ङनुकान्त आचार्य, सल्लाहकार, राष्ट्रिय जनमोर्चा दाङ ##
निरङ्कुश पञ्चायती व्यवस्था, बहुदल हुँदै गणतन्त्रसम्म विभिन्न राजनीतिक जिम्मेवारी निभाउनुभएमा राष्ट्रिय जनमोर्चाका नेता ङनुकान्त आचार्यसित गणेश आचार्यले लिनुभएको अन्तरवार्ता
० ङनुकान्तजी नमस्कार ।
: नमस्कार ।
० सञ्चैआरामै हुनुन्छ ?
: सञ्चै छु ।
० तपाईंको उमेर कति भयो ?
: अहिले म ८२ पुगेर ८३ वर्षमा लागेँ ।
० दिन कसरी बितिरहेका छन् ?
: खास काम छैन । घरमा छोराको सानो सानो पसल छ । त्यसैमा समय बिताउँछु । पार्टीसङ्गठनका काममा हिँडछु । स्थानीयवासीसित सामाजिक–राजनीतिक विषयमा छलफल गर्छु । त्यसैगरी, मेरा दिन बित्ने गरेका छन् ।
० पार्टीसङ्गठनका पनि कुरा गर्नुभयो । कुन पार्टीमा हुनुहुन्छ हजुर ?
: म नेकपा (मसाल) निकटको राष्ट्रिय जनमोर्चामा छु ।
० यो पार्टीमा कहिलेदेखि आबद्ध हुनुभयो ?
: २०४६ सालको जनआन्दोलनको बेला काठमाडौँमा अध्ययन गर्दै गरेको मेरो माहिलो छोरालाई बहुदल पक्षको भनेर सरकारले गोली हानेर मा¥यो । म त्यही बेलादेखि २०४६ सालको आन्दोलनको पक्षमा रहेको नेकपा (मसाल) को समर्थक भएको हुँ ।
० त्यो बेलामा अरू पार्टी पनि थिए । नेकपा (मसाल) नै किन रोज्नुभयो त ?
: हो । त्यो बेलामा अरू पार्टी पनि थिए तर म मोहनविक्रमका विचार सुनिरहेको थिएँ । मोहनविक्रमका कुरा र विचारले मलाई प्रभावित बनायो । पञ्चायतको बेला पनि भ्रष्टाचार, अनियमितता थियोे । त्यसमा रहँदा पनि मैले लोभलालचबेगर काम गरेँ । मोहनविक्रमको पनि त्यही विचार थियो । त्यसैले त्यही कुराबाट प्रभावित भएर म नेकपा (मसाल) को समर्थक भएँ ।
० तपाईंले माथि एक प्रसङ्गमा २०४६ को आन्दोलनमा छोरा गुमाउनुपरेको कुरा ल्याउनुभयो । किन त्यसरी मारेको रहेछ छोरालाई ?
: मेरो छोरा क्याम्पस पढ्न भनेर घरबाट काठमाडौँ गएको थियोे । त्यो बेला ऊ नेकपा (मसाल) को विद्यार्थी सङ्गठन अखिल (छैठौं) मा आबद्ध भएको रहेछ । त्यही सङ्गठनको तर्फबाट मेरो छोरासहितका विद्यार्थीहरू निरङ्कुश पञ्चायत र राजाको शासनका विरुद्धमा पर्चा वितरण गर्नका लागि रत्नराज्य क्याम्पसमा जम्मा भएका रहेछन् । त्यही बेलामा प्रहरी आएर कुटपिट गरेछ । कुट्दै गिरफ्तार गरेर लग्यो भन्ने सुनियो । कता लग्यो ? केही थाहा जानकारी हुन सकेन । कफ्र्यु लागिरहेको अवस्था थियोे । हामीलाई लाससमेत देखाइएन । वीर हस्पिटलमा मरेको भनेर फोटासहित टाँगेको देखेर मृत्युु भएको जानकारी भयो । खासमा निरङ्कुशताका विरुद्ध लागेका कारण त्यो बेलाको सरकारले मारेको हो । त्यसैले सङ्गठनलाई उसलाई सहिद घोषणा गरेको हो ।
० तपाईंको परिबारबाट निरङ्कुशता विरुद्धको आन्दोलनमा ठुला योगदान रहेछ, हैन त ?
