत्यु भयो । उनका ३ भाइ छोरा टुहुरा बने । उनको श्रीमान अहिले भारतमा नोकरी गर्छन् ।

सुदूरपश्चिममा प्रचलित यो कुप्रथाका कारण फेरि एक जना निर्दोष महिलाको ज्यान गएको छ । यो प्रथाका विरुद्ध अझै पनि समाजमा जरो गाडेर बसेको छाउप्रथाका विरुद्ध सरकारले सामाजिक चेतना जगाउने काममा ध्यानकेन्द्रित गर्नुपर्छ किनकि छाउगोठहरू भत्काउने काम त भइरहेका छन् तर जबसम्म उनीहरूको मानसिकतामा रहेको छाउप्रथालाई भत्काइन्न, तबसम्म यो प्रथाको अन्त्य हुने छैन र भविष्यमा कैयौँ महिलाले अकाल मृत्युवरण गर्नुपर्नेछ । अतः छाउप्रथाका विरुद्ध सामाजिक अभियान चलाउने कुरामा सरकारको ध्यान आकर्षित गर्न चाहन्छौँ ।

अन्तमा मृतक कमला आउजी (परियार) प्रति श्रद्धाञ्जली प्रकट गर्दै शोकसन्तप्त परिवारजनप्रति हार्दिक समवेदना प्रकट गर्न चाहान्छ ।”