: हो । बहुदल प्राप्त गर्नका लागि महत्त्वपूर्ण योगदान रहेको छ, हाम्रो परिवारबाट । म निरङ्कुश पञ्चायती व्यवस्थाबाट निर्वाचित जनप्रतिनिधि थिएँ तर मेरै घरको माहिलो छोरा टङ्क आचार्य निरङ्कुशता र पञ्चायत विरोधी आन्दोलनमा सहिद बने । म पञ्चायतको बेला पनि चार पटकसम्म जनप्रतिनिधि भएर जनताको सेवा गरेको थिएँ । पञ्चायती व्यवस्था विस्तारै जनताबाट तिरस्कार हुँदै गयो । राजा र राजतन्त्र विरोधी भावना पनि जागृत हुँदै गयो । छोरा पनि कम्युनिस्ट पार्टीमा लागेको थियोे । बहुदल स्थापना भयो । बहुदलपछि म पनि खुलेर कम्युनिस्ट पार्टीमा लागे । बहुदलपछि पनि जनप्रतिनिधि बनेर जनताको सेवामा लामो समय काम गरेँ ।
० पञ्चायतदेखि बहुदलसम्म लामो समय जनप्रतिनिधि बनेर राजनीतिक जिम्मेवारी पूरा गर्नुभएको रहेछ । अहिले पनि कुनै जिम्मेवारीमा हुनुहुन्छ कि पार्टीको ?
: छु । अहिले पनि राष्ट्रिय जनमोर्चा दाङ–देउखुरी जिल्ला समितिको सल्लाहकारको जिम्मेवारीमा छु ।
० ८३ वर्षको उमेरमा पनि त्यो जिम्मेवारी पूरा गर्न सक्नुहुन्छ त ?
: उमेरले राजनीतिक विचारलाई फरक पार्दैन । जिम्मेवारीको कुरामा टाढाटाढाको काम अरू जिम्मेवारीमा भएका साथीहरूले नै गर्नुहुन्छ । सल्लाहकारको धेरै जिम्मेवारी पनि हुँदैन । म बैठकमा सामेल हुने, सल्लाह सुझाव राख्ने, कार्यक्रममा सामेल हुने र नजिकका अरू काम पनि गर्ने गरेको छु ।
० तपाईं त पञ्चायत, बहुदल हुँदै गणतन्त्र सबैमा प्रत्यक्ष सहभागी भएर भोगेर, देखेर आएको मान्छे । अहिले फेरि केही मान्छेहरू गणतन्त्रभन्दा त राजा नै ठिक भन्न थालेका छन् । के गणतन्त्रभन्दा हिजोको पञ्चायत र राजतन्त्र नै ठिक हो त ?
: राजतन्त्र र पञ्चायत कुनै हालतमा ठिक हैन । गणतन्त्र आएपछि पालैपालो सरकार चलाउनेले राम्रो काम नगरेका कारण त्यस्तो भावना जनतामा आएको हुन सक्छ । त्यस्ता विचार राख्नेलाई राजतन्त्र कस्तो थियोे ? त्यहाँ कति अन्याय थियोे ? पञ्चायतमा कति बेथिती र अनियमितता थियोे ? त्यो केही थाहा छैन । केहीले फेरि पनि पहिलेझैँ लुट्न पाइन्छ कि भन्ने सोचले राजतन्त्र भनेका होलान् । केहीलाई राजतन्त्रको निरङ्कुशता नै थाहा छैन । राजतन्त्रको निरङ्कुशता थाहा नभएको तर काङ्ग्रेस, एमाले, माओवादीजस्ता दलले गरेको भ्रष्टाचार र अनियमितता देखेका कारण राजाको कुरा आएको हो तर अब कुनै हालतमा त्यो राजतन्त्र सही हुन सक्दैन । हाम्रो पार्टीले पनि भनिरहेको छ, सरकारमा रहेका दल र सरकारको कुशासनले राजतन्त्रको कुरा उठेको हो, सही भएर हैन ।
० अन्तमा, केही भन्नुछ ?
: धेरै कुरा माथि आइसकेको छ । मलाई यो कुरा राख्ने अवसर दिनुभएकोमा युगदर्शन मिडियालाई धन्यवाद ।